Arhitektonska posebnost nastala je kao odgovor na političke podele i svedoči o vremenu kada su vernici iz Banata pomagali oslobođenje Srbije.
Na prvi pogled, dva zvonika na Uspenskoj crkvi u Pančevu deluju kao neobična arhitektonska odluka. Međutim, iza tog rešenja ne stoji hir graditelja, već jasno istorijsko i identitetsko opredeljenje tadašnje srpske zajednice.
Hram Uspenja Presvete Bogorodice podignut je početkom 19. veka u sredini koja se nalazila na granici velikih carstava i političkih uticaja austrougarskog i srpskog. Upravo iz tog konteksta proisteklo je i objašnjenje koje je dao hroničar dr Borislav Jankulov: dva tornja predstavljaju srpski narod podeljen između dve carevine, ali okupljen oko jednog oltara i jedne vere, piše portal politika.rs. U kraćem narodnom tumačenju, Pančevci su to saželi u jednostavnu sliku "dva brata, s ove i one strane Dunava".
Ovakva simbolika nije nastala slučajno. Krajem 18. i početkom 19. veka Srbi u Banatu, tada pod austrougarskom vlašću, aktivno su pomagali ustanak u Srbiji. Pomoć je stizala u novcu, hrani i oružju, često uprkos zvaničnim zabranama. Kao znak zahvalnosti, vožd Karađorđe Petrović poslao je građu za pečenje opeke, čime je neposredno pomogao izgradnju crkve. Upravo u toj vezi između dve obale Dunava i dva politička prostora treba tražiti i ideju o dvostrukom zvoniku.
Izgradnja hrama odvijala se brzo za tadašnje prilike. Nakon prve, skromne drvene kapele iz 1796. godine, vernici su otkupili plac i 1807. godine položili temelje nove crkve. Već 1810. godine završeni su i zvonici, koji su postali dominantan deo panorame Pančeva. Gradnja je finansirana prilozima vernika i dobrotvora, a iznosi su za to vreme bili izuzetno veliki, što govori o značaju koji je hram imao za lokalnu zajednicu.
Arhitektonski, crkva je donela novine u pravoslavno graditeljstvo Banata. Projektovana je sa centralnom osnovom i neobičnim rešenjem male kapele na vrhu zvonika, što je u to vreme bila retkost. Podigli su je pančevački majstori Gasals i Fridrih Kverfeld, a već nekoliko godina po završetku dobila je i sat i zvona.
Posebnu vrednost ima ikonostas, prvi zidani ikonostas u srpskom pravoslavlju. Njegove ikone izradio je slikar Konstantin Danil, koji je upravo zahvaljujući ovom poslu stekao ugled i kasnije radio u više crkava širom Banata.
Sudbina zvona pratila je istorijske lomove. Tokom Prvog svetskog rata austrougarska vojska ih je uklonila i pretopila za vojne potrebe. Nova su postavljena 1928. godine, zahvaljujući daru veleposednika Petra Miloradovića. Najveće zvono naručeno je u Gracu, dok su ostala izrađena u zemunskoj livnici "Pantelić".
Jedan od zanimljivijih detalja danas je vezan za sat u desnom tornju. Njegov mehanizam prenosi vreme i na levi toranj, koji je u unutrašnjosti prazan. Nekada se sat navijao ručno, zatim je prešao na električni pogon, a danas je povezan sa satelitskim sistemom, pa se automatski usklađuje pri promeni vremena ili prekidu napajanja.
Uspenska crkva je kroz vreme obnavljana, naročito u periodu između dva rata, kada je dobila današnji spoljašnji izgled. Danas je zaštićena kao kulturno dobro i predstavlja jedan od najprepoznatljivijih simbola Pančeva.
Dva zvonika, zbog kojih je često nazivaju "crkvom s dva tornja", nisu tek arhitektonska posebnost. Oni su svedočanstvo jednog istorijskog trenutka u kojem je vera bila mesto okupljanja naroda podeljenog granicama, ali ne i identitetom.
Đakon dr Ivica Čairović postao sveštenik, dok je beseda poglavara Srpske pravoslavne crkve osvetlila put do Carstva Božjeg. U drevnoj svetinji, poglavar Srpske pravoslavne crkve govorio je o Hristovom silasku u smrt kao pobedi nad najvećim neprijateljem čoveka, dok su vernici poneli snažnu poruku nade i utehe. Poglavar Srpske pravoslavne crkve i američki izaslanik Paolo Zampoli otvorili su teme poverenja, identiteta i buduće saradnje, u razgovoru koji je spojio dve perspektive i dva pristupa savremenim odnosima. U prisustvu predstavnika Srbije i Ambasade Rusije, kao i arhijereja Srpske pravoslavne crkve, svečanost u Novom Sadu prerastao je diplomatski protokol i dobio snažnu duhovnu i simboličku dimenziju kroz poruke o veri i jedinstvu.
