Iako su zajedno slavili jubilej Nikejskog sabora i istakli jedinstvo, odsustvo drugih pravoslavnih poglavara i izbor liturgijskog jezika izazvali su debatu u crkvenim krugovima.
Nikeja, mesto održavanja Prvog vaseljenskog sabora koji je 325. godine ujedinio hrišćanski svet, ponovo je postala središte jedinstva. Ipak, to jedinstvo nije bilo potpuno kao na samom Nikejskom saboru – pravoslavni svet predstavljala su samo dvojica patrijarha, iako su svi bili pozvani na obeležavanje jubileja, a svojim izostankom poslali su jasnu poruku Carigradskoj patrijaršiji. Tokom jubileja 1700 godina od Prvog vaseljenskog sabora, papa Lav XIV i patrijarh carigradski Vartolomej zajedno su pročitali Simvol vere u njegovom izvornom obliku, bez zapadnog dodatka "Filioque". Molitva je uzdignuta kraj arheoloških ostataka drevne bazilike svetog Neofita, u atmosferi hrišćanskog bratstva.
U svom obraćanju, papa Lav XIV je podsetio da zajedničko ispovedanje „hristološke vere“ ostaje temelj približavanja između katoličke i pravoslavne Crkve.
- Svi smo pozvani da prevaziđemo sramotu podela koje, nažalost, i dalje postoje, i da stremimo jedinstvu za koje se molio i koje je zapovedio Gospod Isus - rekao je pontifik, naglašavajući da današnje vreme traži zajedničko svedočenje mira i poštovanja prema svakom čoveku.
Pres služba Vatikana prenela je njegove reči:
- U Nikejskom Simvolu vere ispovedamo veru u jednog Boga Oca, ali to ispovedanje nije moguće bez priznavanja drugih ljudi za braću, onih koji su isto tako stvoreni po obrazu Božjem.
Papa je izrazio zahvalnost patrijarhu Vartolomeju što je Nikeja izabrana kao mesto proslave jubileja i dodao da se nada da će ova godišnjica doneti „plodove pomirenja, jedinstva i mira“.
U dokumentu posvećenom jubileju, papa Lav XIV je precizirao da Katolička crkva priznaje Simbol vere u njegovoj izvornom obliku, bez dopune Filioque, koja je dodata u Zapadnoj crkvi u narednim vekovima. Pontifik je podsetio da je Simbol vere o Svetom Duhu formulisán na Prvom carigradskom saboru 381. godine i da predstavlja zajedničko ispovedanje svih hrišćanskih tradicija:
- Delimo istu veru u jedinog Boga, Oca svih ljudi. Zajedno ispovedamo jedinog Gospoda i istinitog Sina Božijeg, Isusa Hrista, i jedinog Svetog Duha, koji nas nadahnjuje i pokreće ka potpunom jedinstvu i zajedničkom svedočenju Jevanđelja.
Narednog dana, u Hramu Svetog Georgija na Fanaru, služena je doksologija uz prisustvo obojice poglavara. Tokom velike jektenije đakon je izgovorio:
- Još se molimo za Najsvetijeg Episkopa papu Lava i Arhiepiskopa i patrijarha našeg Vartolomeja, i da Bog uputi njihova stopala ka svakom dobrom delu - pomenuvši prvo papu, pa onda svog patrijarha, a hor je tri puta otpustio: "Gospode, pomiluj". Papa Lav i patrijarh Vartolomej zajedno su pročitali molitvu „Očenaš“ na latinskom, a potom istovremeno blagoslovili vernike stojeći pred Carskim dverima.
Prisustvovali su patrijarh Aleksandrijski Teodor, arhijerarhi Carigradske i Rimske crkve, kao i zamenik državnog sekretara SAD Majkl Rigas.
