Čudo u Vlahernskom hramu postalo je temelj jedne od najmoćnijih ikona — simbola zastupništva Majke Božje, anđela i svetih, koji i danas uliva veru i nadu hrišćanima širom sveta.
Srpska pravoslavna crkva 14. oktobra slavi veliki praznik — Pokrov Presvete Bogorodice. Ovom događaju posvećeno je više ikona na kojima, osim same Bogorodice, vidimo i mnoštvo likova. Ko su ti ljudi? U nastavku sledi podrobno objašnjenje.
Događaj koji je u osnovi ove ikone odigrao se u X veku u Carigradu, u Vlahernski hram Presvete Bogorodice, gde su se čuvale velike svetinje — Njena riza i pojas. Grad su tada opsedali neprijatelji. Tokom svenoćnog bdenja, blaženi Andrej Hrista radi jurodivi i njegov učenik Epifanije videli su u vazduhu Presvetu Bogorodicu okruženu anđelima i svetima. Ona je sa svoje glave skinula pokrivalo (omofor, pokrov) i rasprostrla ga nad onima koji su se molili u hramu, štiteći ih od neprijatelja. Narod je, ugledavši ovo znamenje, dobio nadu, a neprijatelji su ubrzo bili odbijeni od grada.
Ikonografija praznika Pokrova razvila se u dva klasična oblika: suzdaljski i novgorodski tip.
U novgorodskom tipu Bogorodica je prikazana na oblaku, a pokrov drže anđeli, što naglašava učešće nebeskih sila u zaštiti čovečanstva. Kompozicija je simetrična i statična, sa jasnim naglaskom na mističkom prisustvu Bogorodice.
U suzdaljskom tipu Bogorodica sama drži pokrov, pokazujući tako Svoju ličnu ulogu u delu spasenja i zastupništva. Likovi na ikoni prikazani su u pokretu, što stvara utisak živog zbivanja. U ovom tumačenju zasnivamo se upravo na suzdaljskom ikonografskom tipu.
Ikona Pokrova predstavlja složenu i mnogofiguralnu kompoziciju. Uobičajeno je da se posmatra kroz tri nivoa:
Centralna figura Bogorodice okružena anđelima i svetima — gornji nivo. Ključni element koji povezuje sve nivoe jeste omofor (pokrov) u rukama Bogorodice, koji Ona rasprostire nad svetom, simbolično ga štiteći.
U središtu kompozicije nalazi se sama Bogorodica, prikazana u liku Orante — Ona koja uzdiže ruke u molitvi. U rukama drži veliki crveni omofor, koji predstavlja znak Njenog pokrova i zaštite nad moliteljima. Crvena boja simbolizuje snagu Božanske zaštite i očišćujuću blagodat.
Pored Nje nalaze se likovi anđela i svetih, a posebno su označeni: sa leve strane Bogorodice stoje Jovan Krstitelj, Jovan Bogoslov i anđeli koji prate Presvetu.
Ispod Bogorodice, na amvonu, stoji mladić u đakonskoj odeždi — to je Roman Slatkopojac. Prema predanju, ovaj crkveni pesnik iz V–VI veka dobio je dar pojanja nakon čudesnog viđenja u kojem mu je Bogorodica predala svitak i zapovedila da ga pojede. Probudivši se, on je ispevao svoje prvo slavno delo: „Djeva danas Prisustvenoga rađa...”.
U desnom donjem uglu prikazani su glavni svedoci čuda — blaženi Andrej jurodivi i njegov učenik Epifanije. Epifanije je naklonjen ka svom učitelju, slušajući ga, dok Andrej pokazuje na nebesko viđenje.
Sa leve strane amvona prikazani su Patrijarh Evtimije I Carigradski i Lav VI Mudri, car Vizantijsko carstvo, koji su takođe bili svedoci čudesnog javljanja. Pored cara se ponekad prikazuje i njegova supruga Feofano, koja je u to vreme već bila upokojena.
Na pozadini klasične suzdaljske ikone prikazan je hram sa dvoslivnim krovom. Takav izgled nije tipičan za ruske hramove, ali verno prenosi izgled hrama u Vlahernama, gde se čudo zaista dogodilo.
Na novgorodskoj ikoni, međutim, prikazuje se petokupolni hram koji podseća na Sveta Sofija u Novgorodu. Hram u pozadini ne služi samo kao geografski podsetnik, već i kao simbol jedinstva Presvete Bogorodice, svetih i vernika u jednoj Crkvi.
Na taj način, svaki lik i element ove ikone nosi bogato bogoslovsko i liturgijsko značenje. Pokrov Presvete Bogorodice svedoči o snažnoj zastupničkoj molitvi Majke Božje i Njenom neprestanom pokrovu nad hrišćanskim narodom.
