Početak novog godišnjeg bogoslužbenog kruga Crkva dočekuje molitvom za Božji blagoslov, rodnost zemlje, blagorastvorenje vazduha i dobro svih ljudi, čuvajući drevnu tradiciju dugu više vekova.
Za Srpsku pravoslavnu crkvu, 14. septembar po novom kalendaru (1. septembar po starom),nije samo još jedan datum u kalendaru. Toga dana počinje nova crkvena godina, a vernici se na bogosluženjima mole za blagoslov vremena koje je pred njima. Ovaj praznik poznat je kao Načalo indikta i u sebi čuva tragove drevnog načina računanja vremena, ali i duboku hrišćansku poruku o vremenu kao Božjem daru.
Dok građanska godina počinje u januaru, Crkva svoj novi godišnji krug započinje u septembru. Tada se u hramovima upućuju molitve Bogu za blagoslov godine koja dolazi, za rodnost zemlje, blagorastvorenje vazduha, mir i dobro svih ljudi.
Prvi vaseljenski sabor odredio je da crkvena godina počinje 1/14. septembra. Sveta Crkva ovaj dan molitveno praznuje kao Načalo indikta, praznik koji povezuje drevnu istoriju računanja vremena sa hrišćanskim shvatanjem godine kao dara Božjeg.
Reč „indikt“ potiče od latinske reči indictio, kojom je označavan ukaz ili odredba na osnovu koje su u Rimskom carstvu određivane poreske obaveze stanovništva. Ovakav način računanja vremena bio je vezan za petnaestogodišnje periode.
Od vremena rimskog cara Adrijana, koji je vladao od 117. do 138. godine, svakih petnaest godina vršena je procena imovine, a zatim su posebnim ukazom određivane poreske obaveze koje je svaki stanovnik imao prema rimskoj državi.
Prikupljena sredstva od poreza, između ostalog, služila su za izdržavanje rimskih vojnika, čija je služba trajala petnaest godina.
Vremenom je reč „indikt“ dobila šire značenje. Počela je da se koristi kao jedinica za računanje vremena, određivanje istorijskih događaja i datiranje pojedinih dokumenata.
Od 312. godine njome je označavan i početak nove godine, koji je tada obeležavan 23. septembra, na dan jesenje ravnodnevice, kada je proslavljan i rođendan rimskog imperatora Oktavijana Avgusta. Od 462. godine početak godine obeležavan je 1. septembra, pa se početak novog godišnjeg ciklusa podudario sa početkom meseca.
Načalo indikta kao crkveni praznik ima veoma staru tradiciju. Pominje se u Vasilijevom minologiju iz 10. veka, gde je zabeleženo da je Gospod Isus Hristos hrišćanima darovao ovaj sveti praznik i da mu, revnosno ga proslavljajući, blagodarimo.
Ovo svedočanstvo govori o drevnosti proslavljanja Načala indikta. Pojedini liturgičari pretpostavljaju da je običaj proslavljanja ovog praznika ustanovljen još u 4. ili 5. veku. Ipak, najstarija relevantna svedočanstva o njegovom bogoslužbenom proslavljanju potiču iz 8. veka, iz spisa Svetog Teodora Studita.
Tako je praznik koji je nastao na temeljima drevnog načina računanja vremena vremenom dobio svoje posebno mesto u životu Crkve. Njegova poruka nije vezana samo za početak novog godišnjeg ciklusa, već i za odnos čoveka prema vremenu koje mu je dato.
Služba Načala indikta posebno otkriva smisao ovog praznika. Početak nove crkvene godine nije samo promena datuma, već trenutak kada se Crkva zahvaljuje Bogu za sve što je prošlo i moli za blagoslov onoga što tek dolazi.
U bogoslužbenim pesmama vernici mole Gospoda da blagoslovi „venac novog leta blagosti Njegove“. Od Boga, koji je stvorio „dane i noći, vreme i godine“, traži se da osveti i blagoslovi novi godišnji krug.
