Arhitektonska posebnost nastala je kao odgovor na političke podele i svedoči o vremenu kada su vernici iz Banata pomagali oslobođenje Srbije.
Na prvi pogled, dva zvonika na Uspenskoj crkvi u Pančevu deluju kao neobična arhitektonska odluka. Međutim, iza tog rešenja ne stoji hir graditelja, već jasno istorijsko i identitetsko opredeljenje tadašnje srpske zajednice.
Hram Uspenja Presvete Bogorodice podignut je početkom 19. veka u sredini koja se nalazila na granici velikih carstava i političkih uticaja austrougarskog i srpskog. Upravo iz tog konteksta proisteklo je i objašnjenje koje je dao hroničar dr Borislav Jankulov: dva tornja predstavljaju srpski narod podeljen između dve carevine, ali okupljen oko jednog oltara i jedne vere, piše portal politika.rs. U kraćem narodnom tumačenju, Pančevci su to saželi u jednostavnu sliku "dva brata, s ove i one strane Dunava".
Ovakva simbolika nije nastala slučajno. Krajem 18. i početkom 19. veka Srbi u Banatu, tada pod austrougarskom vlašću, aktivno su pomagali ustanak u Srbiji. Pomoć je stizala u novcu, hrani i oružju, često uprkos zvaničnim zabranama. Kao znak zahvalnosti, vožd Karađorđe Petrović poslao je građu za pečenje opeke, čime je neposredno pomogao izgradnju crkve. Upravo u toj vezi između dve obale Dunava i dva politička prostora treba tražiti i ideju o dvostrukom zvoniku.
Izgradnja hrama odvijala se brzo za tadašnje prilike. Nakon prve, skromne drvene kapele iz 1796. godine, vernici su otkupili plac i 1807. godine položili temelje nove crkve. Već 1810. godine završeni su i zvonici, koji su postali dominantan deo panorame Pančeva. Gradnja je finansirana prilozima vernika i dobrotvora, a iznosi su za to vreme bili izuzetno veliki, što govori o značaju koji je hram imao za lokalnu zajednicu.
Arhitektonski, crkva je donela novine u pravoslavno graditeljstvo Banata. Projektovana je sa centralnom osnovom i neobičnim rešenjem male kapele na vrhu zvonika, što je u to vreme bila retkost. Podigli su je pančevački majstori Gasals i Fridrih Kverfeld, a već nekoliko godina po završetku dobila je i sat i zvona.
Posebnu vrednost ima ikonostas, prvi zidani ikonostas u srpskom pravoslavlju. Njegove ikone izradio je slikar Konstantin Danil, koji je upravo zahvaljujući ovom poslu stekao ugled i kasnije radio u više crkava širom Banata.
Sudbina zvona pratila je istorijske lomove. Tokom Prvog svetskog rata austrougarska vojska ih je uklonila i pretopila za vojne potrebe. Nova su postavljena 1928. godine, zahvaljujući daru veleposednika Petra Miloradovića. Najveće zvono naručeno je u Gracu, dok su ostala izrađena u zemunskoj livnici "Pantelić".
Jedan od zanimljivijih detalja danas je vezan za sat u desnom tornju. Njegov mehanizam prenosi vreme i na levi toranj, koji je u unutrašnjosti prazan. Nekada se sat navijao ručno, zatim je prešao na električni pogon, a danas je povezan sa satelitskim sistemom, pa se automatski usklađuje pri promeni vremena ili prekidu napajanja.
Uspenska crkva je kroz vreme obnavljana, naročito u periodu između dva rata, kada je dobila današnji spoljašnji izgled. Danas je zaštićena kao kulturno dobro i predstavlja jedan od najprepoznatljivijih simbola Pančeva.
Dva zvonika, zbog kojih je često nazivaju "crkvom s dva tornja", nisu tek arhitektonska posebnost. Oni su svedočanstvo jednog istorijskog trenutka u kojem je vera bila mesto okupljanja naroda podeljenog granicama, ali ne i identitetom.
Đakon dr Ivica Čairović postao sveštenik, dok je beseda poglavara Srpske pravoslavne crkve osvetlila put do Carstva Božjeg. U drevnoj svetinji, poglavar Srpske pravoslavne crkve govorio je o Hristovom silasku u smrt kao pobedi nad najvećim neprijateljem čoveka, dok su vernici poneli snažnu poruku nade i utehe. Poglavar Srpske pravoslavne crkve i američki izaslanik Paolo Zampoli otvorili su teme poverenja, identiteta i buduće saradnje, u razgovoru koji je spojio dve perspektive i dva pristupa savremenim odnosima. U prisustvu predstavnika Srbije i Ambasade Rusije, kao i arhijereja Srpske pravoslavne crkve, svečanost u Novom Sadu prerastao je diplomatski protokol i dobio snažnu duhovnu i simboličku dimenziju kroz poruke o veri i jedinstvu.
