Praznik Svetih prebilovačkih i ostalih hercegovačkih mučenika okupio je Crkvu i narod u selu koje je prošlo kroz najteža iskušenja 1941. godine, ali je iz pepela ponovo vaskrslo kao simbol vere, nade i nepokolebljivog pamćenja.
U selu Prebilovci, jednom od najstradalnijih mesta srpskog naroda u Hercegovini, svečano je obeležen praznik Svetih prebilovačkih i ostalih hercegovačkih mučenika. Crkva se na ovaj dan molitveno seća hiljada nevinih žrtava koje su tokom Drugog svetskog rata stradale u ustaškim zločinima, ali istovremeno svedoči i o snazi vere koja iz stradanja vodi ka nadi u vaskrsenje.
Uoči praznika služeno je praznično večernje bogosluženje sa petohlebnicom, kojim je načalstvovao vikarni episkop dioklijski Pajsije, uz molitveno učešće mitropolita zahumsko-hercegovačkog i stonsko-primorskog Dimitrija i episkopa buenosajreskog i južno-centralnoameričkog Kirila. Nakon večernjeg bogosluženja, okupljenom vernom narodu i uvaženim gostima obratio se mitropolit Dimitrije. Izložbu duboreza nastalih u radionici manastira Duži otvorio je nastojatelj manastira, jeromonah Teofil.
Na sam praznik Svetih prebilovačkih i ostalih hercegovačkih mučenika svetu liturgiju služio je mitropolit dabrobosanski Hrizostom, uz sasluženje mitropolita zahumsko-hercegovačkog i stonsko-primorskog Dimitrija, episkopa buenosajreskog i južno-centralnoameričkog Kirila, episkopa dioklijskog Pajsija, kao i sveštenstva i sveštenomonaštva više eparhija Srpske pravoslavne crkve.
Na jevanđeljsku temu besedio je episkop Kirilo, dok se nakon otpusta vernom narodu obratio mitropolit Hrizostom, podsetivši na duboki smisao mučeničkog svedočanstva i odgovornost živih da sačuvaju sećanje na one koji su položili svoje živote za veru i Hrista.
Sveti mučenici prebilovački i donjohercegovački pribrojani su Saboru svetih na Svetom arhijerejskom saboru Srpske pravoslavne crkve maja 2015. godine. Njihov spomen praznuje se 24. jula po starom, odnosno 6. avgusta po novom kalendaru, na dan kada su 1941. godine ustaše izvršile jedan od najstrašnijih zločina nad srpskim stanovništvom Hercegovine.
Prebilovci su staro srpsko selo u Donjoj Hercegovini, smešteno na obodu doline Neretve, pet kilometara od Čapljine. Do početka Drugog svetskog rata bili su jedno od većih i ekonomski razvijenijih sela u tom kraju, sa oko hiljadu stanovnika.
Leto 1941. zauvek je promenilo sudbinu ovog mesta. Ustaške jedinice su tokom tog leta gotovo potpuno uništile selo. Najveći broj žrtava činile su žene, devojke i deca, koji su odvedeni i ubijeni u jami Golubinki u selu Šurmancima kod Međugorja.
Prema dokumentima, samo 6. avgusta 1941. godine u jamu je bačeno između 550 i 600 stanovnika Prebilovaca. U tom zločinu ugašeno je 57 porodica, a pokolj je preživelo svega oko 170 meštana, uglavnom muškaraca.
Uprkos strašnom stradanju, život u Prebilovcima nije ugašen. Preživeli stanovnici obnovili su selo, zasnovali nove porodice i sačuvali uspomenu na svoje najbliže, prenoseći svedočanstvo o njihovom stradanju budućim pokolenjima.
Nakon Drugog svetskog rata, komunističke vlasti nastojale su da zločin nad Srbima u Prebilovcima potisnu iz javnog sećanja. Sahrana žrtava bila je zabranjena, a otvori jama u kojima su se nalazili njihovi ostaci bili su zatvoreni.
Tek krajem 1990. i početkom 1991. godine rodbina žrtava otvorila je više jama na području nekadašnjeg stolačkog sreza. Posmrtni ostaci srpskih stradalnika preneti su tada u Prebilovce. Među njima su bile i kosti žrtava iz brojnih hercegovačkih sela, ali i iz drugih krajeva.
Na 50. godišnjicu stradanja, 4. avgusta 1990. godine, nakon svete liturgije i opela kojim je načalstvovao patrijarh srpski Pavle, mošti oko četiri hiljade mučenika svečano su položene u kriptu spomen-crkve Sabora srpskih svetitelja i prebilovačkih mučenika u Prebilovcima.
Međutim, stradanje ovog mesta nije tada završeno. Tokom rata 1992. godine Prebilovci su ponovo uništeni. Hram i kripta sa moštima žrtava razoreni su eksplozivom, a najveći deo kostiju tada je uništen.
Zbog toga se u crkvenom predanju govori da su Sveti prebilovački i ostali donjohercegovački mučenici drugi put postradali i još jednom posvedočili svoju vernost Hristu. Zbog dubine stradanja, ali i duhovne obnove koja je usledila, Prebilovci su prozvani „Hercegovačkim Vračarom“.
Na mestu nekadašnje spomen-kosturnice podignut je Hram Vaskrsenja Hristovog, posvećen sećanju na četiri hiljade Srba iz Donje Hercegovine koji su stradali od ustaša u Drugom svetskom ratu.
