Crkva svetog Marka u Užicu otkriva slojeve prošlosti - od izgubljene brvnare i burnih istorijskih preokreta, do neobičnog zvonika, vrednih ikona i živog liturgijskog života koji traje bez prekida.
U delu Užice koji stariji stanovnici i dalje zovu Stara varoš, između novijih zgrada i užurbanih ulica, nalazi se hram koji se ne nameće grandioznošću, ali traje mnogo duže od većine onoga što ga okružuje. Crkva svetog Marka u Užicu otkriva se tek kada joj se priđe - skromna spolja, ali sa slojevitom istorijom koja jasno pokazuje kako se pravoslavni život u ovom kraju održavao kroz različite epohe.
Prema podacima Narodni muzej Užice, današnji hram je podignut, najverovatnije, 1828. godine, u vreme Miloš Obrenović, i to na mestu starije crkve iz 1721. godine. Ta ranija bogomolja bila je brvnara, podignuta nakon Požarevački mir, kada su hrišćanima u okviru Osmanskog carstva omogućeni određeni verski ustupci, uključujući i gradnju hramova. O njenom izgledu nema pouzdanih tragova, ali se pretpostavlja da je stradala posle 1739. godine, u talasu odmazde nad srpskim stanovništvom posle austro-turskih sukoba.
Današnja crkva dugo je bila jedina u gradu na Đetinji, što joj daje posebno mesto u istoriji pravoslavlja u ovom kraju. Iako malih dimenzija, njen unutrašnji prostor ostavlja drugačiji utisak. Sagovornici iz muzeja navode da je „iznenađujući osećaj prostranosti postignut skladno izvedenim drvenim svodom i rasporedom crkvenog mobilijara“. Građevina je u osnovi bliska tradiciji crkava-brvnara, dok se u pojedinim elementima prepoznaje uticaj islamske arhitekture, prenet radom majstora Osaćana iz Bosne.
Posebnu vizuelnu oznaku daje joj zvonik podignut krajem 19. veka. Visok 18 metara, nadvisuje crkvu i podseća na sahat-kule karakteristične za orijentalno graditeljstvo. Upravo taj spoj različitih graditeljskih uticaja čini ovu crkvu jedinstvenim primerom sakralne arhitekture u jugozapadnoj Srbiji.
Značaj ovog hrama ne iscrpljuje se u njegovoj starosti ili arhitekturi. Njegova riznica svedoči o kontinuitetu bogoslužbenog života i o ulozi lokalne zajednice u njegovom očuvanju. U prostoru priprate čuvaju se vredne ikone i bogoslužbeni predmeti, među kojima i radovi užičkih kujundžija. Ikona Deizisa iz 1829. godine, sa srebrnim okovom, darom kujundžijskog esnafa, danas se nalazi u muzeju, kao i hadžijska ikona Jerusalima iz istog perioda. U crkvi se, kako navode iz muzeja, čuvaju i filigranski krstovi i drugi uvezeni predmeti, kao i relikvije nastale pre obnove hrama.
Liturgijski život u crkvi nije prekinut. Pored redovnih bogosluženja, organizuju se i predavanja koja povezuju teme vere sa pitanjima savremenog života. Prostor oko hrama - porta - uređen je pažljivo i održavan uz učešće vernika. U toplijim mesecima, plato ispred crkve postaje mesto susreta, gde se razgovori nastavljaju i nakon službe.
Kao jedan od najstarijih sačuvanih hramova u gradu, Crkva svetog Marka u Užicu danas je mesto u kome se jasno vidi kontinuitet crkvenog života. Uprkos promenama koje su oblikovale Užice, ovaj hram je ostao u funkciji, sa redovnim bogosluženjima i aktivnim učešćem vernika. Njegova vrednost ogleda se upravo u toj neprekinutoj ulozi - kao prostoru molitve, okupljanja i čuvanja crkvenog predanja.
Ovaj značajan događaj desio se po blagoslovu episkopa Justina i označava osnivanje prve parohije Srpske pravoslavne crkve u ovom delu Španije.
Kada neko iz porodice počne redovno ići u crkvu, često nailazi na kritike, zbunjenost, pa čak i ravnodušnost. Ali, njegova vera može da postane seme koje polako klija u srcima drugih.
U rečima koje su odjeknule daleko izvan hrama Vaskrsenja Hristovog u Valjevu, episkop valjevski podseća da se istinska promena ne meri danima posta, već davanjem ljubavi i osloncem na Crkvu.