Ipak, iz perspektive onih koji oprezno gledaju na ekumenizam, ovakvi susreti nose i rizik. Skeptici upozoravaju da simbolična čitanja Simbola vere, iako lepa u gestu, ne menjaju stvarne razlike u učenju i praksi, te da pojedini postupci mogu stvoriti privid jedinstva koji ne odražava duboku istinu vere. Istovremeno, pravoslavni crkveni krugovi ne gledaju blagonaklono na to što je patrijarh Vartolomej pročitao "Očenaš" na latinskom, jer taj čin za mnoge vernike simbolizuje odstupanje od tradicije i liturgijskog poretka koji je vekovima oblikovan na Istoku.
Papa Lav XIV naglašava da je Isus jedini Spasitelj čovečanstva, dok Majka Božija ostaje posrednica u božanskom planu spasenja. Sveti Otac započeo prvu inostranu posetu na Dan zahvalnosti, uz simboličan poklon novinara i poruku o istini, skladu i odgovornosti pred savremenim svetom. Dok hrišćanski svet prati obeležavanje 1.700 godina Prvog vaseljenskog sabora, odsustvo dva patrijarhata tumači se kao snažna poruka Carigradskoj patrijaršiji i nagoveštaj tenzija unutar pravoslavlja. Dok svet prati simboličan korak ka miru i dijalogu, deo pravoslavlja izražava rezerve zbog brzog približavanja Rimu i straha od ustupaka u veri i tradiciji.
Tanjug/AP Photo/Khalil Hamra
Katoličanstvo
11:32 | 05.11.2025
VATIKAN ZABRANIO NAZIV “SUISKUPITELJKA” ZA BOGORODICU: Majka Božja više ne deli Hristovu misiju
Katoličanstvo
13:38 | 27.11.2025
ISTORIJSKA POSETA POGLAVARA RIMOKATOLIČKE CRKVE: Papa Lav XIV stigao u Tursku
Duhovna riznica
22:46 | 28.11.2025
NOVI RASKOL U PRAVOSLAVLJU: Jerusalimski i antiohijski patrijarh odbili da prisustvuju susretu pape i carigradskog patrijarha u Nikiji
Duhovna riznica
20:37 | 30.11.2025
ŠTA SU PAPA LAV I PATRIJARH VARTOLOMEJ POTPISALI DANAS U ISTANBULU: Brojne reakcije pravoslavnog i katoličkog sveta
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
Vlada Srbije proglasila Jefimijinu "Pohvalu" kulturnim dobrom od izuzetnog značaja, čime je vekovni vez pokrov za mošti kneza Lazara iz crkvene tišine prešao u samo središte pažnje cele nacije.
Ispovest oslobađa čoveka od greha za koji se iskreno kaje, ali mnogi i dalje nastavljaju da ga ponavljaju.
Sveti Nikolaj Ohridski i Žički u besedi za 26. petak po Duhovima objašnjava zbog čega jedinstvo nije stvar dogovora, već posledica vere u jednog Hrista.
Pravoslavci danas molitveno proslavljaju Svete apostole Filimona, Apfiju i Arhipa po starom kalendaru i Svetog Savu Prepodobnog po novom, katolici su u periodu Adventa, muslimani idu na džumu-namaz, a u judaizmu dan je posvećen redovnoj molitvi i svakodnevnim verskim dužnostima.
Ajeti 62:9-10 iz Al Džumu‘e otkrivaju kako trenutak predanosti Bogu i traganje za blagodetima mogu preoblikovati svakodnevni život, donoseći unutrašnji mir i ravnotežu između duhovnog i materijalnog sveta.
Jednostavan i brz recept za kolač koji u dom donosi miris domaće kuhinje i radost zajedništva u posne dane.
Skromne namirnice, otmen ukus – manastirski zapis iz 1855. godine vraća na trpezu zalogaj koji je nekada krasilo srpsko dvorsko posluženje.
Jedinstvena kombinacija ječma, pasulja, povrća i dimljenog mesa vraća nas u kuhinje naših predaka, čuvajući duh starih domaćinstava i porodične molitve kroz generacije.
