Potomci Srba stradalih u ustaškom zločinu predložili obnovu Hrama Svetog Spasa, srušenog 1942. godine, i izgradnju Crkve Spasa na krvi na Mrakovici, kao trajnog pomena kozaračkim mučenicima.
Dok se širom srpskih zemalja obnavljaju i podižu novi hramovi, podsećajući na velika graditeljska vremena srpske istorije, ostaje nejasno zbog čega dva najveća srpska stratišta, Kozara i Donja Gradina, mesta najvećih i istorijski potvrđenih zločina genocidnog karaktera nad Srbima u 20. veku, još nemaju svoje crkve i zvonike.
Upravo zato potomci žrtava ustaškog zločina iz Kozarske Dubice pokrenuli su inicijativu da ova sveta mesta dobiju pravoslavne bogomolje koje bi bile mesta molitve, sećanja i trajnog svedočenja o stradanju nevinih žrtava.
Njihov predlog upućen je Srpskoj pravoslavnoj crkvi, kao i institucijama Republike Srpske i Srbije. Oni smatraju da bi u Donjoj Gradini trebalo obnoviti Hram Svetog Spasa, koji su ustaše srušile 1942. godine, dok bi na Mrakovici, u znak dubokog poštovanja prema kozaračkim mučenicima, trebalo podići tradicionalnu potkozarsku crkvu-brvnaru pod nazivom Crkva Spasa na krvi.
O ovoj inicijativi iz Kozarske Dubice već je upoznat arhiepiskop banjalučki Jefrem. Kako za "Novosti" kaže Zoran M. Kos, novinar, publicista i autor nekoliko knjiga o stradanju Srba sa Kozare, on je lično uputio pismo vladici Jefremu sa predlogom da se obnovi duhovni kontinuitet koji je prekinut rušenjem hrama u Donjoj Gradini i da Kozara dobije svetinju posvećenu svojim mučenicima.
Kos podseća da Donja Gradina danas čuva uspomenu na stotine hiljada postradalih, ali da je pre Drugog svetskog rata bila mesto života, vere i postojanih srpskih porodica.
Prema podacima Šematizma pravoslavne mitropolije i arhidijeceze za 1882. godinu, Gradina je zajedno sa Demirovcem pripadala demirovačkoj parohiji, kojom je tada pastirski upravljao paroh Marko Pavković. U ova dva sela tada je živelo 156 pravoslavnih porodica, odnosno 876 pravoslavnih duša.
Život meštana bio je neraskidivo povezan sa verom i crkvom. Porodice Danilović, Radmanović, Vukić, Pavković, Barać i mnoge druge vekovima su čuvale svoje krsne slave i pravoslavnu tradiciju, ugrađujući sebe u istoriju ovog kraja.
Vođeni dubokom verom, meštani su 1907. godine podigli prelepu crkvu posvećenu Vaznesenju Gospodnjem, Spasovdanu. Ta svetinja trebalo je da bude mesto okupljanja, molitve i zajedništva budućih pokolenja, ali je doživela sudbinu svog naroda.
Zločinačka ruka Nezavisne Države Hrvatske srušila je ovaj hram u proleće 1942. godine. O tome danas svedoči istorijska dokumentacija, među kojom se nalazi i dopis Ustaške odbrane i Zapovedništva sabirnih logora Jasenovac, Radna služba broj 449, od 3. maja 1942. godine.
U tom dokumentu zapovednik ustaške radne službe obaveštava Državnu pučku školu u Jasenovcu da joj se na raspolaganje stavljaju cigla i crep dobijeni rušenjem „grko-istočne crkve“ i zgrada u selu Gradina.
Materijal iz hrama u kojem su se ljudi krštavali, venčavali i molili iskorišćen je za potrebe logorskog sistema i njegovih institucija, dok je srpski narod ovog kraja proteran, ubijan i bacan u masovne grobnice, ističe Kos.
On podseća da Jasenovac i Donja Gradina predstavljaju jedno od najtežih mesta stradanja srpskog naroda u 20. veku.
- To su mesta gde zemlja čuva vapaj nevinih žrtava i gde svaka generacija ima obavezu da sačuva istinu i dostojanstvo stradalnika - kaže Kos.