Dok ga kritičari optužuju za preveliki uticaj i "moć iz senke", pristalice ističu njegovu ulogu u očuvanju crkvenog jedinstva i stabilnosti, a autorski tekst Spasoja Tomića, koji prenosimo u celosti, dodatno osvetljava ove podele i tumačenja.
Od osnovnih sastojaka bez jaja i mleka, ova posna pogača spaja karamelizovani luk i kim u mekano, mirisno testo koje je jednostavno za pripremu, a dovoljno posebno da se pamti i u danima posta na ulju.
Nije svako davanje blagosloveno - svete knjige otkrivaju u kojim trenucima podrška može da oslabi čoveka, produbi probleme ili udalji od odgovornosti i zašto je razboritost jednako važna kao i dobra namera
Crkva svetog Marka u Užicu otkriva slojeve prošlosti - od izgubljene brvnare i burnih istorijskih preokreta, do neobičnog zvonika, vrednih ikona i živog liturgijskog života koji traje bez prekida.
Kroz suprotstavljanje Adama i Hrista, beseda Svetog Nikolaja Ohridskog i Žičkog za 2. sedmicu po Vaskrsu otkriva duboku istinu o ljudskoj prirodi, padu i nadi koja nadilazi ono što oči vide.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Svetog mučenika Antipu po starom i Svetog mučenika Savu Stratilata po novom kalendaru. Katolici obeležavaju spomendan Svetog Fidela Sigmaringenskog, dok Jevreji i muslimani nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Netaknuta priroda i isposnica Svetog Zosima nalaze se u jedinstvenoj celini koja sada dobija i dodatnu međunarodnu važnost.
Odluka gradske vlasti i Mitropolije otvorila je put ka izgradnji crkve posvećene Ostroškom Čudotvorcu, kao trajnom mestu sabiranja i nade u Podgorici.
Dok su meštani tugovali za preminulim komšijom, zvuk pucnjave prekinuo je molitvu i odneo život protojereju Sergeju Kljahinu, ostavljajući šest ranjenih i duboku tugu među vernicima.
Recept iz "Srbskog kuvara" donosi miris cimeta, posne delicije i vekovnu tradiciju pravoslavnih kuhinja pravo na vaš sto.
Mi, naglašava otac Ljubo, ne služimo bogu vatre!
Dobrun kod Višegrada krije priču o monasima, carevima, razaranjima i obnovama koje prkose vremenu, mesto gde se slojevi istorije ne čitaju, nego osećaju pod nogama i u tišini zidova.
Od Studenice i Žiče do Ostroga i Dečana, hodočasnici širom Srbije i regiona biraju da najveći hrišćanski praznik obeleže kroz liturgiju, boravak u konacima i duhovno sabranje, spajajući vekovne običaje sa ličnim doživljajem vere.
U selu Banjica kod Čačka čuvaju se mošti Svetog Jovana Stjeničkog, a nedaleko od hrama nalazi se izvor kome vernici pripisuju brojna čuda.
Na obali Zapadne Morave nalazi se sveto mesto gde su nevini potražili spas, a iza sebe ostavili svedočanstvo o veri koja je nadživela plamen i dim.
Eparhija zagrebačko-ljubljanska ne ostavlja prostor za relativizaciju – traži odgovornost, upozorava na posledice i ukazuje da je pogođeno nešto mnogo dublje od same svetinje
Dobrun kod Višegrada krije priču o monasima, carevima, razaranjima i obnovama koje prkose vremenu, mesto gde se slojevi istorije ne čitaju, nego osećaju pod nogama i u tišini zidova.
Mitropolit dabrobosanski govori o odlasku mladih, tišini koja postaje opasna, zloupotrebi vlasti i prizorima iz Jerusalima koji bude nelagodu.
U razgovoru koji nadilazi uobičajene novinarske priče, otac Dimitrije govori o smislu praznovanja, o radosti koja ne prolazi i o tome zašto se Vaskrs ne objašnjava, već prepoznaje u životu, odnosima i svakodnevnim susretima vernika.
Poglavar Ruske pravoslavne crkve u Moskvi govorio je o podelama u pravoslavlju i porastu napetosti među crkvenim centrima, uz poruku da je za izlazak iz krize neophodan povratak kanonskom poretku i dijalogu.
Eparhija zagrebačko-ljubljanska ne ostavlja prostor za relativizaciju – traži odgovornost, upozorava na posledice i ukazuje da je pogođeno nešto mnogo dublje od same svetinje
U Starom Generalštabu obeležen Dan Vojske Srbije uz poruke o državnosti, tradiciji i nasleđu Drugog srpskog ustanka, uz prisustvo državnih i verskih i velikodostojnika.
