Srpska svetinja stara više od jednog veka našla se u zemljišnim knjigama u Gradačcu pod spornim vlasništvom, što izaziva zabrinutost pravoslavnih vernika.
Crkva u kojoj su se generacije pravoslavnih vernika molile, palile sveće i okupljale na veliki hrišćanski praznik Ilindan našla se u središtu ozbiljnog pitanja: kako je moguće da se svetinja Srpske pravoslavne crkve u zemljišnim knjigama vodi kao vlasništvo crkvene organizacije za koju se tvrdi da ne postoji?
Prema navodima Odbora za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH, problem je otkriven uvidom u javne zemljišne knjige. Predsednik Odbora Đorđe Radanović izjavio je da je Opštinski sud u Gradačcu 2008. godine upisao Hram Svetog Ilije na titulara "Istočna pravoslavna crkvena opština u Gradačcu", umesto na Srpsku pravoslavnu crkvu, kojoj hram pripada. Informaciju je prenela novinska agencija Srna.
Hram Svetog Ilije izgrađen je 1895. godine, a 2008. godine je, prema navodima Odbora, u zemljišnim knjigama upisan na "Istočnu pravoslavnu crkvenu opštinu u Gradačcu". Radanović je ukazao na to da je reč o titularu koji, prema njegovim tvrdnjama, ne postoji.
Za vernike pitanje vlasništva nad pravoslavnim hramom nije samo administrativna stavka u zemljišnim knjigama. Crkva je mesto molitve i bogosluženja, krštenja, venčanja i opela. U njoj se čuva duhovno nasleđe, a vera se prenosi sa generacije na generaciju. Zato podatak da se svetinja u zvaničnim evidencijama vodi na drugog titulara izaziva zabrinutost i otvara pitanje zašto njen pravni status nije usklađen sa pripadnošću Srpskoj pravoslavnoj crkvi.
Radanović smatra da su nadležni prilikom upisa morali da utvrde kome hram pripada i da provere da li titular naveden u zemljišnim knjigama zaista postoji.
Problem se ne odnosi samo na hram. Prema Radanovićevim rečima, opštinske vlasti u Gradačcu upisale su crkveno dvorište, u kojem se vernici okupljaju i igraju kolo na Ilindan, na titulara "država".
- Nikakva država ne može biti vlasnik crkvenog dvorišta, niti može da postoji titular država - naveo je Radanović.
Ovo pitanje posebno je važno za pravoslavnu zajednicu u Gradačcu jer crkveno dvorište nije samo prostor oko hrama. Tu se vernici okupljaju, čuvaju običaje i zajedno proslavljaju hramovnu slavu. Ilindan, posvećen Svetom proroku Iliji, ima poseban duhovni i tradicionalni značaj za zajednicu koja se okuplja oko ove svetinje.
Zbog toga se pitanje vlasništva nad dvorištem ne može odvojiti od pitanja pravnog statusa čitavog crkvenog kompleksa. Da bi se utvrdilo kako je došlo do spornih upisa, neophodno je pregledati zemljišnoknjižnu dokumentaciju i proveriti na osnovu kojih isprava su izvršeni.
Govoreći o nazivu pod kojim je hram upisan, Radanović je izneo tvrdnju da je izraz „Istočna pravoslavna crkva“ plasirala Austrougarska sa ciljem da naruši jedinstvo Srpske pravoslavne crkve.
Ova izjava otvara i šire pitanje istorijskog porekla naziva koji su se koristili za pravoslavne crkve i crkvene opštine u različitim administrativnim dokumentima. Ipak, poreklo konkretnog naziva i njegov pravni značaj u ovom slučaju potrebno je proveriti na osnovu istorijskih izvora i dokumentacije o upisu.
Odbor smatra da naziv naveden u zemljišnim knjigama ne označava stvarnog vlasnika hrama, odnosno Srpsku pravoslavnu crkvu, već titulara čije postojanje Radanović osporava.
Radanović se pozvao i na Zakon o zemljišnim knjigama Federacije BiH, navodeći da je Opštinski sud u Gradačcu, u skladu sa načelom službene provere i istraživanja činjenica, bio dužan da pre upisa proveri sve okolnosti važne za utvrđivanje vlasništva.
On smatra da su zaposleni u Gradačcu znali da je reč o Srpskoj pravoslavnoj crkvi i da titular „Istočna pravoslavna crkva“ ne postoji. Kao argument naveo je da svi u tom gradu znaju gde se nalaze pravoslavna i katolička crkva, kao i džamija.
Za pravoslavne vernike u Gradačcu ovo nije samo spor oko naziva u jednom dokumentu. Reč je o svetinji koja postoji više od jednog veka i u kojoj su se generacije vernika molile, krštavale svoju decu i opraštale od svojih najmilijih. Oko nje su se okupljali i čuvali običaje koji su obeležili život lokalne pravoslavne zajednice.
Zato je važno da nadležne institucije razjasne zbog čega se Hram Svetog Ilije i njegovo dvorište u zemljišnim knjigama vode na način koji je izazvao zabrinutost Odbora za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH. Vernici imaju pravo da očekuju da se utvrde sve činjenice i da se, ukoliko se potvrde nepravilnosti, preduzmu odgovarajući pravni koraci.
