84 GODINE POSLE PALJENJA, NA ZGARIŠTU SE OBNAVLJA MANASTIRSKA ŠKOLA: Mitropolit Hrizostom blagoslovio početak radova kod Manastira Vozućica

Posle 84 godine od uništenja u Drugom svetskom ratu, počela je obnova manastirske škole kod Manastira Vozućice. Uz blagoslov mitropolita dabrobosanskog Hrizostoma, na mestu nekadašnje škole i manastirskog konaka ponovo će biti podignut istorijski objekat koji je od 1858. do 1886. godine bio jedno od važnih mesta obrazovanja i opismenjavanja stanovništva ovog kraja.

Škola koja je okupljala narod oko manastira

Priča o manastirskoj školi kod Manastira Vozućice počinje 1851. godine, kada je prota Serafim Marković otvorio školu u svojoj kući u Vasovinama, u blizini Vozuće. Nekoliko godina kasnije, tokom velike obnove Manastira Vozućice, koja je trajala od 1856. do 1859. godine, zahvaljujući njegovom zalaganju izgrađena je škola u neposrednoj blizini manastira.

Prota Serafim je potom preselio školu u novu zgradu, gde je nastava održavana od 1858. do 1886. godine. Bila je to jedna od najstarijih obrazovnih ustanova na širem području, a njen rad ostao je neraskidivo povezan sa ulogom Crkve u opismenjavanju naroda.

Zgrada, međutim, nije služila samo za nastavu. U njoj su se nalazile prostorije za sastanke i takozvana „vladikina soba“, a objekat je istovremeno bio i manastirski konak.

mitropolijadabrobosanska.org

 

Ustaški oganj uništio školu i zvonik

Škola je stradala tokom Drugog svetskog rata. Ustaška milicija je 14. februara 1942. godine zapalila manastirsku školu, zvonik i oko 20 koliba na manastirskoj luci.

Sa zgradom je nestao i materijalni trag o mestu na kojem su generacije učile da čitaju i pišu. Ipak, uspomena na školu nije nestala. Sačuvani su pisani tragovi i svedočanstva koja potvrđuju njen značaj za istoriju ovog kraja.

Zato današnja obnova ima i snažnu simboliku. Ne podiže se samo jedna stara građevina. Čuva se uspomena na vreme kada je manastir bio mesto molitve, okupljanja, obrazovanja i čuvanja duhovnog života naroda.

Obnavlja se škola, ali i nekadašnji manastirski konak

Zbog svog istorijskog i kulturnog značaja, Manastir Vozućica i manastirska škola proglašeni su spomenicima kulture. Pre početka radova završeni su svi administrativni poslovi, izrađena je i revidirana projektna dokumentacija, pribavljene potrebne dozvole i odobrenja, a zatim je izabran i izvođač radova.

Idejni i glavni projekat izradila je projektantska kuća iz Žepča. Na projektnu dokumentaciju odobrenje je dala Eparhijska upravna kancelarija Mitropolije dabrobosanske, kao i nadležne institucije za zaštitu kulturnog nasleđa.

Federalno ministarstvo prostornog uređenja i Zavod za zaštitu spomenika kulture izdali su dozvole za obnovu, odnosno izgradnju objekta, vodeći računa o njegovom statusu značajnog kulturno-istorijskog spomenika.

mitropolijadabrobosanska.org

 

Nakon sprovedenog postupka izbora izvođača, administrator Manastira Vozućice, protojerej-stavrofor Zoran Živković, potpisao je ugovor o gradnji sa firmom iz Tešnja. Radove će nadzirati firma  iz Travnika, dok će stručni nadzor u ime Zavoda za zaštitu spomenika kulture, po službenoj dužnosti, obavljati diplomirani inženjer arhitekture Robert Stergar, direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture pri Federalnom ministarstvu kulture i sporta.

Posebna pažnja posvećena je tome da se sačuva uspomena na prvobitnu namenu objekta, ali i da on posle obnove bude funkcionalan i prilagođen novim potrebama. Zato je projekat i dobio naziv „Izgradnja manastirske škole-konaka“ kod Manastira Vozućice.

Time se čuva sećanje na školu, ali i podseća na činjenicu da je zgrada istovremeno bila deo manastirskog konaka. Manastirski konaci kasnije su porušeni, nakon progona monaštva iz Vozućice.

Vozućani ponovo pomažu svojoj svetinji

U obnovu su se uključili i sami Vozućani. Na poziv administratora Manastira Vozućice, protojereja-stavrofora Zorana Živkovića, meštani su obezbedili značajne donacije i prihvatili da pomognu u izvođenju pojedinih radova.

Njihova pomoć pokazuje da veza između naroda i svetinje nije nestala ni posle toliko decenija. Naprotiv, obnova stare škole ponovo je okupila ljude oko manastira i njegovog nasleđa.

U tome se ogleda i dublji smisao ovog poduhvata. U pravoslavnoj tradiciji obnova svetinje nije samo obnavljanje zidova. Ona je i čuvanje sećanja, predanja i svega onoga što je kroz vekove povezivalo Crkvu i narod.

Na mestu gde su nekada deca učila prva slova sada ponovo niče zgrada koja će svedočiti o tom vremenu. Stara manastirska škola tako dobija novu priliku da sačuva priču o generacijama koje su u njenim prostorijama sticale prvo znanje i o Crkvi koja je, u teškim vremenima, bila jedan od temelja prosvete naroda.

Mitropolija dabrobosanska zato je uputila javnu zahvalnost svima koji su se upisali na listu velikih dobrotvora i prihvatili da donatorski pomognu izvođenje radova.

Obnova škole kod Vozućice tako nije samo povratak jednog istorijskog objekta. To je i vraćanje jednog važnog dela pamćenja ovog kraja.

BONUS VIDEO

Ostavite komentar

Пошаљи коментар

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

0 Komentara