Wikimedia/Nikolina Šepić
Od pretopljenih zvona do sata povezanog sa satelitom
Aktuelno iz SPC
22:10 | 29.03.2026
BEOGRAD DOBIO NOVOG SVEŠTENIKA: Patrijarh Porfirije rukopoložio profesora Bogoslovskog fakulteta u sveštenički čin
Aktuelno iz SPC
21:32 | 11.04.2026
PATRIJARH PORFIRIJE POSLAO PORUKU KOJA SE PAMTI: Velika subota u Pećkoj patrijaršiji (FOTO)
Aktuelno iz SPC
23:53 | 22.04.2026
Patrijarh srpski Porfirije razgovarao sa visokim predstavnikom američke administracije
Aktuelno iz SPC
20:58 | 23.04.2026
PATRIJARH PORFIRIJE U CENTRU PAŽNJE NA OTVARANJU RUSKOG KONZULATA: Poruke koje su odjeknule Novim Sadom
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Sabor Svetog arhangela Gavrila po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Prepodobna mučenica Paraskeva Rimljanka. Katolička crkva obeležava spomendan Svetih Joakima i Ane, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Jedan od najvoljenijih srpskih duhovnika govorio je da čovek svojim prisustvom može da kaže više od mnogih saveta, jer se ono što nosi u duši prepoznaje i bez reči.
Posle dugog iščekivanja i brojnih iskušenja, supružnici su u svetinji pronašli utehu i nadu, a vest koju su ubrzo dobili zauvek im je promenila život.
Okruženi porodicama i prijateljima, mladi oficiri želeli su da upravo sa patrijarhom Porfirijem podele jedan od najvažnijih trenutaka u svom životu i prime njegov očinski blagoslov.
Na praznik Presvete Bogorodice Trojeručice, svetinja na Kosovu i Metohiji dobila je prvog monaha Simeona. Mitropolit Teodosije govorio je o isceliteljskoj sili Bogorodice i obnovi monaškog života, uz podsećanje na vezu sa Hilandarom.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Zbog izgradnje Hidroelektrane „Mratinje“ svetinja iz 16. veka morala je da bude rastavljena i preneta na novu lokaciju, zajedno sa dragocenim freskama, riznicom i svedočanstvima o srpskoj duhovnoj baštini.
Samozvani „arhiepiskop“ Nikola Džufka pokušava da prisvoji crkvu u Rakitnici, dok stručnjaci upozoravaju da istorijski tragovi potvrđuju njenu vezu sa vremenom kneza Lazara i srpskim nasleđem.
Sagrađen tamo gde se planinska reka gubi pod zemljom, a stena postaje zid crkve, manastir Crna Reka čuva mošti Svetog Petra Koriškog i jedinstveno nasleđe srpskog pećinskog monaštva.
Meštani ovog sela veruju u čudotvorne moći ove crkve, tvrdeći da mnogi posetioci, zahvaljujući veri, ubrzo dobiju potomstvo ili dožive poboljšanje u životu.
Posle dugog iščekivanja i brojnih iskušenja, supružnici su u svetinji pronašli utehu i nadu, a vest koju su ubrzo dobili zauvek im je promenila život.
Policija sumnjiči 29-godišnjeg muškarca za krađu iz Sabornog hrama Svete Trojice, a pažnju javnosti privukao je snimak na kojem se vidi njegova navodna ravnodušnost dok zna da ga neko snima.
Dva brata na putu ka moru otkrila su da najveće blago nije ono koje se može poneti u rancu, već ono koje ostaje zauvek u srcu.
Istoričar Boris Stojkovski i osnivač fondacije Lazarica Aleksandar Avramov svedoče o tragovima pisanog nasleđa ostroškog čudotvorca u vatikanskim arhivima, dok pitanje njihove dostupnosti i dalje nema zvaničan odgovor.
Jednostavna kombinacija brašna, jaja i masti bila je dovoljna da nastane hranljiv obrok za dane kada crkveni tipik nije propisivao post.
Dobra dela, sama po sebi, nisu ulaznica za raj, ističe sveštenik.
Od čudesnog isceljenja svetog Jovana Damaskina do događaja koje vernici i monasi vekovima pamte kao znak zaštite Presvete Bogorodice.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