BONUS VIDEO
Dekan Bogoslovskog fakulteta u Foči upozorava da je reč o smišljenom potezu koji prevazilazi administraciju i zadire u samu suštinu vere i identiteta.
Nakon godina nejasnih sudskih upisa i institucionalnih borbi, federalni sud priznao je istorijsko vlasništvo nad Sabornom crkvom Presvete Bogorodice, što se tumači kao važan signal za rešavanje i drugih otvorenih imovinskih pitanja SPC u BiH.
Milorad Dodik i kongresmen Andi Ogles razgovarali o pravima Crkve i ugrožavanju verskih prava hrišćana u Federaciji BiH.
U gradu u kojem je nekada postojala velika srpska zajednica, Srpska pravoslavna crkva danas brani poslednjih 300 kvadratnih metara zemljišta.
Sve što se prinosi Bogu na žrtvu trebalo bi da bude od čistog materijala, naglasio je sveštenik.
Srpska svetinja stara više od jednog veka našla se u zemljišnim knjigama u Gradačcu pod spornim vlasništvom, što izaziva zabrinutost pravoslavnih vernika.
Poglavar SPC govorio je o veri koja povezuje generacije i čuva duhovne korene naroda, upozorio na razdor i mržnju, a Bojanu Pajiću uručeno je visoko crkveno odlikovanje za doprinos srpskom kulturnom nasleđu.
Rektor Niške bogoslovije objašnjava zašto su molitva, milostinja i vera u Vaskrsenje dragoceniji od skupih spomenika i bogatih trpeza i šta zaista možemo da učinimo za duše svojih upokojenih.
U besedi za subotu 19. sedmice po Duhovima veliki srpski svetitelj objašnjava zašto se put ka Gospodu ne prelazi ohološću i uzdizanjem sebe, već ljubavlju, smirenjem i spremnošću da tvorimo volju Božju.
Sa nežnom korom, žutom glazurom i bogatim filom od čokolade i oraha, ovaj provereni recept donosi ukus kolača koji je nekada krasio svečane trpeze.
Bog vidi i ono što mi ne možemo.
Na video-snimcima vidi se evakuacija monahinja, dok se u blizini svetinje vatrogasci bore sa vatrenom stihijom.
Dom ima dubok duhovni značaj, jer se u njemu uči ljubavi, praštanju, strpljenju i požrtvovanosti.
Jedan od najpoštovanijih svetitelja novijeg doba ostavio je duboku pouku o blagorodnosti kao najvišem obliku unutrašnje lepote duše.
Oštećeni su fasada, lim na zvoniku i bakarni oluk, dok policija utvrđuje okolnosti događaja i traga za počiniocem.
Na jednom zapisu vidi se prilazak naoružanih uniformisanih lica, dok drugi beleži demoliranje ikonostasa i pucanje u svetinju.
Sakralni objekat koji je u 19. veku bio jedno od važnih mesta opismenjavanja vozućkog kraja ponovo će dobiti svoju ulogu u okviru svetinje, zahvaljujući zajedništvu Crkve i vernog naroda.
Srednjovekovni rukopis Srpske pravoslavne crkve, koji se više od šest vekova koristi u liturgiji, našao se u središtu spora nakon odluke Komisije BiH da ga proglasi državnom baštinom.
Poglavar SPC govorio je o veri koja povezuje generacije i čuva duhovne korene naroda, upozorio na razdor i mržnju, a Bojanu Pajiću uručeno je visoko crkveno odlikovanje za doprinos srpskom kulturnom nasleđu.
U svetinji u Ilajnu, gde su ga dočekali monasi i brojni vernici, poglavar Srpske pravoslavne crkve govorio je o Božjem promislu, duhovnim korenima Srba u Australiji i svetinjama koje čuvaju veru daleko od otadžbine.
U Hramu Svete Trojice u Bransviku, nedaleko od Melburna, srpski pravoslavni vernici dočekali su poglavara Srpske pravoslavne crkve.
Vernici će se setiti svojih preminulih, a uz odlazak u hram i na groblje vezani su brojni običaji.
U našoj krvi su nebrojeni preci, sa njima je i deo nas otišao Bogu, govorio je starac Visarion.
Ko zaboravi sopstveni put, lako može zaboraviti i šta ga je oblikovalo.
Niko u manastiru nije znao njen pravi identitet.
Dok jedni prvi put dolaze na Gazimestan, drugi mu se vraćaju godinama, a prizor stotina Srba koji u tišini i molitvi odaju počast knezu Lazaru i kosovskim junacima svedoči da sećanje na stradale ne bledi.
Svetogorski starac podseća da pravoslavni duhovni život ne podrazumeva bekstvo od iskušenja, već istrajnost u borbi protiv greha, pokajanje i neprestano okretanje Bogu.
Čak 49 vojnika, videvši Kalistratovu postojanost, prihvatilo je hrišćansku veru.
Paroh budvanski objašnjava zašto odlazak na groblje nije najvažniji čin, kako molitva povezuje žive i upokojene i zbog čega na ovaj dan nema mesta sujeverju i pravilima koja nemaju uporište u crkvenom učenju.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
