UGASIO SE ŽIVOT KOJI JE GRADIO CRKVU IZ SENKE: Tihi stub Patrijaršije koji je pola veka držao temelje

Vest da se upokojio prof. dr arh. Borivoj Anđelković stigla je tiho, onako kako često odlaze ljudi čiji je život bio posvećen služenju, a ne isticanju. U nedelju, 23. novembra 2025. godine, svoj ovozemaljski život završio je čoveka koji je decenijama, strpljivo i nenametljivo, gradio mostove između vere, znanja, umetnosti i Crkve. Opelo će biti služeno u ponedeljak, 1. decembra, u 12 časova, u kapeli na Novom groblju u Beogradu.

Detinjstvo u porti Saborne crkve

Rođen 25. januara 1932. godine u Beogradu, prof. Anđelković je odrastao u neposrednoj blizini Saborne crkve i tadašnje Mitropolije, potonje Patrijaršije. Taj prostor, koji mnogima predstavlja samo geografsko središte prestonice, za njega je postao duhovna matrica iz koje će se oblikovati sav njegov životni put. Poreklo iz ugledne porodice dodatno je obeležilo njegovo detinjstvo: otac Vojislav, pravnik i sudija Vojnog suda Prve dunavske divizije, a stric znameniti Milivoje Anđelković Kajafa, ostavili su snažan trag porodične časti i služenja. Majka Milica, rođena Manojlović, bila mu je najveći oslonac posle rane smrti oca 1946. godine. Odrastao je uz sestru Gordanu i brata Beluša.

Foto: SPC

 

Univerzitetski put i naučni rad

Školovao se u Beogradu, a Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu završio je 1957. godine. Prve profesionalne korake načinio je kao projektant u Urbanističkom zavodu Grada Beograda, da bi 1963. godine, na poziv profesora Mate Bajlona, započeo bogatu univerzitetsku karijeru na matičnom fakultetu. Kroz naredne decenije prošao je sva zvanja – od asistenta do redovnog profesora, na kojem je ostao do penzionisanja 2002. godine. Doktorsku disertaciju „Programske osnove stanovanja starih osoba na užem području SR Srbije“ odbranio je 1988. godine, ostavivši značajan trag i u oblasti socijalne arhitekture i gerontologije.

Njegov duhovni put započeo je rano. Još kao dečak sticao je znanje iz veronauke uz porodičnog prijatelja, arhimandrita Danila Cvetkova, kasnijeg paroha Saborne crkve Svetog Save u Beču i službenika u Kancelariji Svetog arhijerejskog sinoda. Sa svega devet godina proizveden je u čteca u Sabornoj crkvi u Beogradu, a ubrzo potom postaje i član hora Prvog beogradskog pevačkog društva. U godinama posle Drugog svetskog rata, u teškim vremenima za Crkvu, povezuje se sa crkvenom omladinom i upravo tu upoznaje svoju životnu saputnicu Milevu Živanović. U braku su dobili ćerku Milicu Anđelković Rodić, magistra umetnosti.

U tim mladim danima započelo je i njegovo dugogodišnje prijateljstvo i duhovna veza sa tadašnjim Miroslavom Gavrilovićem, potonjim patrijarhom srpskim Irinejem, veza koja će trajati do kraja njihovih života.

Pola veka u službi crkvene reči

Posebno mesto u njegovom radu zauzima crkveno izdavaštvo. Bio je jedan od inicijatora pokretanja lista „Pravoslavni misionar“, osnovanog zalaganjem tadašnjeg Episkopa braničevskog Hrizostoma Vojinovića, uz blagoslov Patrijarha Vikentija. Neumorno ga je uređivao punih pedeset godina. Njegovo uredničko delo obuhvata i brojne druge časopise i publikacije: „Teološke poglede“, „Karlovački bogoslov“, „Banatski vesnik“, „Glasnik“, „Kalendar Crkva“, „Kalenić“, „Svetosavsko zvonce“, kao i izdanja „SPC – njena prošlost i sadašnjost“ na srpskom i engleskom jeziku.

Pored periodike, priredio je i veliki broj knjiga, među kojima se izdvajaju dela o istoriji Srpske Pravoslavne Crkve u Americi i Kanadi, radovi iz oblasti crkvene umetnosti, knjige o srpskim patrijarsima Karlovačke Mitropolije, kao i zbornik „Jasenovac“.

Foto: SPC

 

Hramovi, Patrijaršija i trajno svedočanstvo služenja

Uz izdavački rad, prof. Anđelković je ostavio dubok trag i u crkvenoj arhitekturi. U saradnji sa arhitektama Aleksandrom Sašom i Milanom Radojevićem projektovao je crkvu Preobraženja Gospodnjeg na Zlatiboru. Dao je idejna rešenja za kapelu u manastiru u Đunisu, dogradnju konaka u manastiru Krki, kao i krstionicu u kapela Svete Petke na Kalemegdanu. Učestvovao je i u uređenju Patrijaršijskog dvora u Beogradu, a svoje višegodišnje istraživanje pretočio je u knjigu „Dvor Patrijaršije u Beogradu“, objavljenu 2013. godine sa saradnicima.

Bio je član brojnih crkvenih i društvenih tela: Odbora za nastavak izgradnje Hrama Svetog Save, Odbora za obeležavanje šest stotina godina Kosovske bitke, Odbora za obeležavanje osam vekova manastira Studenice, kao i Krunskog saveta, Heraldičkog i Gerontološkog društva. Sarađivao je sa mnogim arhijerejima Srpske Pravoslavne Crkve, a posebno bliske saradnike imao je u Patrijaršiji – Gradimira Stanića i protođakona Radomira Rašu Rakića.

Za svoj višedecenijski trud i posvećenost delu Crkve, odlukom Svetog arhijerejskog sinoda, dva puta je odlikovan Ordenom Svetog Save – priznanjem koje svedoči o dubokoj blagodarnosti za njegov rad, koji mu je, po svedočenju mnogih, bio ne samo profesija već i istinsko služenje.

Odlazak prof. dr arh. Borivoja Anđelkovića ostavlja prazninu na više polja: u akademskoj zajednici, u crkvenom izdavaštvu, u crkvenoj arhitekturi i, nadasve, među onima koji su ga poznavali kao tihog, postojanog i vernog člana Crkve. Njegovo delo ostaje utisnuto u zidove hramova, u stranice knjiga, u sećanja generacija učenika i saradnika.

Neka mu Gospod podari pokoj duše i naseli ga u naselja pravednih. Vječnaja pamjat.

Ostavite komentar

Пошаљи коментар

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

0 Komentara