Više od jednog veka zaboravljen letak iz manastirske apoteke opisuje napitak od koke i kole, čiji sastav podseća na recept iz kojeg je kasnije nastala Koka-kola, otvarajući veliku istorijsku misteriju.
Naizgled bezvredan požuteli reklamni letak, pronađen u arhivi dominikanskog Manastira San Marko u Firenci, otvorio je intrigantno pitanje: da li koreni najpoznatijeg bezalkoholnog pića na svetu možda vode upravo do jedne manastirske apoteke?
Dok je sređivao dugo zapuštenu arhivu, starešina manastira, sveštenik Manuel Ruso, naišao je na dokument star više od jednog veka koji govori o „okrepljujućem eliksiru od listova bolivijske koke i oraha kole“. Upravo ti sastojci nekoliko godina kasnije pojavljuju se u recepturi američkog farmaceuta Džona Stita Pembertona za njegov čuveni „French Wine Coca“ (Francusko vino sa kokom), preparat iz kojeg je 1886. godine nastala Koka-kola.
Iako ne postoje istorijski dokazi koji bi neposredno povezali firentinski recept i Pembertonov napitak, italijanski nedeljnik Toskana ođi ocenjuje da je podudarnost toliko upečatljiva da zaslužuje ozbiljnu pažnju istoričara.
Ovakvo otkriće nije sasvim iznenađujuće kada se zna da je manastir San Marko vekovima bio mnogo više od mesta molitve. Dominikanski manastir, obnovljen u XV veku uz podršku čuvene porodice Mediči, razvio se u jedno od najvažnijih duhovnih, kulturnih i naučnih središta renesansne Italije.
U njegovom sastavu nalazili su se biblioteka, skriptorijum i čuvena manastirska apoteka, u kojoj su fratri pripremali lekovite meleme, tinkture i biljne preparate, najpre za potrebe bratstva, a potom i za građane Firence.
San Marko je ostao upamćen i kao manastir u kojem je stvarao čuveni dominikanski monah i slikar Fra Anđeliko, dok je u njegovim odajama propovedao i reformator Đirolamo Savonarola. Time je ovaj manastir postao simbol vremena u kojem su se hrišćanska duhovnost, umetnost i medicina međusobno prožimale.
„Naišao sam na staru reklamu za ovaj eliksir dok sam pregledao našu arhivu. Počeo sam dublje da istražujem dokumentaciju sačuvanu u manastiru i otkrio da je to bio jedan od najtraženijih preparata u apoteci koju su vodili dominikanski fratri“, objasnio je sveštenik Manuel Ruso.
Požuteli letak opisuje „okrepljujući vinski eliksir“ kao tonik namenjen ublažavanju fizičkog i mentalnog umora, glavobolje i staračke slabosti, kao i oporavku posle velikih napora. Međutim, najveću pažnju privlači njegov sastav: 30 grama oraha kole i 10 grama listova bolivijske koke potopljenih u litar mešanog alkohola.
Prema navodima italijanskog lista, ove egzotične sirovine u Italiju su najverovatnije donosili hrišćanski misionari koji su tokom XIX veka delovali u Latinskoj Americi i Africi. Njihova putovanja nisu bila usmerena samo na širenje Jevanđelja, već su često doprinosila i razmeni znanja o lekovitom bilju i prirodnim preparatima između različitih delova sveta.
Da li je upravo u dominikanskom manastiru nastao recept koji je kasnije inspirisao najpoznatije piće na svetu za sada ostaje zanimljiva istorijska pretpostavka. Ipak, ovo neobično arhivsko otkriće još jednom podseća na značaj koji su hrišćanski manastiri imali u razvoju evropske civilizacije, ne samo kao mesta molitve i bogosluženja, već i kao čuvari znanja, medicine i kulturnog nasleđa.
Sveti Otac tokom posete Španiji poručio da Crkva mora da čuje žrtve, prizna odgovornost i obezbedi obeštećenje, uz jačanje mera zaštite i prevencije zloupotreba. Islamski društveni centar Ilinoisa želi da kupi zatvoreni katolički hram iz 1906. godine u Čikagu i pretvori ga u školu, što je izazvalo rasprave zbog istorijskog značaja objekta. Rukopoloženje koje se dogodilo u sredu je prvo rukopoloženje biskupa koje je to bratstvo obavilo od 1988. godine. Političar iz Liverpula, odrastao u katoličkoj porodici irskih korena, ušao je u istoriju zemlje u kojoj su premijersku funkciju vekovima uglavnom obavljali anglikanci.
