Nakon što je Moskva iznela optužbe, a Fanar ih demantovao, poglavar nepriznate CPC uputio je pismo patrijarhu vaseljenskom tražeći preispitivanje svog statusa i pokretanje procesa koji bi, kako navodi, sprečio "posrbljavanje Crnogoraca".
Pre nekoliko dana ruska Spoljno-obaveštajna služba objavila je tvrdnju da patrijarh carigradski Vartolomej navodno planira da dodeli autokefalnost grupi koja sebe naziva Crnogorskom pravoslavnom crkvom, kao udarac Srpskoj pravoslavnoj crkvi - optužbe koje su ukorenjene u geopolitičkom narativu Moskve o „agresiji“ na tradicionalne crkvene saveze. Međutim, arhijerej Carigradske patrijaršije, mitropolit Emanuil, jasno je odbacio takve tvrdnje i potvrdio da nikada nije bilo kontakta između Fanara i te grupe, niti planova o priznanju njene autokefalnosti, označivši ih kao neosnovane i netačne.
Optužbe iz Moskve i demanti sa Fanara
Ubrzo posle toga, Miraš Dedajić, koji se predstavlja kao poglavar tzv. Crnogorske pravoslavne crkve, uputio je pismo patrijarhu Vartolomeju u kojem traži da se preispitaju njegovi odnosi sa Carigradskom patrijaršijom i poziva na otvaranje procesa koji bi vodio ka priznanju autokefalnosti te crkvene strukture, uz obrazloženje da bi se time „zaštitila od posrbljavanja Crnogoraca“. U pismu, napisanom na engleskom jeziku i objavljenom na sajtu tzv. Crnogorske pravoslavne crkve, koje prenosimo u celosti, Miraš Dedajić navodi:
„Vaša Svesvetosti, u vremenu velikih iskušenja za pravoslavnu sabornost i jedinstvo Crkve, Crnogorska pravoslavna crkva, njen klir i verni narod, sa dubokim poštovanjem prepoznaju istorijsku ulogu Majke Crkve Carigradske i Vašu ličnu, presudnu misiju u njenom savremenom ostvarivanju. Sa blagodarnošću i nadom gledamo na Vaše arhipastirsko služenje kao na organski nastavak vizije i dela blaženopočivših patrijaraha Atinagore I i Dimitrija I, koji su u temelje crkvenog života ugradili ideal pomirenja, dijaloga i sabornog jedinstva.
Snažno podržavamo Vaše neumorne ekumenske napore i Vašu postojanu posvećenost međuhrišćanskom dijalogu, prepoznajući u njima put ka verodostojnom i živom svedočenju ljubavi Hristove. U Vama vidimo ne samo prvoga po časti, već i istinskog pastira saborne savesti Pravoslavlja, koji, u duhu Svetih kanona i Predanja Crkve, čuva ravnotežu između istine i ljubavi, slobode i poretka, istorije i eshatologije.
Optužbe na račun ruskih struktura
Obraćamo Vam se u vremenu u kojem se, nažalost, ponovo svedoči pokušajima da se Vaše ime, Vaš autoritet i Vaše dostojanstvo diskredituju kroz sinhronizovane i perfidne kampanje, iza kojih, po svemu sudeći, stoje strukture ruskih bezbednosnih i crkveno-političkih interesa. Najnoviji medijski spinovi koji se sada pokušavaju voditi i preko pitanja Crnogorske pravoslavne crkve imaju za cilj da Vas oslabe u Vašoj istorijskoj odluci o priznanju autokefalnosti Ukrajinske crkve, ali i u Vašem doslednom zalaganju za kanonski poredak u balkanskim, baltičkim i drugim zemljama.
Kako su i Crnogorska pravoslavna crkva i Crna Gora već decenijama na meti istih centara moći, osećamo moralnu i duhovnu obavezu da Vam se obratimo, ne samo kao izraz podrške, već i kao svedočanstvo zajedničkog stradanja od istih mehanizama destabilizacije, dezinformacija i zloupotrebe pravoslavlja u političke svrhe.
Lični slučaj i spor sa Carigradskom patrijaršijom
Vaša Svesvetosti, dozvolite mi da ovom prilikom otvorim i jedno duboko lično, ali i crkveno pitanje, koje decenijama opterećuje mogućnost pravednog rešenja crkvenog statusa u Crnoj Gori. Vi dobro znate da su mi, u trenutku donošenja odluke o mom isključenju iz okrilja Vaseljenske patrijaršije, stavljene na teret dve optužbe: prvo, da sam pristupio „sekti Antonija Abramovića“ bez kanonskog otpusta, i drugo, da sam narušio kanonsko jedinstvo Srpske pravoslavne crkve.
Ovde želim da to jasno, nedvosmisleno i istorijski tačno kažem: kao klirik Vaseljenske patrijaršije, moje sveštenosluženje i moj kanonski put nisu se odvijali unutar jurisdikcije Srpske pravoslavne crkve, te je samim tim i optužba o „narušavanju njenog jedinstva“ kanonski, istorijski i pravno neutemeljena.
Shutterstock/Maxim Studio/gdvcom/SvitlanaRo, Wikipedia/Цетињанин/Andrzej Garwoliński
Dvojica vođa tzv. Crnogorske pravoslavne crkve, koji jedan drugog ne priznaju: mitropolit Boris i Miraš Dedajić
Poziv na kanonski sud i zahtev za dijalog
Danas, pri kraju devete decenije svog života, stojim pred Bogom i pred Crkvom spreman da preispitam sve svoje postupke. Ako je moj najveći greh to što sam stao na čelo pokreta za obnovu autokefalnosti Crnogorske pravoslavne crkve i što sam se otvoreno suprotstavio jeresi velikosrpskog svetosavskog etnofiletizma - koji je bio i ostao političko sredstvo posrbljavanja Crnogoraca i pokušaj brisanja njihove državnosti - tada sam spreman da taj krst nosim do kraja.
