Od pastirice iz Lorene do zapovednice vojske i svetiteljke Rimokatoličke crkve, njen život ostaje jedno od najdramatičnijih svedočanstava spoja duhovnog uverenja i istorijskih preokreta u Evropi 15. veka
Katolička crkva danas, 30. maja, obeležava praznik Svete Jovanke Orleanke (Svete Ivane Orleanske), jedne od najpoznatijih i najznačajnijih ličnosti hrišćanske i evropske istorije. Njena životna priča, isprepletana verom, ratnim zbivanjima i velikim istorijskim preokretima, i danas se smatra snažnim simbolom duhovne postojanosti i francuskog identiteta.
Jovanka Orleanka, poznata i kao Ivana Arška ili „Djeva Orleanska“, rođena je kao Žan d’Ark 6. januara 1412. godine u selu Domremi u oblasti Lorene. Poticala je iz skromne seoske porodice, a detinjstvo je provela čuvajući stoku kao pastirica. Još u ranoj mladosti, prema crkvenom predanju, imala je duboka duhovna iskustva. Godine 1424. doživela je viziju u kojoj su joj se, kako je verovala, ukazali arhanđel Sveti Mihailo, kao i svete mučenice Katarina i Margareta. Poruka koju je tada, prema njenim rečima, primila, odredila je ceo njen život – poziv da oslobodi Francusku od engleske vlasti tokom Stogodišnjeg rata.
Vizija koja je promenila istoriju
Godine 1428. zatražila je da bude primljena kod francuskog prestolonaslednika, budućeg kralja Karla VII. Iako ga nikada ranije nije videla, prema predanju ga je prepoznala među prisutnima. Nije poznato o čemu su razgovarali, ali se taj susret smatra prelomnim trenutkom u njenom životu. Nakon tog razgovora, Jovanka napušta dvor kao zapovednica jedne jedinice francuske vojske.
Oklopljena u belom oklopu, jašući konja i sa imenom Isusa i Marije na usnama, staje na čelo francuskih trupa. Njeno prisustvo, ali i odlučnost, kao i vojna veština, iznenadili su tadašnje vojnike i zapovednike. Ubrzo postiže značajne uspehe: 1429. godine oslobađa Orlean, pobeđuje engleske snage kod Pataja i omogućava da prestolonaslednik bude krunisan u Remsu. Iste godine kralj joj dodeljuje plemićku titulu, zajedno sa njenom porodicom.
Pad, suđenje i mesto u istoriji
Međutim, ratni preokreti dovode do njenog pada. Godine 1430. biva uhvaćena u burgundskoj zasedi kod Kompjenja i potom predana Englezima za otkupninu od 10.000 franaka. Crkveni sud, kojim je upravljao biskup naklonjen Englezima, optužuje je za krivoverstvo. Nakon dugog i teškog suđenja, osuđena je na smrt i spaljena kao veštica 30. maja 1431. godine u Ruanu, u Normandiji. Prema predanju, do poslednjeg trenutka izgovarala je ime Isusa.
Njena rehabilitacija usledila je 1456. godine, kada je obnovljen sudski proces i kada su utvrđene brojne nepravilnosti. Blaženom ju je 1909. godine proglasio papa Pije X, a svetiteljkom 1920. papa Benedikt XV. Dan njenog sećanja danas je i nacionalni praznik u Francuskoj.
Jovanka Orleanka ostala je upamćena ne samo kao vojskovođa, već i kao snažan simbol vere, hrabrosti i otpora. Njena ličnost je tokom vekova inspirisala brojne pisce, slikare i kompozitore. U hrišćanskoj tradiciji poštuje se kao zaštitnica Francuske, vojnika, zarobljenika i mučenika, ali i svih onih koji trpe nepravdu ili se nalaze na društvenoj margini.
Više od pet vekova nakon njene smrti, Jovanka Orleanka ostaje ličnost koja povezuje istoriju i veru, ali i podseća koliko duboko lično uverenje može da utiče na tok jednog vremena.
