Zašto katolici i pravoslavci ne slave Božić istog dana i zašto su neki pravoslavci slavili Hristovo rođenje 25. decembra, a drugi će 7. januara, objašnjava kulturolog i verski analitičar Jovan Janjić.
Rimokatolička crkva i svi hrišćani koji vreme računaju po gregorijanskom kalendaru proslavili su Božić, dan rođenja Isusa Hrista - 25. decembra.
Tog dana su Božić proslavile i mnoge zemlje sa većinskim pravoslavnim stanovništvom, poput Grčke, Bugarske, Rumunije, Ukrajine…
Zašto katolici i pravoslavci ne slave Božić istog dana i zašto su neki pravoslavci slavili Hristovo rođenje 25. decembra, a drugi će 7. januara, objašnjava kulturolog i verski analitičar Jovan Janjić.
Za početak, on podseća da je Srpska pravoslavna crkva (SPC) umalo promenila kalendar 1923, ali to ne bi bio Gregorijanski, već „reformisani julijanski kalendar“ koji je izradio čuveni srpski naučnik Milutin Milanković.
- Srpska pravoslavna crkva, koja je na na Pravoslavnom saboru u Carigradu 1923. bila ispred pravoslavnih crkava, imala je zadatak da podnese svoj predlog budućeg kalendara. Zato je angažovala najvećeg stručnjaka za tu oblast, našeg proslavljenog naučnika Milutina Milankovića. Njegov kalendar je bio najprecizniji kalendar koji je ustanovljen, i njime je bilo predviđeno približavanje julijanskog i gregorijanskog, ali na kraju nije prihvaće - počinje priču Janjić.
Rezultat Milankovićevog proračuna bio je kalendar koji kasni samo jedan dan na svakih 28.800 godina, dok, primera radi, svetski priznat gregorijanski kalendar kasni dan na svakih 3.280 godina.
Po Milankovićevom kalendaru svi meseci imaju po 30 dana, osim februara, koji ima 28 u prostoj, odnosno 29 dana u prestupnoj godini.
Njegov kalendar su te 1923. odmah prihvatile Grčka, Bugarska, Rumunska, Aleksandrijska, Carigradska i Antohijska patrijaršija, a kasnije i Kiparska, kao i mnoge druge.
I Ruska pravoslavna crkva prihvatila je Milankovićev kalendar, ali ga se po povratku u zemlju odrekla, da bi njenim stopama uskoro krenula i SPC.
Janjić objašnjava da je zbog toga došlo do „malog raskoraka unutar pravoslavnih crkava“, dodajući da su neke pravoslavne crkve u međuvremenu počele da slave Božić prema gregorijanskom kalendaru, a da su neke su, poput Srpske, Ruske, Jerusalimske, ostale odane julijanskom.
- Svaka crkva je imala neki svoj razlog zbog kog nije prihvatila Milankovićevu reformu. Naša država je prihvatila gregorijanski kalendar, ali mimo crkve, pa je tako u kraljevini SHS nastao raskorak između države i crkve. Država je prešla na gregorijanski kalendar kao na zapadu, a crkva je ostala pri julijanskom - pojašnjava Janjić.
Iako su se zvanični razlozi zbog kojih SPC nije prihavtila Milankovićev kalendar odnosili na pomeranje datuma postova za narednu godinu, naročito na skraćenje petrovdanskog posta, postoje i teorije koje kažu da se reforma izjalovila zbog toga što je SPC smatrala da kralj Aleksandar time želi da učvrsti svoju moć.
Crkva je nezvanično smatrala da Aleksandar prelaskom na Milankovićev kalendar želi da udovolji Hrvatima u Kraljevini SHS, pa je njeno odbijanje kalendara bio čin pokazivanja moći u odnosu na kralja.
Po rečima Janjića, odluka o prelasku na neki drugi, ili ostajanju pri svom kalendaru nije samo „puka odluka“, već sa sobom nosi i određenu težinu.
- Određenje kalendara ima mnogo veći značaj i mnogo dublju suštinu, to nije samo pitanje da li ćemo neki praznik slaviti ovog ili onog dana. To je pitanje da li ćemo uvažavati činjenice na osnovu kojih se određuje kalendar. Patrijarh Pavle je to možda najbolje objasnio, rekavši da „događaje ne određuje kalendar, već događaji određuju kalendar“. To znači da mi prema nekom događaju određujemo kalendar i računamo vreme“, zaključuje Janjić.
10/23 mart 1924: Konstantinopoljska, Kiparska i Grčka
1/14 oktobar 1924: Poljska, ali danas ga se pridržavaju samo neke parohije
1/14 oktobar 1924: Rumunska
1/14 oktobar 1928: Aleksandrijska i Antiohijska
20. decembar 1968: Bugarska
1. septembar 2023: Pravoslavna ukrajinska crkva
Crkve koje su prihvatile novi kalendar poznate su kao Novi kalendaristi.
Novi kalendar nije prihvaćen od strane pravoslavnih crkava u Gruziji, Jerusalimu, Makedoniji, Svetoj Gori, Rusiji, Srbiji, Ukrajinskoj pravoslavnoj crkvi (pod Moskovskoj patrijaršiji) (status nije definisan), niti od strane grčkih starokalendara.