Ako sam se, kao Vaš klirik, na bilo koji način ogrešio o Vaseljensku patrijaršiju, želim da to bude predmet otvorenog, istinitog i bratskog dijaloga. I upravo zato, Vaša Svesvetosti, ovim putem izjavljujem svoju spremnost da budem pozvan na kanonski sud Vaseljenske patrijaršije - što do sada nije bio slučaj - kako bi se sve što mi se stavlja na teret razmotrilo javno, pravedno, nepristrasno i u duhu svetih kanona.
Jer sam duboko uveren da se iza tih optužbi često ne krije istinska briga za kanonski poredak, već interes onih koji žele da pravoslavlje brane - ne od jeresi, već od Vas i od mene.
Ovo pismo, Vaša Svesvetosti, shvatite i kao zvanični apel i kao našu formalnu peticiju da se otvori ozbiljan, kanonski i istorijski utemeljen dijalog o statusu Crnogorske pravoslavne crkve. Spremni smo da, u tom cilju, formiramo multidisciplinarnu komisiju sastavljenu od kanonista, istoričara, pravnika i sociologa, koja bi Vaseljenskoj patrijaršiji predočila stvarno stanje u Crnoj Gori, uključujući i sistemsku diskriminaciju nad nesrpskim pravoslavnim življem.
Čvrsto verujemo da se pod Vašim svetim omoforom, mudrom i pravednom primenom neotuđivih prerogativa Majke Crkve, može doći do trajnog i stabilnog uređenja našeg statusa u porodici pravoslavnih Crkava, u skladu sa poretkom drevnih i savremenih patrijaršijskih akata, na radost Vaseljenske Crkve i u slavu Jedinoga Boga. Naša je želja da se ovo pitanje ne rešava pod pritiscima, pretnjama i propagandom, već u duhu istine, pravde i kanonskog poretka, koji je oduvek bio temelj misije Vaseljenske patrijaršije“, zaključuje Miraš Dedajić, potpisujući pismo kao: “Arhiepiskop cetinjski i Mitropolit crnogorski Mihailo”.
Prema tvrdnjama ruske obaveštajne službe, Carigradska patrijaršija namerava da prizna nepriznatu crnogorsku strukturu, čime bi dodatno zamutila granicu između vere i geopolitike.
Sarajevo, Zagreb i Podgorica pojavljuju se kao tačke istog pritiska, dok profesor Bogoslovskog fakulteta u Foči, protojerej-stavrofor Darko Đogo, objašnjava da iza naizgled nepovezanih inicijativa stoji dugoročna strategija razbijanja identiteta.
Dok ruska obaveštajna služba tvrdi da patrijarh Vartolomej planira da prizna samostalnu crkvenu organizaciju u Crnoj Gori, arhijerej Fanara ističe da nikada nije bilo kontakta sa ovom grupom.
Od Nemanjića i Svetog Save do legendi o skrivenom blagu i izvoru za koji se veruje da ima posebnu snagu, svetinja u dolini reke Studenice i dalje spaja proverenu istoriju i predanja koja ne prestaju da žive.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Dok patrijarh carigradski Vartolomej upozorava na nuklearne rizike i posledice rata u Ukrajini, iz Moskve stižu optužbe koje dodatno produbljuju već narušene odnose među crkvenim centrima moći.
Saopštenje Sinoda krila tzv. CPC koje predvodi mitropolit Mihailo otvara raspravu o promeni crkvenog kalendara, ali i donosi oštre kazne drugom krilu iste organizacije, uz teške optužbe, poništavanje crkvenih obreda.
Otac desetoro dece poslao je patrijarhu carigradskom poruku koja se munjevito proširila među vernicima i pokrenula lavinu reakcija u teološkim i crkvenim krugovima.
U besedi za petak 2. sedmice po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički objašnjava zašto za služenje Crkvi nisu dovoljni ni znanje ni ljudsko priznanje, već blagodat koja se prenosi od apostolskih vremena.
U crkvi Uspenja Presvete Bogorodice jubilej je proslavljen kroz liturgiju, zvuke hilandarskih pojaca i sabranje koje je pokazalo duboku vezu ovog prostora sa svetogorskim nasleđem i živim predanjem Crkve.
Arhimandrit Jefrem poručio je da prisustvo Časnog Pojasa nije slučajno, govorio je o „milion poklonika“, zavetu kneza Lazara i duhovnoj vezi koja ostaje i posle odlaska svetinje u Vatoped.
Na Vračaru, pred odlazak Časnog pojasa Presvete Bogorodice, emotivni prizori i molitvena tišina obeležili su ispraćaj koji je, uz suze patrijarha i sabranost vernika, zatvorio 17 dana hodočašća kroz Hram Svetog Save.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju praznik Prepodobnog Isakija Ispovednika po starom kalendaru, a Prepodobnog Onufrija Velikog i Svetog Petra Atoskog po novom kalendaru. Katolička crkva slavi blagdan Presvetog Srca Isusovog, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Jedna kratka pouka gruzijskog svetitelja objašnjava zašto se molitva često pretvara u naviku bez unutrašnjeg reda i kako se, kroz jednostavan duhovni poredak, vraća svojoj punoj snazi i smislu.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