Hram je osveštao patrijarh srpski Irinej 8. avgusta 2015. godine. Podignut je po uzoru na crkvu Hristovog groba u Jerusalimu, kao svedočanstvo hrišćanske vere da smrt nema poslednju reč, već da konačna pobeda pripada vaskrsenju.
Prebilovci danas nisu samo mesto stradanja i tuge, već i mesto molitve, nade i duhovnog pamćenja. Praznik Svetih prebilovačkih i ostalih hercegovačkih mučenika podseća vernike da nevine žrtve nisu zaboravljene pred Bogom i da mučeništvo, u svetlu hrišćanske vere, nije kraj, već put ka večnom životu sa Hristom.
Crkva vekovima uči da odgovor na svakodnevni nemir ne počinje u boljoj organizaciji vremena, već u odnosu čoveka sa Bogom.
Praznik Svetih prebilovačkih i ostalih hercegovačkih mučenika okupio je Crkvu i narod u selu koje je prošlo kroz najteža iskušenja 1941. godine, ali je iz pepela ponovo vaskrslo kao simbol vere, nade i nepokolebljivog pamćenja.
Arhimandrit Kleopa u svom poučnom obraćanju objašnjava da će Hristos suditi svetu prema četiri zakona koja je Bog dao ljudima, u skladu sa onim što je svakome bilo otkriveno i povereno.
Tumačeći reči apostola Petra, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički upozorava da oni koji najglasnije obećavaju slobodu često sami robuju svojim strastima, pozivajući vernike da po životu, a ne po rečima, prepoznaju lažne učitelje.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Uspenje svete Ane, majke Presvete Bogorodice, po starom, dok se po novom kalendaru obeležava Prepodobni Dometije. Katolička crkva obeležava spomendan Svetog pape Siksta II, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Sa nežnom korom, žutom glazurom i bogatim filom od čokolade i oraha, ovaj provereni recept donosi ukus kolača koji je nekada krasio svečane trpeze.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Nakon decenija ćutanja, na jednom od prvih srpskih stratišta u Istočnoj Bosni prvi put je služen pomen žrtvama, među kojima su bili i sveštenici koji su ostali uz svoj narod do smrti.
U Novom Selu kod Kupresa održan je sveeparhijski sabor posvećen svetim mučenicima Crkve, a mitropolit Joanikije podsetio je na podvig Svetog Petra Dabrobosanskog i njegovu odlučnost da sačuva veru, ćirilicu i duhovni identitet.
Malo mesto kod Vlasenice okupilo je veliki broj vernika oko drevne svetinje, a povratak arhijerejske službe nakon više od 30 godina doživljen je kao snažan znak nade, zajedništva i očuvanja vere predaka.
U subotu, 4. jula, vernici će se sabrati na svetoj Liturgiji, litiji i pomenu za nevino postradale Srbe Birča i Srednjeg Podrinja, čuvajući kroz zajedničku molitvu uspomenu koja traje više od tri decenije.
Na praznik Blage Marije mitropolit Atanasije osveštao je zemljište za budući hram i poručio da će ova svetinja biti svedočanstvo Hristove pobede nad smrću i mesto okupljanja budućih pokolenja.
Episkop bihaćko-petrovački ukazao na zavetnu ulogu Crkve u čuvanju uspomene na stradale, obnavljanju svetinja i prenošenju svedočanstva o stradanju srpskog naroda kroz molitvu i dela.
Patrijarh srpski istakao je da sećanje na nevine žrtve mora biti prožeto molitvom i ljubavlju, a ne mržnjom, i pozvao narod da u veri pronađe snagu za zajedništvo i nadu.
U saopštenju Mitropolija crnogorsko-primorska odbacila je navode o nestanku predmeta iz manastirske riznice i iznela detalje o pregledu zbirke, ranijim krađama i mogućim razlozima neslaganja u evidenciji.
Šestorica osumnjičenih uhapšena su zbog incidenta u manastiru Svetog Jakova, dok hrišćanski predstavnici upozoravaju na sve učestalije nasilje nad vernicima i svetinjama u Jerusalimu.
Posebnu umetničku vrednost predstavlja ikonostas od orahovog drveta, izrađen 1833. godine.
Dok se sa roditeljima pripremaju za odlazak kod kumova na slavu, Stefan i Uroš kreću u potragu za tajnom koja vodi do najvećeg blaga.
Mnogi koji prolaze kroz Himaru zastaju da se pomole, zapale sveću i odaju poštovanje svetitelju čiji je život bio posvećen služenju Bogu i narodu.
Lopovi odneli mošti Svetog Martina Turskog iz hrama u Nemačkoj, a iza njih ostali razbijeno staklo i tragovi koji bi mogli pomoći istražiteljima da otkriju identitet osumnjičenih.
Na skupu pro-LGBT katoličke organizacije u Meksiku, biskup Vera Lopes rekao je da seksualna orijentacija pripada ljudskoj prirodi, što je otvorilo raspravu o granicama pastoralnog pristupa i tradicionalnog crkvenog učenja.
Otac Džon Brek, profesor i pisac, govorio je o svom traganju za smislom vere, susretu sa pravoslavnim predanjem i gubitku osećaja za molitvu, tišinu i Božiju tajnu u savremenom svetu.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