Možda je Advent u Zagrebu zvanično jedan od najlepših u Evropi, ali ovih dana je za srpske turiste, bar prema korisnicima društvenih mreža, Temišvar još veći hit. Najviše zbog cena.
Katoličke crkve je takođe poželo mir u Svetoj zemlji – u Palestini, Izraelu, kao i u Libanu, Siriji i na celom Bliskom istoku.
Duhovni hod prema Vitlejemu, mitropolit zvorničko-tuzlanski pretočio je u stihove, a njegov glas, u pratnji harmoničnih tonova hora „Luka i Kleopa“, poziva na praštanje, duhovnu radost i ljubav, ispunjavajući svako srce toplinom božićne noći.
Papa Franja je pre dva dana svečano otvorio ulaz u baziliku, poznat kao Sveta vrata, označivši na taj način početak obeležavanja Jubilarne godine, koju rimokatolička crkva slavi svakih 25 godina, navela je američka agencija.
Pouka gruzijskog duhovnika o tome da večnost počinje u čovekovom srcu i da smrt samo otkriva ono što je već u nama.
U gradu koji vekovima nosi ime poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjića pokrenuta je peticija za promenu naziva u Ferizaj, prema Ferizu Šasivariju, trgovcu i vlasniku hotela iz osmanskog perioda.
Srednjovekovni rukopis Srpske pravoslavne crkve, koji se više od šest vekova koristi u liturgiji, našao se u središtu spora nakon odluke Komisije BiH da ga proglasi državnom baštinom.
U čestitki povodom Obretenja moštiju Prepodobnog Sergija Radonješkog, patrijarh srpski istakao je njegov značaj kao duhovnog uzora i pozvao na jedinstvo, ljubav i prevazilaženje podela.
Na praznik Prepodobnog Sisoja Velikog, vernici mu se mole za zaštitu dece, duhovnu snagu i pomoć u životnim iskušenjima.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Pravoslavne crkve koje su prihvatile reformisani julijanski, odnosno Milankovićev, kalendar Božić slave 25. decembra po građanskom kalendaru.
U propovedi je pozvao na "preobraženje" sveta opterećenog siromaštvom, ropstvom, sukobima.
Zapadne crkve širom sveta danas proslavljaju Božić, praznik rođenja Isusa Hrista u Vitlejemu, gde su se vekovima hiljade vernika i hodočasnika okupljale ispred drevne crkve Hristovog rođenja.
Kako se Božić približava, crkvene grupe i udruženja širom Sirije pokrenule su humanitarne, servisne i duhovne inicijative. To uključuje posete starijim osobama, čišćenje i farbanje ulica i trotoara, distribuciju informativnih letaka, organizovanje božićnih marketa sa prodajnim štandovima i održavanje večeri božićnih pesama i molitvi.
Pouka gruzijskog duhovnika o tome da večnost počinje u čovekovom srcu i da smrt samo otkriva ono što je već u nama.
U gradu koji vekovima nosi ime poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjića pokrenuta je peticija za promenu naziva u Ferizaj, prema Ferizu Šasivariju, trgovcu i vlasniku hotela iz osmanskog perioda.
Na praznik Prepodobnog Sisoja Velikog, vernici mu se mole za zaštitu dece, duhovnu snagu i pomoć u životnim iskušenjima.
U besedi za nedelju 7. sedmice po Duhovima Sveti Nikolaj Ohridski i Žički podseća da najveća vrednost čoveka nije u onome što poseduje, već u daru kojim je izbavljen iz ropstva greha, zla i smrti.
Istoričar Boris Stojkovski i osnivač fondacije Lazarica Aleksandar Avramov svedoče o tragovima pisanog nasleđa ostroškog čudotvorca u vatikanskim arhivima, dok pitanje njihove dostupnosti i dalje nema zvaničan odgovor.
Devojčica sa porodicom otkriva da se najlepši dar za veliki praznik svetih apostola Petra i Pavla ne krije u stvarima, već u ljubavi, dobroti i malim delima učinjenim od srca.
Neočekivani susret na ulici postao je povod da iguman Manastira Podmaine progovori o iskušenjima, veri i načinu na koji hrišćanin treba da odgovori na neprijatnosti.
Na praznik Rođenja Svetog Jovana Krstitelja vernici pletu venčiće od ivanjskog cveća. Saznajte šta oni simbolizuju u pravoslavnoj tradiciji i zašto ih Crkva smatra lepim izrazom narodne pobožnosti.
Grčki duhovnik ostavio je snažnu pouku o važnosti tihovanja, molitve i pažljivog izbora društva, upozoravajući da čovek treba da čuva svoju dušu od svega što ga udaljava od Boga i unutrašnjeg mira.
Kao pustinjak proveo je šest decenija u molitvi i podvigu, a iza sebe ostavio pouke o veri, poverenju u Boga i putu ka unutrašnjem miru.
Nastao u manastiru Esfigmenu kao izraz otpora prema crkvenim promenama, ovaj slogan je tokom decenija dobio nova značenja i postao predmet brojnih rasprava.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
