Bivši turski zvaničnik optužuje patrijaršiju za „nezakonite aktivnosti“ oko grčkih ostrva i Bogoslovske škole na Halkiju, dok Ankara ćuti i međunarodna pažnja raste.
Tursku i širu crkvenu javnost potresla je vest o tužbi koju je podneo bivši generalni sekretar turskog Ministarstva odbrane, Umid Jalım, protiv Carigradske patrijaršije. Ova tužba otvara niz pitanja o ulozi Patrijaršije u Turskoj i širem području Egejskog mora, jer se tiče međunarodnih ugovora, suverenih prava i prisustva verskih institucija.
Prema dostupnim podacima i međunarodnim izveštajima Patrijaršije, tužba je lično usmerena protiv patrijarha Vartolomeja, ali i protiv desetina sveštenika. Optužbe se odnose na suverenitet grčkih ostrva u Egejskom moru.
Jalım tvrdi da Carigradska patrijaršija učestvuje u „nezakonitim aktivnostima“ povezanim sa prisustvom Grčke na ostrvima istočnog Egeja. U tužbi se pominju ostrva i ostrvca kao što su Agatonisi, Marati, Arkija i Farmakonisi, za koja bivši zvaničnik smatra da administrativno pripadaju provinciji Ajdin.
Ove tvrdnje zasnivaju se na tumačenjima Lozanskog mirovnog ugovora iz 1923. godine, koji definiše granice između Grčke i Turske. Grčka strana je više puta naglašavala da je suverenitet nad tim ostrvima potpuno jasan i da se ne dovodi u pitanje.
Posebnu pažnju u tužbi privlači pominjanje Bogoslovske škole na Halkiju. Jalım smatra da njeno delovanje predstavlja „nezakonitu obrazovnu aktivnost“ i da krši međunarodne sporazume.
Ova škola, koja se nalazi na istoimenom ostrvu blizu Carigrada, zatvorena je 1971. godine odlukom turskih vlasti. Decenijama je služila kao glavna ustanova za školovanje pravoslavnog sveštenstva pod nadležnošću Patrijaršije. Njeno zatvaranje ostaje jedno od najosetljivijih pitanja u odnosima države i pravoslavne zajednice u Turskoj.
Carigradska patrijaršija godinama traži ponovno otvaranje škole, a ovo pitanje je više puta pokretano i na međunarodnom nivou, uključujući izveštaje evropskih institucija i organizacija za verske slobode.
Mnogi analitičari ističu da je Jalımov potez više politički nego pravni i da predstavlja presedan, jer u istoriji gotovo da nije zabeleženo da patrijaršija i njen poglavar budu predmet tužbe. Povezivanje Patrijaršije sa pitanjem suvereniteta u Egeju stvara posebno osetljiv kontekst. Carigradska patrijaršija u Turskoj funkcioniše kao verska institucija, ali ima i značajan globalni uticaj u pravoslavlju.
Slučaj takođe otvara pitanja o odnosu države i verskih institucija u Turskoj i načinu na koji Ankara vidi ulogu Patrijaršije u regionu. Diplomatski izvori navode da bi ova inicijativa mogla biti povezana sa opštom klimom napetosti u grčko-turskim odnosima.
Do sada turska vlada nije zvanično komentarisala tužbu. Analitičari smatraju da je to pokušaj da se izbegne direktno uključivanje u slučaj koji bi mogao da dobije međunarodne razmere.
Istovremeno, međunarodne organizacije pažljivo prate razvoj događaja u istočnom Mediteranu, gde su pitanja suvereniteta i geopolitičke ravnoteže i dalje veoma osetljiva.
Ostaje da se vidi da li će ovaj slučaj ostati izolovana pravna inicijativa ili će prerasti u novu tačku napetosti između pravoslavne Grčke i većinski islamske Turske.
Na marginama Generalne skupštine UN, carigradski patrijarh i predsednik Ukrajine razmenili su poruke podrške i simbolične poklone, dok otvorena pitanja o crkvenim podelama i dalje opterećuju pravoslavlje.
Otac desetoro dece poslao je patrijarhu carigradskom poruku koja se munjevito proširila među vernicima i pokrenula lavinu reakcija u teološkim i crkvenim krugovima.
Mitropolit Antonije Volokolamski javno iznosi tvrdnje o spoljnim uticajima, ličnim motivima i pretenzijama na vrhovnu moć, upozoravajući da su te odluke izazvale dubok raskol i dovele pravoslavni poredak na ivicu ozbiljne krize.