Wikimedia/Nikolina Šepić
Od pretopljenih zvona do sata povezanog sa satelitom
Aktuelno iz SPC
22:10 | 29.03.2026
BEOGRAD DOBIO NOVOG SVEŠTENIKA: Patrijarh Porfirije rukopoložio profesora Bogoslovskog fakulteta u sveštenički čin
Aktuelno iz SPC
21:32 | 11.04.2026
PATRIJARH PORFIRIJE POSLAO PORUKU KOJA SE PAMTI: Velika subota u Pećkoj patrijaršiji (FOTO)
Aktuelno iz SPC
23:53 | 22.04.2026
Patrijarh srpski Porfirije razgovarao sa visokim predstavnikom američke administracije
Aktuelno iz SPC
20:58 | 23.04.2026
PATRIJARH PORFIRIJE U CENTRU PAŽNJE NA OTVARANJU RUSKOG KONZULATA: Poruke koje su odjeknule Novim Sadom
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
Prema navodima iz diplomatskih krugova, Evropska unija ponovo otvara pitanje restriktivnih mera prema patrijarhu Kirilju, što je izazvalo zabrinutost u crkvenim krugovima zbog mogućeg presedana za verske poglavare.
U Ruskom domu u Beogradu održan je humanitarni koncert "Mirno nebo za dečiji osmeh 9", uz poziv vikara patrijarha srpskog za pomoć ugroženim Srbima u Eparhiji raško-prizrenskoj.
Stradala je kao mučenica oko 308. godine, postavši jedan od najsvetlijih primera svedočanstava ranohrišćanske postojanosti i vere.
U selu Resen kod Bosilegrada osveštan je hram Svetog proroka Ilije, čija je gradnja započeta u 19. veku, a dovršena tek danas, kada su meštani ispunili obećanje koje su generacije prenosile kao porodični i seoski amanet.
Gledajući tuđe imanje, položaj, ugled ili bogatstvo, mnogi zaboravljaju da svako nosi svoj krst, svoje borbe i svoj put pred Bogom.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Malo poznati detalji iz prošlosti, zajedno sa svedočanstvima vernika o čudima, otkrivaju drugačiju sliku jedne od najvažnijih svetinja na Balkanu.
Od Svetog Save i Stefana Nemanje preko Trojeručice i rukopisa do požara koji umalo nije promenio sudbinu - priča o svetom mestu koje više od osam vekova traje između istorije, vere i monaškog života.
Liturgija počinje u devet časova u Hramu Svetog Save, služi patrijarh srpski Porfirije, uz sasluženje igumana vatopedskog Jefrem, sveštenomonaštva i sveštenstva.
Dok su se dizali prvi ustanički barjaci, u župskom selu Kožetin podignuta je svetinja oko koje su se isplele legende, istorijske bitke i sećanje na vreme kada je gradnja pravoslavnog hrama predstavljala mnogo više od verskog čina.
U crkvi Uspenja Presvete Bogorodice jubilej je proslavljen kroz liturgiju, zvuke hilandarskih pojaca i sabranje koje je pokazalo duboku vezu ovog prostora sa svetogorskim nasleđem i živim predanjem Crkve.
Arhimandrit Jefrem poručio je da prisustvo Časnog Pojasa nije slučajno, govorio je o „milion poklonika“, zavetu kneza Lazara i duhovnoj vezi koja ostaje i posle odlaska svetinje u Vatoped.
Na Vračaru, pred odlazak Časnog pojasa Presvete Bogorodice, emotivni prizori i molitvena tišina obeležili su ispraćaj koji je, uz suze patrijarha i sabranost vernika, zatvorio 17 dana hodočašća kroz Hram Svetog Save.
Svetinja je u molitvenoj tišini ispraćena iz srpske prestonice ka manastiru Vatoped, u kojem se vekovima čuva.
Malo poznati detalji iz prošlosti, zajedno sa svedočanstvima vernika o čudima, otkrivaju drugačiju sliku jedne od najvažnijih svetinja na Balkanu.
Nežna tekstura, bogat ukus i nekoliko jednostavnih sastojaka dovoljni su za specijalitet koji se odlično slaže uz doručak, večeru ili kao dodatak ručku.
U besedi za sredu 2. sedmice po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički govori o odgovornosti, roditeljstvu i dubokom smislu zajednice koju naziva velikom tajnom Božjom.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