Moli se i za plodnost zemlje i „blagorastvorenje vazduha“, ali i za mir, zdravlje i zaštitu ljudi. U tim molitvama jasno se vidi da Pravoslavna crkva vreme ne posmatra samo kao niz dana koji prolaze. Svaka nova godina predstavlja i novi dar, novu priliku i novo vreme koje čovek treba da ispuni dobrim.
Zato je Načalo indikta ujedno i praznik zahvalnosti. U službi praznika vernici zahvaljuju Gospodu za dobra koja im je već podario, ali istovremeno mole da ih kroz godinu koja dolazi prati Njegov blagoslov.
Posebno mesto u prazničnoj službi ima Jevanđelje o Hristovom odlasku u nazaretsku sinagogu. Tamo je Gospod pročitao reči proroka Isaije:
„Duh Gospodnji je na Meni, zato Me pomaza da blagovestim siromasima; posla Me da iscelim skrušene u srcu; da propovedam zarobljenima da će biti pušteni, i slepima da će progledati; da oslobodim potlačene i da propovedam prijatnu godinu Gospodnju.“
Ove reči daju posebnu dubinu prazniku. „Prijatna godina Gospodnja“ nije samo oznaka novog perioda koji počinje. Ona govori o vremenu Božje milosti, oslobođenja i isceljenja.
Zbog toga početak crkvene godine ima i snažnu duhovnu poruku. Pred vernicima nije samo novi niz meseci i datuma, već nova prilika za molitvu, pokajanje, praštanje, ljubav i činjenje dobra.
Crkvena nova godina označava početak godišnjeg bogoslužbenog kruga. Tokom njega smenjuju se praznici kojima Crkva iz godine u godinu čuva sećanje na najvažnije događaje iz istorije spasenja, kao i uspomenu na svetitelje koji su svojim životom svedočili veru.
Prvi praznik u tom novom krugu jeste Rođenje Presvete Bogorodice, Mala Gospojina, koji se proslavlja 21. septembra po novom kalendaru.
Od današnjeg Načala indikta pred vernicima se tako otvara novi put kroz crkvenu godinu. Jedan praznik vodi ka drugom, a svaki od njih donosi svoju poruku, molitvu i podsećanje na Hrista, Presvetu Bogorodicu i svetitelje.
Zato početak crkvene godine nije samo datum u kalendaru. Crkva ga dočekuje molitvom i zahvalnošću, podsećajući vernike da vreme koje im je dato nije nešto što se podrazumeva, već dar koji treba primiti sa zahvalnošću i ispuniti smislom.
Na dan Načala indikta zato se ne slavi samo početak novog vremenskog ciklusa. Crkva moli Boga da blagoslovi godinu pred nama, zemlju i vazduh, domove i porodice, svakodnevni život i rad, ali i da čoveku podari snagu da kroz novo vreme ide sa verom, nadom i zahvalnošću.
BONUS VIDEO
Verski kalendar Srpske pravoslavne crkve za 9. mesec 2026. godine, sa detaljima o postu, slavama i danima posvećenim svetiteljima.
Jedni su podizali i obnavljali svetinje, drugi se odricali visokih položaja i birali samoću, a jedan je zbog vere završio na vešalima, ostavljajući iza sebe priče koje i danas pamti Crkva.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Crkvenu Novu godinu i Prepodobnog Simeona Stolpnika po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Vozdviženje časnog i životvornog Krsta. Katolička crkva obeležava praznik Uzvišenja Svetog Krsta, dok Jevreji danas obeležavaju post Gedalije, a muslimani nemaju veliki praznik.
Njihov spomen vezivao se za obnovljeni hram u Jasenovcu osamdesetih godina i kalendare Slobodne mitropolije u Novoj Gračanici, a zatim je odlukom Svetog arhijerejskog sabora iz 2010. godine ustanovljen za celu Srpsku pravoslavnu crkvu.
Početak novog godišnjeg bogoslužbenog kruga Crkva dočekuje molitvom za Božji blagoslov, rodnost zemlje, blagorastvorenje vazduha i dobro svih ljudi, čuvajući drevnu tradiciju dugu više vekova.
Tri jufke, sočan nadev od mlevenog mesa i luka i posebna završnica u kojoj se krajevi testa preklapaju preko nadeva daju mu izgled i ukus koji se pamte.