Krvnik je pokušavao da ga natera da uzvikne "Živio Pavelić", ali odgovor starca iz Hercegovine i danas se pamti kao jedna od najpotresnijih scena iz vremena logora smrti.
Posle velike porodične tragedije, zajednica pokazala brigu za decu sveštenika i popadije, obezbedivši im krov nad glavom kao trajnu podršku.
U subotu, 4. jula, vernici će se sabrati na svetoj Liturgiji, litiji i pomenu za nevino postradale Srbe Birča i Srednjeg Podrinja, čuvajući kroz zajedničku molitvu uspomenu koja traje više od tri decenije.
Srednjovekovni rukopis Srpske pravoslavne crkve, koji se više od šest vekova koristi u liturgiji, našao se u središtu spora nakon odluke Komisije BiH da ga proglasi državnom baštinom.
U porti manastira, nakon svete arhijerejske liturgije episkopa Teodosija, održan je program posvećen srpskoj kulturi i tradiciji, a umetnici su pesmom podsetili na duhovno nasleđe Kosova i Metohije.
Potomci Srba stradalih u ustaškom zločinu predložili obnovu Hrama Svetog Spasa, srušenog 1942. godine, i izgradnju Crkve Spasa na krvi na Mrakovici, kao trajnog pomena kozaračkim mučenicima.
Iako ih mnogi vernici nazivaju istim imenom, ova dva praznika imaju različit značaj i različitu crkvenu simboliku.
Episkopa raško-prizrenskog Teodosija u drevnoj zadužbini cara Dušana dočekali su iguman Mihailo sa bratstvom i vernim narodom, nakon čega je počela sveta arhijerejska liturgija.
Veliki srpski svetitelj upozorava da se opasnost ne prepoznaje uvek spolja, već se često javlja kroz unutrašnje nemire, pomisli i namere, zbog čega hrišćanin mora da čuva svoj um i srce.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Veliki srpski svetitelj upozorava da se opasnost ne prepoznaje uvek spolja, već se često javlja kroz unutrašnje nemire, pomisli i namere, zbog čega hrišćanin mora da čuva svoj um i srce.
Jedan od najvoljenijih srpskih duhovnika govorio je da čovek svojim prisustvom može da kaže više od mnogih saveta, jer se ono što nosi u duši prepoznaje i bez reči.
Posle dugog iščekivanja i brojnih iskušenja, supružnici su u svetinji pronašli utehu i nadu, a vest koju su ubrzo dobili zauvek im je promenila život.
Starac iz Optine podsetio je da se put ka Hristu ne pokazuje samo molitvom i ličnom pobožnošću, već i spremnošću da sa ljubavlju nosimo slabosti i teškoće svojih bližnjih.
U porti manastira, nakon svete arhijerejske liturgije episkopa Teodosija, održan je program posvećen srpskoj kulturi i tradiciji, a umetnici su pesmom podsetili na duhovno nasleđe Kosova i Metohije.
Episkopa raško-prizrenskog Teodosija u drevnoj zadužbini cara Dušana dočekali su iguman Mihailo sa bratstvom i vernim narodom, nakon čega je počela sveta arhijerejska liturgija.
Posle dugog iščekivanja i brojnih iskušenja, supružnici su u svetinji pronašli utehu i nadu, a vest koju su ubrzo dobili zauvek im je promenila život.
Policija sumnjiči 29-godišnjeg muškarca za krađu iz Sabornog hrama Svete Trojice, a pažnju javnosti privukao je snimak na kojem se vidi njegova navodna ravnodušnost dok zna da ga neko snima.
Jedan od najvoljenijih srpskih duhovnika govorio je da čovek svojim prisustvom može da kaže više od mnogih saveta, jer se ono što nosi u duši prepoznaje i bez reči.
Posle dugog iščekivanja i brojnih iskušenja, supružnici su u svetinji pronašli utehu i nadu, a vest koju su ubrzo dobili zauvek im je promenila život.
Okruženi porodicama i prijateljima, mladi oficiri želeli su da upravo sa patrijarhom Porfirijem podele jedan od najvažnijih trenutaka u svom životu i prime njegov očinski blagoslov.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