Nekada nezaobilazna na prazničnim trpezama, ova poslastica se pravila sa strpljenjem i ljubavlju — donosimo autentičan recept koji će vaš dom ispuniti toplinom i mirisom svečanosti.
Otkrijte kako su naši preci pravili majonez bez aditiva i pojačivača ukusa, prema receptu monaha iz Manastira Krušedol.
Dok patrijarh carigradski najavljuje dolazak rimskog pontifa i poziva na „jedinstvo u istini“, među pravoslavnim narodima raste strah da se ispod plašta sabornosti krije najdublja izdaja Svetog Predanja
Zvanično hvaljena kao "istorijski trenutak jedinstva", poseta poglavara Rimokatoličke crkve izaziva zabrinutost teologa i klirika – da li se radi o dijalogu ili političko-verskoj igri?
Zajednička molitva rimskog pape Lava i patrijarha Vartolomeja na Fanaru izazvala je žestoku osudu bratstva manastira Esfigmen, koje tvrdi da je time načinjeno napuštanje svetih kanona.
Na zvaničnoj večeri sa katoličkim hodočasnicima patrijarh Carigradski govorio o jedinstvu hrišćana, svom školovanju u Rimu i susretima sa papama, što je naišlo na osudu protivnika ekumenizma u pravoslavnom svetu.
Vlada Srbije proglasila Jefimijinu "Pohvalu" kulturnim dobrom od izuzetnog značaja, čime je vekovni vez pokrov za mošti kneza Lazara iz crkvene tišine prešao u samo središte pažnje cele nacije.
Ispovest oslobađa čoveka od greha za koji se iskreno kaje, ali mnogi i dalje nastavljaju da ga ponavljaju.
Sveti Nikolaj Ohridski i Žički u besedi za 26. petak po Duhovima objašnjava zbog čega jedinstvo nije stvar dogovora, već posledica vere u jednog Hrista.
Mnogi misle da se Bogu prilazi kroz neprekidni napor i kaznu nad sobom, ali pouka svetogorskog starca otkriva zašto taj smer često vodi u umor, a ne u mir.
Skoro tri decenije ovaj zanatlija iz Ježevice izrađuje voštanice po manastirskom predanju, učeći nas da se prava sveća ne stvara mašinom, već strpljenjem, iskustvom i verom koja se ne gasi ni kada plamen dogori.
Na manastirskom imanju, nakon požara i decenija bez uzgoja, bratstvo uz pomoć svetogorskih monaha i molitvu igumana Metodija obnavlja poljoprivrednu tradiciju, dajući novi život ekonomiji i duhovnom životu manastira.
U manastiru Mrkonjići, samo nekoliko metara od ulaza u hram, stoji košćela stara više od četiri veka - mesto gde se susreću vera, predanje i čudo prirode.
Od prenosa posmrtnih ostataka pesnika iz Amerike do današnje uloge hrama na Crkvini kao duhovnog i kulturnog središta – priča o svetinji koja je postala znak prepoznavanja Trebinja.
Uz liturgiju u Gornjem Ostrogu i snažne reči o pokajanju, smirenju i istinskoj veri, vernicima je sa hramovne slave upućen poziv na unutrašnju promenu koja, kako je poručeno, počinje u tišini srca, a potvrđuje se delima.
Skoro tri decenije ovaj zanatlija iz Ježevice izrađuje voštanice po manastirskom predanju, učeći nas da se prava sveća ne stvara mašinom, već strpljenjem, iskustvom i verom koja se ne gasi ni kada plamen dogori.
U svetinji u srcu Beograda, patrijarh srpski Porfirije ispričao dirljivu priču o milosti Majke Božje koja prevazilazi naše slabosti i grehe, podsećajući vernike da je put ka večnom životu uvek otvoren za one koji veruju.
