Duhovna riznica 30.11.2025 | 20:37

ŠTA SU PAPA LAV I PATRIJARH VARTOLOMEJ POTPISALI DANAS U ISTANBULU: Brojne reakcije pravoslavnog i katoličkog sveta

Slika Autora
Izvor: religija.rs
Autor: Saša Tošić
ŠTA SU PAPA LAV I PATRIJARH VARTOLOMEJ POTPISALI DANAS U ISTANBULU: Brojne reakcije pravoslavnog i katoličkog sveta
ABACAPRESS, Abaca Press / Alamy / Profimedia

Dok svet prati simboličan korak ka miru i dijalogu, deo pravoslavlja izražava rezerve zbog brzog približavanja Rimu i straha od ustupaka u veri i tradiciji.

Danas je u Carigradu zabeležen istorijski događaj, kada su papa Lav XIV i patrijarh carigradski Vartolomej potpisali zajedničku deklaraciju o miru, dijalogu i hrišćanskom jedinstvu, u prisustvu brojnih hijerarha i diplomatskih delegacija.

Ceremonija potpisivanja održana je odmah nakon doksologije u Patrijaršijskoj crkvi Svetog Georgija, dok je prepuna sala pratila dvojicu crkvenih poglavara kako prvi put posle decenija oblikuju zajedničku hrišćansku viziju.

Istovremeno, deo pravoslavnog sveta i helenizma izražava duboke rezerve povodom brzog približavanja Rimu, naglašavajući da ovakvi potezi zahtevaju pažljiviju crkveno-teološku ravnotežu.

Tanjug/AP Photo/Emrah Gurel
Patrijarh Vartolomej i papa Vav XIV u Istambulu

 

Šta su potpisali papa i patrijarh

U centru zajedničke deklaracije nalaze se:

* potpuno odbacivanje svake upotrebe religije za opravdanje rata

* potreba za jačanjem teološkog dijaloga
* doprinos Crkava međunarodnom miru i društvenoj koheziji
* zajednička odgovornost za očuvanje stvorenog sveta
* cilj jedinstva, ne kao administrativnog ujedinjenja, već kao svedočenja vere i pomirenja

U tekstu se izričito naglašava značaj 60. godišnjice dokumenta Nostra Aetate i potvrđuje uloga koju Carigradska patrijarhat može imati u unapređenju dijaloga među narodima i religijama.

Prisustvo u Carigradu i simbolička važnost

Dolazak pape Lava XIV u Carigrad, nekoliko sati nakon zajedničke molitve u Nikeji, nosio je dvostruku poruku: istorijski kontinuitet i potrebu za jedinstvom u periodu geopolitičke nestabilnosti.

Vaseljenski Patrijarh, dočekavši papu na stepenicama Patrijaršijske crkve, istakao je da je "Carigrad oduvek bio mesto jedinstva i služenja".

Papa Lav XIV je govorio o "trenutku dubokog osećanja" i o odgovornosti dve Crkve „da podrže svet koji je u iskušenju“.

Tanjug/AP Photo/Khalil Hamra
Patrijarh Vartolomej i papa Lav XIV

 

Rezerve u pravoslavnom svetu

Uprkos euforičnoj atmosferi u Carigradu, crkveni krugovi u celom pravoslavnom svetu, pa i u samoh Grčkoj gde patrijarh Vartolomej ima najveće uporište, izražavaju rezerve povodom:

* brzine približavanja Rimu, naglašavajući da mnogi vernici nisu pripremljeni
* medijske hiperproliferacije zajedničkih akcija, koja može biti pogrešno shvaćena kao pokušaj ujedinjenja
* nedostatka učešća svih pravoslavnih patrijarhata u događajima
* straha od crkveno-teoloških ustupaka po pitanjima vere i tradicije

Oni posebno ističu da „jedinstvo zahteva univerzalno učešće svih pravoslavnih, a ne paralelne razgovore“.

Značaj deklaracije za pravoslavlje i međunarodnu politiku

Zajednička deklaracija pojavljuje se u trenutku kada:

* ratovi na Bliskom istoku i u Evropi povećavaju ulogu verskih vođa
* međunarodne institucije poput UN traže veći doprinos religija miru
* vlade i diplomatske službe, poput Ministarstva spoljnih poslova, vide međureligijski dijalog kao alat stabilnosti

Dvojica poglavara povezuju jedinstvo hrišćana sa međunarodnim mirom, naglašavajući da "čovečanstvo ne može podneti još sukoba".

Poseta se završava sutra, kada papa Lav XIV putuje za Bejrut.