U saopštenju sa Fanara ističe se da lažne vesti, izmišljeni scenariji i uvrede iz Rusije ne mogu da ugroze njenu ekumensku misiju.
U razgovoru za radio emisiju „Iz perspektive večnosti“, poglavar Srpske pravoslavne crkve govorio je o pritiscima, klevetama i reakcijama tokom velikog sabranja vernika u Hramu Svetog Save.
Iza poznatih simbola i opštepoznatih činjenica o manastirskom kompleksu u dolini reke Mileševke otvaraju se manje vidljive epizode koje ga otkrivaju u drugačijem svetlu.
Posebno mesto u hrišćanskoj tradiciji zauzima njegovo delo "Pastir", koje je nastalo prema otkrovenjima anđela Božjeg.
Od reportaža iz najvećih svetinja do svetih mesta koja mediji retko obilaze, portal obeležava drugi rođendan uz priče o svom razvoju i akciju darivanja čitalaca.
U besedi za subotu 2. sedmice po Duhovima, sveti Nikolaj Ohridski i Žički kroz Jevanđelje i poslanicu apostola Jakova otkriva shvatanje u kojem ulje postaje sredstvo blagodati i mesto susreta ljudske nemoći i božanske pomoći.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Dok patrijarh carigradski Vartolomej upozorava na nuklearne rizike i posledice rata u Ukrajini, iz Moskve stižu optužbe koje dodatno produbljuju već narušene odnose među crkvenim centrima moći.
Svetogorski monasi upozoravaju da oni ne smeju biti uvučeni u crkvene sukobe, dok ukrajinski mitropolit Epifanije traži međunarodnu i panpravoslavnu potvrdu svog položaja.
Poglavar Carigradske patrijaršije bogoslužio je u Prvoj crkvi Uspenja Presvete Bogorodice Neohorije na Bosforu, potom je Ahmetu Andreasu Ozgunesu, koji je prešao u pravoslavlje, dodelio počasnu titulu arhonta, a u besedi je upozorio na složenost situacije na Bliskom Istoku.
Egzarhat u Letoniji Moskva vidi kao nastavak širenja Carigrada i produbljivanje spora koji je počeo u Ukrajini.
Od reportaža iz najvećih svetinja do svetih mesta koja mediji retko obilaze, portal obeležava drugi rođendan uz priče o svom razvoju i akciju darivanja čitalaca.
U besedi za subotu 2. sedmice po Duhovima, sveti Nikolaj Ohridski i Žički kroz Jevanđelje i poslanicu apostola Jakova otkriva shvatanje u kojem ulje postaje sredstvo blagodati i mesto susreta ljudske nemoći i božanske pomoći.
Svakodnevni vodič kroz Petrovski post sa predlozima posnih obroka, molitvama i duhovnim poukama najvećih svetitelja pravoslavlja.
Kiparski arhijerej objašnjava kako preopterećenost brigama postaje navika koja polako razgrađuje odnose i unutrašnji mir.
U crkvi Uspenja Presvete Bogorodice jubilej je proslavljen kroz liturgiju, zvuke hilandarskih pojaca i sabranje koje je pokazalo duboku vezu ovog prostora sa svetogorskim nasleđem i živim predanjem Crkve.
Arhimandrit Jefrem poručio je da prisustvo Časnog Pojasa nije slučajno, govorio je o „milion poklonika“, zavetu kneza Lazara i duhovnoj vezi koja ostaje i posle odlaska svetinje u Vatoped.
Na Vračaru, pred odlazak Časnog pojasa Presvete Bogorodice, emotivni prizori i molitvena tišina obeležili su ispraćaj koji je, uz suze patrijarha i sabranost vernika, zatvorio 17 dana hodočašća kroz Hram Svetog Save.
Svetinja je u molitvenoj tišini ispraćena iz srpske prestonice ka manastiru Vatoped, u kojem se vekovima čuva.
Incident kod Damaskih vrata izazvao je zabrinutost verskih zajednica, uz navode da policija nije izvršila hapšenja i da je oštećenom sugerisano da ne podnese zvaničnu prijavu.
Duhovna praksa i te kako utiče na zdravlje.
Osvećenje Himelstira zakazano je za oktobar 2026. godine, a mitropolit nemački veruje da bi ova svetinja mogla da preraste u duhovno i kulturno središte Srba u Nemačkoj i mesto koje će ih učiniti vidljivijim u javnom životu.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