Povodom 40 godina od nuklearne katastrofe, poglavar Katoličke crkve povezao ekološku krizu, sukobe i tehnološku moć u poruku koja otvara pitanje savremene etike odlučivanja i granica globalne vlasti.
Parohijani su u dvorištu hrama pronašli oskrnavljenu skulpturu Presvetog Srca Isusovog, dok je odsečena glava bila sakrivena u žbunju pored crkve. Policija slučaj istražuje kao mogući zločin iz mržnje.
U različitim krajevima srpskih zemalja i danas se za zadušni dan mesi pogača, čija priprema čuva običaj star vekovima i prenosi se kao deo porodičnog predanja.
Od pastirice iz Lorene do zapovednice vojske i svetiteljke Rimokatoličke crkve, njen život ostaje jedno od najdramatičnijih svedočanstava spoja duhovnog uverenja i istorijskih preokreta u Evropi 15. veka
Hiljade vernika danas obilaze grobove svojih predaka, zbog čega na gradskim grobljima važe posebne mere, dok su za starije građane i osobe koje se otežano kreću obezbeđena vozila za prevoz do najudaljenijih parcela.
Tumačeći Hristove reči o Utešitelju, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički u besedi za subotu 7. sedmice po Vaskrsu otkriva zašto se unutrašnja snaga ne zadržava sama od sebe.
Uoči praznika Silaska Svetog Duha, vernici pale sveće i uznose molitve, verujući da se u zajedničkom bogosluženju briše granica između sećanja i nade u večni život.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Od uskršnjeg trodnevlja i noćnog bdenja do pisanica, blagoslova hrane i porodične trpeze – evo kako vernici obeležavaju ovaj veliki dan i šta svaki od tih običaja znači.
Crkveni dokument potvrđuje da katolici mogu pristupiti ksenotransplantaciji uz poštovanje etičkih smernica i brigu o životinjama, dok naučnici traže rešenja za hronični manjak donorskih organa.
Više od 350.000 prijavljenih iz celog sveta već je najavilo dolazak u baziliku Svetog Franje Asiškog u italijanskom gradu Asizi, gde će tokom narednih mesec dana imati priliku da se poklone moštima svetitelja.
Nakon prvog dana najvećeg islamskog praznika sledi mirniji dan ispunjen posetama, porodičnim okupljanjima i sećanjem na bližnje, u kojem se bajramska poruka živi kroz svakodnevne odnose.
Jedan od najvažnijih praznika u islamu donosi dane molitve, darivanja i porodičnog okupljanja, a posebnu pažnju privlače tradicionalne čestitke i običaji koji se vekovima prenose među muslimanima.
Od čišćenja doma i odlaska na mezarja do kurbana i porodičnih okupljanja: objašnjenja koja otkrivaju kako se kroz svakodnevne običaje čuva duh praznika i prenosi kroz generacije.
Otvarajući predavanje igumana Jefrema, patrijarh srpski saopštio blagu vest da se boravak Časnog pojasa produžava zbog velikog broja vernika koji danima pristižu iz cele Srbije i regiona.
Od ranog jutra kolone vernika slivale su se ka tumanskoj svetinji na presvlačenje moštiju Svetog Zosima, dok je posle liturgije ogromna litija krenula kroz šumu ka isposnici svetitelja.
Od Vaznesenjske crkve do Hrama Svetog Save slivala se nepregledna reka vernog naroda, dok je jedna od najvećih svetinja pravoslavlja prvi put posle više vekova proneta ulicama prestonice.
Čudotvorni pojas svečano je dočekan u porti Vaznesenjske crkve u Beogradu, uz najviše crkvene počasti i more vernika koje je ispunilo centar prestonice.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Svetog apostola Andronika po starom i prepodobnog Isakija ispovednika po novom kalendaru. Katolici slave Svetu Ivanku Orleanku, dok muslimani obeležavaju četvrti dan Kurban-bajrama, a Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Predstojatelj Srpske pravoslavne crkve služio je liturgiju u Sabornom hramu Hristovog Vaskrsenja, a posebnu pažnju izazvali su darovi, poruke o Časnom Pojasu i dodela najvišeg monaškog čina igumanu manastira Podmajne.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
