Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
DANAS SLAVIMO SVETOG APOSTOLA FILIPA: Činio je čuda i širio veru, a njegove četiri kćeri izabrale su neobičan životni put
Pomagao je siromašnima i udovicama, a svojim svedočenjem Hrista priveo je veri i one koji su se ranije bavili čarobnjaštvom.
Praznici i sveci
30.10.2026 | 18:30
SUTRA JE VELIKI PRAZNIK I KRSNA SLAVA U MNOGIM SRPSKIM DOMOVIMA: Slavimo Svetog Luku koji je napisao Jevanđelje i naslikao prve ikone Bogorodice
Wikipedia
Bio je lekar, izučavao je grčku filozofiju, propovedao Hristovu reč i, prema crkvenom predanju, naslikao prve ikone Majke Božje.
Srpska pravoslavna crkva 31. oktobra proslavlja Svetog apostola i jevanđelistu Luku, jednog od sedamdesetorice Hristovih apostola, pisca jednog od četiri Jevanđelja i svetitelja koga crkveno predanje povezuje sa počecima hrišćanskog ikonopisa. Bio je lekar, propovednik Hristove reči i slikar, a njegovo delo i danas zauzima važno mesto u životu Pravoslavne crkve.
Od lekarske veštine do propovedanja Jevanđelja
Sveti apostol Luka rođen je u Antiohiji Sirijskoj, gde je još u mladosti stekao široko obrazovanje. Izučavao je grčku filozofiju, medicinu i slikarstvo. Prema crkvenom predanju, susret sa Isusom Hristom i slušanje Njegove nauke promenili su njegov život. Poverovao je u Hrista i pridružio se sedamdesetorici apostola, koje je Gospod poslao da propovedaju Jevanđelje.
Posebno mesto u njegovom životu zauzima susret sa Vaskrslim Hristom na putu za Emaus. O ovom događaju svedoči Jevanđelje po Luki, u kojem se opisuje kako se Hristos javio dvojici učenika, među kojima je bio Kleopa. Njihov susret sa Vaskrslim Gospodom postao je jedno od važnih svedočanstava o Hristovoj pobedi nad smrću.
Nakon silaska Svetog Duha na apostole, Luka se vratio u Antiohiju, a zatim postao saradnik apostola Pavla. Pratio ga je na misionarskim putovanjima i pomagao mu u širenju hrišćanske vere među Jevrejima i neznabošcima. Prema crkvenom predanju, i sam je propovedao Jevanđelje u Dalmaciji, Italiji, Makedoniji i drugim krajevima.
Jevanđelje Svetog Luke i njegovo svedočanstvo o Hristu
Sveti Luka ostavio je Crkvi jedno od četiri novozavetna Jevanđelja. Napisao ga je oko 60. godine, na molbu hrišćana koji su želeli pouzdano svedočanstvo o životu i učenju Isusa Hrista.
Jevanđelje po Luki govori o Hristovom rođenju, Njegovom propovedanju, čudesnim delima, stradanju i vaskrsenju. Ono čitaocima približava događaje iz Spasiteljevog života i podseća ih na suštinu Njegove poruke: ljubav prema Bogu, milosrđe, praštanje i brigu za bližnje.
Za pravoslavne vernike, Jevanđelje nije samo zapis o događajima iz prošlosti već i poziv da Hristove reči primenjuju u svakodnevnom životu. Sveti Luka je svojim delom sačuvao svedočanstvo o Hristu i omogućio da se Njegova reč prenosi novim generacijama.
Posle mučeničke smrti apostola Pavla, Luka je, prema crkvenom predanju, nastavio da propoveda Hristovo učenje. Njegov život ostao je primer posvećenosti veri i istrajnosti u širenju Jevanđelja.
Zašto se Sveti Luka smatra začetnikom ikonopisa?
Sveti apostol Luka posebno se poštuje i zbog predanja da je bio prvi hrišćanski ikonopisac. Prema crkvenom predanju, naslikao je tri ikone Presvete Bogorodice, kao i ikone svetih apostola Petra i Pavla. Zbog toga se njegovo ime vezuje za početke hrišćanskog ikonopisa.
U pravoslavlju ikona nije samo umetničko delo niti ukras u hramu ili domu. Ona vernicima pomaže da se u molitvi usmere ka Hristu, Presvetoj Bogorodici i svetiteljima koji su svojim životom svedočili veru. Poštovanje koje se iskazuje ikoni odnosi se na ličnost koja je na njoj prikazana, a ne na materijal od kojeg je izrađena.
Zbog predanja o njegovom slikarskom radu, Sveti Luka zauzima posebno mesto među ikonopiscima i umetnicima koji stvaraju dela za potrebe Crkve. Njegov primer podseća da se znanje i umetnički darovi mogu staviti u službu vere i duhovnog života.
Mučenička smrt i prenos svetih moštiju
Prema crkvenom predanju, Sveti apostol Luka postradao je u 84. godini života zbog svoje vere u Hrista. Neznabošci su ga, kako se navodi u predanju, obesili o maslinu u gradu Tebi.
Njegovo stradanje nije zaustavilo širenje Jevanđelja koje je propovedao. Njegovo ime ostalo je povezano sa jednim od najvažnijih novozavetnih tekstova, ali i sa ikonopisnom tradicijom koja vekovima ima posebno mesto u pravoslavnim hramovima.
Svete mošti apostola Luke prenete su u Carigrad za vreme cara Konstancija, sina Svetog cara Konstantina.
Sveti apostol i jevanđelista Luka ostao je upamćen kao lekar, propovednik, pisac Jevanđelja i, prema crkvenom predanju, ikonopisac. Njegov život svedoči o tome da se različiti darovi mogu sjediniti u služenju Bogu i bližnjima, a njegov praznik podseća vernike na značaj vere koja se potvrđuje delima, milosrđem i istrajnošću u Hristovom učenju.
BONUS VIDEO
BACILI SU IH PRED LAVA I MEDVEDA, A ONO ŠTO SU ZVERI UČINILE NIKO NIJE OČEKIVAO: Danas slavimo Svete mučenike Taraha, Prova i Andronika
Nisu se odrekli Hrista ni pred najtežim mukama, a njihovo stradanje za vreme cara Dioklecijana obeležio je događaj koji je mnoge naveo da poveruju u Hrista.
ČUVALI SU HRISTOV GROB, A ON JE ODBIO MITO I POTPISAO SEBI SMRTNU PRESUDU: Danas slavimo Svetog mučenika Longina Sotnika
Rimski vojnik prisustvovao je raspeću na Golgoti, a kada je posvedočio vaskrsenju, njegovi protivnici pokušali su da ga ućutkaju.
ON JE UPOZORAVAO NA BOŽJU KAZNU: Danas slavimo Svetog proroka Osiju
Proslavljamo starozavetnog svetitelja koji je ukoravao Izrailj i Judu zbog idolopoklonstva, proricao propast Samarije i dolazak Gospoda, ali i govorio o Božjoj milosti prema onima koji ostanu verni Bogu.
Budi deo Religija.rs zajednice.
Google News
