Protivnici ekumenizma upozoravaju na opasnost od presedana, novih podela i napuštanja ustaljene paschalije bez saglasnosti svih pomesnih Crkava.
Ponovo se otvorilo pitanje koje u pravoslavlju nikada nije bilo samo tehničko, već duboko identitetsko. Inicijativa o zajedničkom datumu Vaskrsa sa rimokatolicima i protestantima izazvala je talas negodovanja među onima koji ekumenizam vide kao put postepenog razvodnjavanja pravoslavnog predanja. Ovoga puta predlog dolazi iz krugova bogoslova povezanih sa Carigradskom patrijaršijom – i ide dalje nego ranije slične ideje.
Izjava koju prenosi izdanje „Fos fanariou“ nastala je posle susreta grupe sveštenika i naučnika u Bostonu, a u njoj se predlaže uspostavljanje jedinstvenog datuma proslavljanja Vaskrsa za pravoslavne, katolike i protestante. Autori dokumenta smatraju da je sadašnji način izračunavanja praznika po julijanskom kalendaru vremenom postao manje precizan i da više ne odražava u potpunosti odluku Prvog vaseljenskog sabora u Nikeji iz 325. godine.
Da li se menja odluka Nikeje stara sedamnaest vekova?
Taj sabor ustanovio je pravilo da se Vaskrs slavi prve nedelje posle prvog punog meseca nakon prolećne ravnodnevice. Međutim, bogoslovi bliski Fanaru smatraju da bi savremeniji, astronomski precizniji proračuni omogućili vernije pridržavanje nikejskog načela – ali i uklanjanje razlike u datumima u odnosu na zapadne hrišćane.
Upravo ta „slučajna podudarnost ciljeva“, kako je vide protivnici ekumenizma, izaziva najviše sumnje. Jer, ukoliko bi pravoslavci prihvatili katolički način računanja, to bi značilo napuštanje dosadašnje paschalije i usklađivanje sa praksom Katoličke crkve. Za mnoge tradicionaliste, to nije pitanje astronomije, već kontinuiteta: kalendar doživljavaju kao deo živog crkvenog iskustva, a ne kao matematičku formulu koju je moguće prilagođavati bez dubljih posledica.
Shutterstock/Dimitrina Lavchieva
Jedan od simbola Vaskrsa - farbana jaja
Pastirsko pitanje ili udar na predanje?
Bogoslovi iz Carigradske patrijaršije naglašavaju da pitanje kalendara „nije dogmatsko“, već pastirsko. Smatraju da bi jedinstveni datum doneo konkretne koristi, posebno takozvanim mešovitim porodicama u Severnoj Americi, gde supružnici često pripadaju različitim hrišćanskim tradicijama. Različiti datumi Vaskrsa, navode, stvaraju praktične poteškoće; zajedničko slavlje moglo bi da ojača porodično jedinstvo i postane simbol šireg hrišćanskog približavanja.
Kritičari, međutim, odgovaraju da se crkveni poredak ne može prilagođavati sociološkim okolnostima bez rizika da se izgubi jasna granica između Crkve i savremenih tokova. Podsećaju da je već i sama promena kalendara u 20. veku izazvala raskole i stvaranje starokalendarnih zajednica, te da bi novo približavanje Zapadu moglo otvoriti stare rane.
Može li jedna patrijaršija sama da promeni praksu?
Posebnu pažnju izaziva deo dokumenta u kojem se navodi mogućnost da Carigradska patrijaršija dozvoli svojim parohijama na Zapadu da Vaskrs slave po gregorijanskom kalendaru, i to bez obavezne saglasnosti svih pomesnih Crkava. Kao primer navodi se Finska pravoslavna crkva, koja već koristi gregorijanski kalendar za izračunavanje datuma Vaskrsa.
U tome protivnici ekumenizma vide presedan koji zadire u načelo sabornosti. Ako bi jedna patrijaršija jednostrano promenila praksu, postavlja se pitanje kakav bi to signal bio upućen ostalim pomesnim Crkvama – i da li bi se time dodatno produbile već postojeće podele u pravoslavnom svetu.
Hiljadu godina nakon Velike šizme, Carigradska patrijaršija i katolička crkva ponovo se približavaju. Mitropolit zborničko-tuzlanski u svom autorskom tekstu objašnjava kako Pashalna unija otvara pitanje budućnosti pravoslavlja, crkvene politike i uticaja Vatikana na Istok.