Wikipedia/Sailko
Šta su dominikanski fratri čuvali među starim receptima
Katoličanstvo
22:45 | 08.06.2026
ŽRTVE INTIMNOG ZLOSTAVLJANJA SVEŠTENIKA MORAJU DA BUDU SASLUŠANE I OBEŠTEĆENE: Papa Lav traži pravdu i odgovornost Crkve
Katoličanstvo
14:20 | 24.06.2026
MUSLIMANI KUPUJU KATOLIČKU CRKVU POSVEĆENU POBEDI HRIŠĆANA NAD OSMANSKIM CARSTVOM: Odluka koja je izazvala burne reakcije vernika
Katoličanstvo
17:58 | 02.07.2026
VELIKI RASKOL U KATOLIČKOJ CRKVI: Papa Lav ekskomunicirao šestoricu biskupa - celo bratstvo proglašeno raskolničkim
Katoličanstvo
23:39 | 22.07.2026
ENDI BERNAM POSTAO PRVI KATOLIČKI PREMIJER VELIKE BRITANIJE: Katolička crkva je važan deo mog života
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
Pouka velikog svetogorskog duhovnika otkriva da životinje, prema pravoslavnom učenju, ne reaguju samo na čovekove postupke, već osećaju ljubav, blagost i ono što čovek nosi duboko u sebi.
Zbog toga što nije želela da se odrekne vere u Hrista, Svete Marine odrekao se i rođeni otac.
Mala Sofija boluje od malignog limfoma, a njen otac zahvalio je svima koji su stali uz njih. Iako je novac za lečenje obezbeđen, pred devojčicom je još jedna velika borba.
Šta donosi zakon koji uvodi nove mehanizme upravljanja kulturnim dobrima i zašto su u fokusu Atos, njegovi drevni manastiri, rukopisi i neprocenjive riznice.
Više od jednog veka zaboravljen letak iz manastirske apoteke opisuje napitak od koke i kole, čiji sastav podseća na recept iz kojeg je kasnije nastala Koka-kola, otvarajući veliku istorijsku misteriju.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Njihova priča o istrajnosti i slobodi duha obišla je svet, dok bivše učiteljice traže da se crkvene vlasti konačno uključe u dijalog.
Posle godina traganja za duhovnim pozivom, Laís i Džekson Dognini pronašli su ljubav jedno u drugom — na putu koji je vodio kroz samostan i bogosloviju.
Posle opsežne potrage uhapšen muškarac koji se sumnjiči da je zapalio oltar kod crkve Svetog Jakova i ispisao uvredljive poruke na Gospinom kipu; policija nastavlja istragu kako bi utvrdila motiv napada.
Nepoznati počinioci ispisali uvredljive poruke na verskim obeležjima i izazvali požar kod crkve Svetog Jakova, dok iz poznatog marijanskog svetilišta poručuju da neće biti osvete.
Ispisivanje ustaških simbola na muslimanskom mezarju u Livnu osudili su Međureligijsko veće BiH i Muftijstvo mostarsko, dok policija traga za počiniocima i istražuje okolnosti incidenta.
U islamskoj tradiciji Isus Hristos poznat je kao Isa, alejhi selam, jedan od najvećih Božijih poslanika, a Kuran govori o njegovom čudesnom rođenju, majci Merjemi i posebnoj ulozi koju će imati pred kraj vremena.
Mnogi koji prolaze kroz Himaru zastaju da se pomole, zapale sveću i odaju poštovanje svetitelju čiji je život bio posvećen služenju Bogu i narodu.
Na mestu gde je Stefan Uroš IV Dušan Nemanjić prvobitno sahranjen, nakon manastirske slave služen je parastos prvom srpskom caru.
U porti manastira, nakon svete arhijerejske liturgije episkopa Teodosija, održan je program posvećen srpskoj kulturi i tradiciji, a umetnici su pesmom podsetili na duhovno nasleđe Kosova i Metohije.
Episkopa raško-prizrenskog Teodosija u drevnoj zadužbini cara Dušana dočekali su iguman Mihailo sa bratstvom i vernim narodom, nakon čega je počela sveta arhijerejska liturgija.
Eparhija raško-prizrenska navodi da aktivnosti kod svetinje nisu prethodno najavljene Crkvi i upozorava da obim radova prevazilazi uobičajeno održavanje puta.
Jednostavan obrok za post na vodi priprema se od sastojaka koje gotovo svi imaju kod kuće, a retko se pojavljuje na savremenim kulinarskim sajtovima.
Mnogi koji prolaze kroz Himaru zastaju da se pomole, zapale sveću i odaju poštovanje svetitelju čiji je život bio posvećen služenju Bogu i narodu.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
