Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
CRKVENI KALENDAR ZA OKTOBAR 2026.
Verski kalendar Srpske pravoslavne crkve za 10. mesec 2026. godine, sa detaljima o postu, slavama i danima posvećenim svetiteljima.
Praznici i sveci
31.10.2026 | 12:10
DANAS JE I CRVENO I CRNO SLOVO - RETKO PREKLAPANJE U CRKVENOM KALENDARU: Sveti Luka i Petar Cetinjski slave se zajedno, ali postoji važna razlika
SPC, eparhija-zicka.rs
U crkvenom kalendaru za 31. oktobar upisana su dva velika svetitelja, ali uz različite oznake praznika.
Pravoslavni vernici 31. oktobra proslavljaju Svetog apostola i jevanđelistu Luku i Svetog Petra Cetinjskog. Njihova imena nalaze se u crkvenom kalendaru za isti dan, ali su praznici različito označeni. Šta znače crno i crveno slovo i zašto ova razlika ne govori o tome koji je svetitelj značajniji?
Sveti apostol i jevanđelista Luka bio je jedan od sedamdesetorice apostola, učenik Hristov i saradnik apostola Pavla. Crkveno predanje pamti ga kao pisca jednog od četiri jevanđelja i Dela apostolskih, ali i kao lekara i ikonopisca. Prema predanju, naslikao je prve ikone Presvete Bogorodice, zbog čega se smatra jednim od začetnika hrišćanskog ikonopisa.
U svom jevanđelju posebno je isticao Božiju milost, praštanje i brigu za ljude koji pate. Njegov život svedoči o tome kako se znanje i lični darovi mogu staviti u službu Boga i bližnjih. Praznik Svetog Luke u narodu je poznat kao Lučindan i jedna je od čestih krsnih slava kod Srba.
Istog dana Crkva proslavlja i Svetog Petra Cetinjskog, mitropolita crnogorskog i čudotvorca, koji je živeo od 1749. do 1830. godine. Njegovo ime ostalo je upamćeno po nastojanjima da izmiri zavađena crnogorska plemena, učvrsti zajedništvo naroda i odbrani zemlju u teškim istorijskim okolnostima.
Iako je imao veliku odgovornost kao duhovni i svetovni poglavar, Sveti Petar Cetinjski živeo je skromno, posvećen molitvi i podvižništvu. Njegove mošti počivaju u Cetinjskom manastiru, gde mu se vernici i danas obraćaju u molitvama.
Šta zapravo znače crno i crveno slovo u pravoslavnom kalendaru?
Oznake u crkvenom kalendaru ne predstavljaju merilo svetosti, već ukazuju na liturgijski značaj praznika i način na koji se on obeležava u bogoslužbenom životu Crkve.
Crvenim slovom označavaju se veliki praznici koji imaju posebno mesto u crkvenom kalendaru. Među njima su Gospodnji i Bogorodičini praznici, kao i pojedini praznici posvećeni svetiteljima.
Crnim slovom obeležavaju se spomeni svetitelja koji se takođe poštuju u Crkvi, ali njihovo praznovanje nema isti liturgijski rang kao praznici označeni crvenim slovom.
Zato crno slovo ne znači da je neki svetitelj manje značajan, niti crveno slovo govori da je jedan svetitelj svetiji od drugog. Obojica pripadaju istom crkvenom predanju, a njihovi životi predstavljaju različite primere vere, požrtvovanja i služenja Bogu i ljudima.
Da li je ovo zaista neuobičajeno poklapanje?
Iako se praznici Svetog Luke i Svetog Petra Cetinjskog obeležavaju istog dana, svaki od ovih svetitelja ostavio je poseban trag u životu Crkve. Jedan je širio Hristovu reč i ostavio hrišćanima Jevanđelje, a drugi je veru svedočio svojim podvižničkim životom, mudrošću i brigom za narod. Njihovo zajedničko praznovanje prilika je da se vernici podsete na različite puteve kojima se služi Bogu i bližnjima.
BONUS VIDEO
BACILI SU IH PRED LAVA I MEDVEDA, A ONO ŠTO SU ZVERI UČINILE NIKO NIJE OČEKIVAO: Danas slavimo Svete mučenike Taraha, Prova i Andronika
Nisu se odrekli Hrista ni pred najtežim mukama, a njihovo stradanje za vreme cara Dioklecijana obeležio je događaj koji je mnoge naveo da poveruju u Hrista.
ČUVALI SU HRISTOV GROB, A ON JE ODBIO MITO I POTPISAO SEBI SMRTNU PRESUDU: Danas slavimo Svetog mučenika Longina Sotnika
Rimski vojnik prisustvovao je raspeću na Golgoti, a kada je posvedočio vaskrsenju, njegovi protivnici pokušali su da ga ućutkaju.
ON JE UPOZORAVAO NA BOŽJU KAZNU: Danas slavimo Svetog proroka Osiju
Proslavljamo starozavetnog svetitelja koji je ukoravao Izrailj i Judu zbog idolopoklonstva, proricao propast Samarije i dolazak Gospoda, ali i govorio o Božjoj milosti prema onima koji ostanu verni Bogu.
Budi deo Religija.rs zajednice.
Google News
