Handout / AFP / ProfimediaDelegacije pravoslavnih crkvana na ustoličenju pape Lava XIV
U prvom privatnom susretu nakon ustoličenja, poglavar Rimokatoličke crkve i vaseljenski patrijarh razgovarali su o zajedničkom Vaskrsu, budućoj proslavi u Nikeji i potrebi teološkog i duhovnog zbližavanja pravoslavlja i katoličanstva.
Prvi susret novoizabranog pape Lava XIV sa poglavarom jedne pravoslavne crkve desio se dan nakon svečanog ustoličenja pontifikata, naslednika pape Franje. Novi papa Lav XIV i patrijarh Vartolomej susreli su se u Vatikanu u atmosferi učtivosti, poštovanja i – dobrih namera.
Na ustoličenju pape Lava XIV u nedelju, prisustvovalo je nekoliko delegacija pomesnih pravoslavnih crkava i dvojica patrijarha: jerusalimski Teofil i carigradski Vartolomej. Međutim, jedino je patrijarh Vartolomej imao i bilateralni susret sa novim papom, u nameri da nastavi ekumenske razgovore koje je započeo sa prethodnim papom Franjom.
Valeria Ferraro / AFP / Profimedia
Delegacije pravoslavnih crkvana na ustoličenju pape Lava XIV
Ignorišući otvoreno protivljenje ekumenizmu većine pravoslavnog sveta, patrijarh Vartolomej nastavlja svoju misiju, čiji krajnji cilj jeste ujedinjenje pravoslavlja i rimokatoličanstva, a početna tačka trebalo bi da bude zajednička proslava Vaskrsa, koji je ove godine proslavljen istog datuma i po pravoslavnom i po katoličkom kalendaru.
Tokom susreta, patrijarh carigradski Vartolomej uputio je iskrene čestitke novom pontifiku, darujući mu simbolične poklone i izdanja Vaseljenske patrijaršije, naglašavajući potrebu očuvanja teološkog kontinuiteta i duhovnog opštenja između dveju Crkava. Papa je, sa svoje strane, istakao da u patrijarhu Vartolomeju vidi – brata, i ocenio susret kao – blagosloveni početak dijaloga i jedinstva.
Nikeja – tačka oslonca i oživljavanje jedne istorijske inicijative
Pažnja je sada usmerena ka Nikeji u Vitiniji, gde je pokojni papa Franja, zajedno sa patrijarhom Vartolomejem, planirao simboličan susret povodom 1700 godina od Prvog vaseljenskog sabora. Novi papa, upitan prošle sedmice o tome, jasno je izjavio: – Susret će se održati. Pripremamo ga sa molitvom i odgovornošću.
Za Carigradsku patrijaršiju, Nikeja predstavlja mesto teološkog produbljivanja i crkvenog sećanja.
Credit: Alberto PIZZOLI / AFP / Profimedia
Papa Lav XIV
Prve izjave pape i duh suživota
U govoru prilikom ustoličenja, papa Lav XIV govorio je o Božijoj ljubavi, naglašavajući da je ta ljubav – bez proračuna, bez granica i bez interesa. Sa smirenošću je poručio: – Izabran sam bez ikakve vrednosti – ovde sam da služim, a ne da zapovedam – dajući time ton svojoj papinskoj službi.
Papa Lav XIV je jasno rekao da su prioriteti Rimokatoličke crkve mir, suživot i približavanje – sestrinskim Crkvama – ponovo upotrebljavajući izraz koji je kroz istoriju izazivao i teološke rasprave i nade.
Međureligijski dijalog i prvi kontakti
Jutros je papa primio predstavnike drugih hrišćanskih veroispovesti i religija, predstavljajući se kao miroljubiv i otvoren za dijalog. Poseban značaj pridaje se sazivanju novog odbora za – usmeravanje dijaloga – u saradnji sa Papinskim savetom za jedinstvo hrišćana, sa ciljem uspostavljanja novih temelja komunikacije.