Profesorskim umom i pastirskim srcem, otac Darko razotkriva savremene zablude o jedinstvu crkava, govori o raskolu Moskve i Carigrada, veri u doba sinkretizma i zašto su ljudi sve češće u potrazi za nepokolebljivim.
Četvorodnevni simpozijum u Vatikanu obeležio 1700 godina od Prvog vaseljenskog sabora: papa Lav XIV pozivao na jedinstvo i sinodalnost svih hrišćana, dok pravoslavni glasovi upozoravaju na opasnosti relativizacije vere i gubitka svetootačkog nasleđa.
Uprkos najavama o međunarodnoj i višejezičnoj proslavi Duhova, ispred berlinske većnice pojavio se mali broj vernika. Dok jedni govore o simboličnoj snazi zajedništva, drugi upozoravaju na sve dublji zamor ekumenske misije i gubitak vere u njenu svrhu.
Učesnici predavanja Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke objasnili su zašto su poverenje, razgovor, zajedništvo i liturgijski život važni na putu oporavka, a iskustvo "Zemlje živih" pokazalo je kako takva podrška izgleda u praksi.
U besedi za 3. septembar Sveti Nikolaj Ohridski i Žički tumači proročke reči Isaije i govori o Hristu kao osloncu koji povezuje rasuto, učvršćuje slabo i čovekov život usmerava prema Bogu.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Svetog apostola Tadeja po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Sveti sveštenomučenik Antim. Katolička crkva obeležava Svetog Grgura Velikog, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Jednostavna pouka blaženopočivšeg patrijarha srpskog pokazuje zašto je smirenost najjači odgovor onome ko želi da nas isprovocira i kako se u takvoj situaciji čuva dostojanstvo.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Zvanično hvaljena kao "istorijski trenutak jedinstva", poseta poglavara Rimokatoličke crkve izaziva zabrinutost teologa i klirika – da li se radi o dijalogu ili političko-verskoj igri?
U prvom privatnom susretu nakon ustoličenja, poglavar Rimokatoličke crkve i vaseljenski patrijarh razgovarali su o zajedničkom Vaskrsu, budućoj proslavi u Nikeji i potrebi teološkog i duhovnog zbližavanja pravoslavlja i katoličanstva.
Obraćajući se rimokatoličkim i anglikanskim hodočasnicima, patrijarh Vartolomej govorio je o neostvarenim snovima ekumenskog dijaloga, nadajući se da će novi papa nastaviti putem jedinstva – iako većina pravoslavnih to ne vidi kao put koji vodi u pravcu istine.
U besedi posle liturgije, patrijarh carigradski podsetio na izjavu svog prethodnika, patrijarha Atinagore, iz 1963. godine o približavanju Rimu, kao i na njegov istorijski susret sa papom Pavlom VI u Jerusalimu 1964. godine, koji je označio prekretnicu u međuhrišćanskom dijalogu.
U besedi za 3. septembar Sveti Nikolaj Ohridski i Žički tumači proročke reči Isaije i govori o Hristu kao osloncu koji povezuje rasuto, učvršćuje slabo i čovekov život usmerava prema Bogu.
Jednostavna pouka blaženopočivšeg patrijarha srpskog pokazuje zašto je smirenost najjači odgovor onome ko želi da nas isprovocira i kako se u takvoj situaciji čuva dostojanstvo.
Potpredsednik Sjedinjenih Američkih Država kaže da bi NLO-i mogli biti demoni ili anđeli, ali da nije imao uvid u tajna dokumenta koja bi to potvrdila.
Hristovo učenje nije bilo i nije ni danas prilagođeno ljudskim željama, već je pozivalo i poziva na promenu iznutra, što savremenom čoveku nimalo ne odgovara.
Verni narod okupio se u porti novobeogradskog hrama, gde je patrijarh Porfirije uputio snažne poruke o veri, smirenju, radosti, pokajanju i miru, a bogat program okupio je i brojne izvođače duhovne i etno muzike.
Potpredsednik Sjedinjenih Američkih Država kaže da bi NLO-i mogli biti demoni ili anđeli, ali da nije imao uvid u tajna dokumenta koja bi to potvrdila.
Jeromonah Nazarije Basilaja poručuje da Crkva ne sme da zaboravi stradanje monaštva i pozvao je na molitvu da se progon i nasilje nad hrišćanima više nikada ne ponove.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