U besedi za ponedeljak 16. sedmice po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički tumači značenje reči "početak" i objašnjava večnost Hrista, Sina Očevog.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Crkvenu Novu godinu i Prepodobnog Simeona Stolpnika po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Vozdviženje časnog i životvornog Krsta. Katolička crkva obeležava praznik Uzvišenja Svetog Krsta, dok Jevreji danas obeležavaju post Gedalije, a muslimani nemaju veliki praznik.
Svetitelj upozorava da sukob može biti završen spolja, dok u čoveku nastavlja da traje mnogo duže i polako zauzima sve više prostora.
Sa nežnom korom, žutom glazurom i bogatim filom od čokolade i oraha, ovaj provereni recept donosi ukus kolača koji je nekada krasio svečane trpeze.
Bog vidi i ono što mi ne možemo.
Na video-snimcima vidi se evakuacija monahinja, dok se u blizini svetinje vatrogasci bore sa vatrenom stihijom.
Dom ima dubok duhovni značaj, jer se u njemu uči ljubavi, praštanju, strpljenju i požrtvovanosti.
Jedan od najpoštovanijih svetitelja novijeg doba ostavio je duboku pouku o blagorodnosti kao najvišem obliku unutrašnje lepote duše.
Verski kalendar Srpske pravoslavne crkve za 8. mesec 2026. godine, sa detaljima o postu, slavama i danima posvećenim svetiteljima.
Bila je supruga svetog kneza Lazara, majka svetog despota Stefana i žena koja je u najtežim danima srpske istorije preuzela odgovornost za opstanak države i vere.
Pored glavnog svetitelja dana, Crkva molitveno proslavlja i Svetog Stefana Visokog, sina kneza Lazara, čuvenog despota, viteza, ktitora Manasije i jednog od najvećih srpskih književnika srednjeg veka.
Sveti Leontije i još 44 mučenika iz Nikopolja pokazali su da vera može biti jača od straha, mučenja i pretnje smrću.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Crkvenu Novu godinu i Prepodobnog Simeona Stolpnika po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Vozdviženje časnog i životvornog Krsta. Katolička crkva obeležava praznik Uzvišenja Svetog Krsta, dok Jevreji danas obeležavaju post Gedalije, a muslimani nemaju veliki praznik.
Odlikovao se i darom proroštva, a za života je počinio mnoga čudesa i isceljenja.
Njihov spomen vezivao se za obnovljeni hram u Jasenovcu osamdesetih godina i kalendare Slobodne mitropolije u Novoj Gračanici, a zatim je odlukom Svetog arhijerejskog sabora iz 2010. godine ustanovljen za celu Srpsku pravoslavnu crkvu.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Polaganje pojasa Presvete Bogorodice po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Sveti mučenik Kornilije, satnik. Katolička crkva obeležava spomendan Svetog Jovana Zlatoustog, dok Jevreji danas slave drugi dan Roš Hašane, a muslimani nemaju veliki praznik.
Sveti oci su uvek naglašavali da, ma kakvo dete da je, ne treba ga posmatrati kao problem koji treba "slomiti“, već kao ličnost koju treba oblikovati.
Duša poseduje svojevrsni duhovni mehanizam upravljanja telom, a kao primer za to je fantomski bol, tvrdi otac Danil.
Sveti oci nisu slučajno uzdržanje od hrane, kao i od alkohola, smatrali važnim delom duhovne borbe.
U srpskom narodu ovaj dan poznat je i kao jesenji Sveti Jovan i Jovan Glavosek.
Svečanost je protekla u znaku jubileja svetinje posvećene slovenskim prosvetiteljima, dok je patrijarh srpski u besedi govorio o Hristu, jedinstvu i ljubavi kao suštini hrišćanskog života.
Ispod površine akumulacije ponovo su se pojavili ostaci starog Karakurta, sela koje je potopljeno, a čiji verski objekti svedoče o zajedničkom životu muslimana i hrišćana.
Pravoslavni teolog Andrea Kereš objavila je snimak svadbenog veselja koji je veoma brzo privukao pažnju na društvenim mrežama.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