Wikipedia
Opšta kompozicija ikone
Likovi svetih i naroda — donji nivo.
Simbolično prikazan hram u pozadini.
Centralna figura i gornji nivo
Donji nivo ikone
Hram
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
U unutrašnjosti monumentalnog hrasta lužnjaka nalazi se mali hram posvećen Svetoj Trojici, koji lokalni vernici čuvaju kao najveću svetinju, dok se oko njega i danas prepliću predanja.
Sveti oci su često govorili da nevolje imaju posebnu ulogu u duhovnom životu.
Časni pojas Presvete Bogorodice nalazi se u Hramu Svetog Save od 20. maja, a zbog ogromnog odziva vernika njegov boravak u Srbiji produžen je do 6. juna.
Srpska pravoslavna crkva saopštila je da je od dolaska Pojasa Presvete Bogorodice kroz Hram Svetog Save prošlo čak 478.000 vernika, dok se redovi za poklonjenje i dalje ne smanjuju, a boravak svetinje u Beogradu traje do 6. juna.
Beseda svetog Nikolaja Ohridskog i Žičkog za ponedeljak prve sedmice po Duhovima otvara pitanje porekla biblijskih reči i trenutka u kojem, prema predanju, ljudska misao ustupa mesto božanskom nadahnuću.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Netaknuta priroda i isposnica Svetog Zosima nalaze se u jedinstvenoj celini koja sada dobija i dodatnu međunarodnu važnost.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Mi, naglašava otac Ljubo, ne služimo bogu vatre!
Na liturgiji i svepravoslavnom molebanu, vernici iz cele zemlje i Balkana sabrali su se da mole za mir, zaštitu napaćenog naroda i blagoslov svojih porodica, stvarajući prizor koji očarava i duhovno i vizuelno.
Ikona se postavlja u najsvečanijoj prostoriji, trpezariji ili dnevnoj sobi i to uvek na istočnom zidu ili na zapadnom zidu.
Rođena je od Bogom izabranih roditelja, Joakima i Ane.
Levon Vartanov je preko noći postao vernik, počeo da se bavi ikonopisom i spasao bližnje verom, a tokom devedesetih godina, dok je prolazio kroz težak period, njegovo umetničko stvaralaštvo postalo je izvor preživljavanja.
Ovaj praznik nas podseća na silazak Svetog duha na apostole i na trenutak kada je, prema predanju, započeto širenje vere koje je oblikovalo temelje Crkve i njeno učenje o Svetoj Trojici.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Duhovski ponedeljak po starom i po novom kalendaru. Katolici obeležavaju spomendan Svetog Justina, mučenika, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Na dan kada je suočen sa pretnjom stradanja u vreloj vodi, Sveti Patrikije ostaje nepokolebljiv u veri, a zajedno sa svojim saborcima završava život kao mučenik, ne odričući se Hrista.
Miris zelenila i venčići od trave koje vernici nose kućama nisu samo deo praznične tradicije. Iza ovog običaja krije se sećanje na događaje koji povezuju Avrama, Mojsija i silazak Svetog Duha na apostole.
Iz manastira Vatoped dopremljene su dodatne osveštane trakice, pa će svi vernici koji dolaze u Hram Svetog Save, nakon poklonjenja Časnom pojasu, moći da prime ovaj blagoslov.
Otvarajući predavanje igumana Jefrema, patrijarh srpski saopštio blagu vest da se boravak Časnog pojasa produžava zbog velikog broja vernika koji danima pristižu iz cele Srbije i regiona.
Od ranog jutra kolone vernika slivale su se ka tumanskoj svetinji na presvlačenje moštiju Svetog Zosima, dok je posle liturgije ogromna litija krenula kroz šumu ka isposnici svetitelja.
Od Vaznesenjske crkve do Hrama Svetog Save slivala se nepregledna reka vernog naroda, dok je jedna od najvećih svetinja pravoslavlja prvi put posle više vekova proneta ulicama prestonice.
Ovaj praznik nas podseća na silazak Svetog duha na apostole i na trenutak kada je, prema predanju, započeto širenje vere koje je oblikovalo temelje Crkve i njeno učenje o Svetoj Trojici.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Duhovski ponedeljak po starom i po novom kalendaru. Katolici obeležavaju spomendan Svetog Justina, mučenika, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Dok se globalni odnosi lome na ekonomiji i sili, pouka Starca Pajsija Svetogorca otvara tvrdnju koja menja ugao posmatranja: istoriju ne određuju oni koji izgledaju najmoćnije, već poredak koji ostaje izvan njihove kontrole.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