U besedi posle liturgije, patrijarh carigradski podsetio na izjavu svog prethodnika, patrijarha Atinagore, iz 1963. godine o približavanju Rimu, kao i na njegov istorijski susret sa papom Pavlom VI u Jerusalimu 1964. godine, koji je označio prekretnicu u međuhrišćanskom dijalogu.
Hiljadu godina nakon Velike šizme, Carigradska patrijaršija i katolička crkva ponovo se približavaju. Mitropolit zborničko-tuzlanski u svom autorskom tekstu objašnjava kako Pashalna unija otvara pitanje budućnosti pravoslavlja, crkvene politike i uticaja Vatikana na Istok.
Profesorskim umom i pastirskim srcem, otac Darko razotkriva savremene zablude o jedinstvu crkava, govori o raskolu Moskve i Carigrada, veri u doba sinkretizma i zašto su ljudi sve češće u potrazi za nepokolebljivim.
Obraćajući se rimokatoličkim i anglikanskim hodočasnicima, patrijarh Vartolomej govorio je o neostvarenim snovima ekumenskog dijaloga, nadajući se da će novi papa nastaviti putem jedinstva – iako većina pravoslavnih to ne vidi kao put koji vodi u pravcu istine.
Neprimereno topli tonovi u izjavama pojedinih pravoslavnih jerarha upućenih novom papi, izazvali su buru među vernicima i teolozima, koji sve glasnije upozoravaju na opasnost od zamućivanja identiteta i odstupanja od Svetog Predanja.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Svete mučenike Manuila, Savela i Ismaila po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Sabor Svetih dvanaest apostola (Pavlovdan). Katolička crkva obeležava spomendan Rimskih prvomučenika, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Sveti Manuil, Savel i Ismail bili su Persijanci, sinovi oca neznabošca i majke hrišćanke, koja ih je odmalena vaspitala u duhu Jevanđelja i privela svetom krštenju.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Carigradski patrijarh poručio je da se približavanje Carigradske i Rimokatoličke crkve nastavlja i ocenio da je obnova punog zajedništva istorijski proces koji više ne može da se zaustavi.
Zajednička molitva rimskog pape Lava i patrijarha Vartolomeja na Fanaru izazvala je žestoku osudu bratstva manastira Esfigmen, koje tvrdi da je time načinjeno napuštanje svetih kanona.
Iako su zajedno slavili jubilej Nikejskog sabora i istakli jedinstvo, odsustvo drugih pravoslavnih poglavara i izbor liturgijskog jezika izazvali su debatu u crkvenim krugovima.
Dok svet prati simboličan korak ka miru i dijalogu, deo pravoslavlja izražava rezerve zbog brzog približavanja Rimu i straha od ustupaka u veri i tradiciji.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Svete mučenike Manuila, Savela i Ismaila po starom kalendaru, dok se po novom kalendaru obeležava Sabor Svetih dvanaest apostola (Pavlovdan). Katolička crkva obeležava spomendan Rimskih prvomučenika, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Na mestu gde se čuva sećanje na Kosovsku bitku služen je pomen knezu Lazaru i kosovskim mučenicima, dok su završetak okupljanja obeležila privođenja posle intervencije Kosovske policije.
I zaista, svaki Srbin danas domaćin, i svaka majka Srpkinja danas na Kosovu je na putu svetoga kneza Lazara i majke Jugovića, istakao je mitropolit Joanikije.
Mozaična ikona Presvete Bogorodice Odigitrije, pred kojom je, prema predanju, poslednje trenutke proveo otac Svetog Save, prvi put je izneta iz riznice Manastira Hilandar i predstavljena javnosti u prestonom gradu Srbije.
Recept monahinje Atanasije Rašić iz knjige "Ko posti, dušu gosti" spaja krompir, šargarepu, celer i karfiol sa mirisnim sosom od paradajza i belog luka u jednostavno, zasitno jelo koje se lako priprema i dugo pamti.
Crkveno predanje razlikuje ličnu molitvu za takve osobe od liturgijskog pominjanja, a ljubav prema njima ostaje poziv da se za njihovo dobro i spasenje ne prestaje moliti.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
