Egzarhat u Letoniji Moskva vidi kao nastavak širenja Carigrada i produbljivanje spora koji je počeo u Ukrajini.
Osnivanje patrijaršijskog egzarkata Carigradske patrijaršije u Letoniji i imenovanje njenog arhijerejskog predstavnika u Rigi ponovo su pokrenuli dugotrajni spor između Carigrada i Moskovske patrijaršije, koji se već godinama širi pravoslavnim svetom, od Ukrajine, preko Estonije, pa širom baltičkog prostora.
Kako piše portal Saveza pravoslavnih novinara, u Moskvi se ovaj potez tumači kao nastavak širenja crkvene jurisdikcije Carigrada na teritorije koje Ruska pravoslavna crkva smatra svojom kanonskom oblašću. U ruskim crkvenim i medijskim krugovima naglašava se da je sličan obrazac već viđen u Ukrajini, a da sada dobija nastavak u baltičkim državama.
Moskovska patrijaršija već godinama podseća da su Letonija, Estonija i Litvanija deo njene istorijske i kanonske jurisdikcije. Zbog toga osnivanje paralelnih crkvenih struktura smatra narušavanjem crkvenog poretka koji se u pravoslavlju zasniva na načelu teritorijalnosti.
Ovaj spor, međutim, ne počinje u Baltiku. Njegove najvažnije tačke već su otvorene u Ukrajini, gde je 2019. godine Carigradska patrijaršija izdala tomos o autokefaliji Pravoslavnoj crkvi Ukrajine. Kako piše agencija RIA Novosti, u najvećem broju pomesnih pravoslavnih crkava taj potez je ocenjen kao nekanonsko zadiranje u prostor koji pripada Moskovskoj patrijaršiji, što je označilo početak otvorenog raskola između dve patrijaršije.
U središtu ovog spora nalazi se i pitanje ko ima pravo da dodeli autokefaliju novoj crkvi. Moskovska patrijaršija, kao i većina pomesnih pravoslavnih crkava, smatra da to može učiniti samo crkva iz čijeg se sastava određena teritorija odvaja, odnosno takozvana „majka crkva“. Carigradska patrijaršija, s druge strane, polazi od svog istorijskog položaja prvoprestolne crkve i smatra da u određenim okolnostima ima pravo da donese odluku o crkvenoj samostalnosti novonastale crkve.
U tom okviru, osnivanje egzarkata u Letoniji nije izolovan događaj. U Moskvi ga posmatraju kao deo istog procesa koji je započet u Ukrajini, dok Carigradska patrijaršija svoje prisustvo u regionu objašnjava potrebom da organizuje crkveni život vernika koji se nalaze van moskovske crkvene strukture.
Zbog toga se svaka nova odluka u Rigi, Vilnjusu ili Kijevu ne posmatra samo kao lokalno crkveno pitanje, već kao još jedna faza u dugom i još uvek otvorenom sporu dve najuticajnije pravoslavne patrijaršije.
Bivši turski zvaničnik optužuje patrijaršiju za „nezakonite aktivnosti“ oko grčkih ostrva i Bogoslovske škole na Halkiju, dok Ankara ćuti i međunarodna pažnja raste. Spoljna obaveštajna služba Rusije saopštava da patrijarh carigradski pokušava da utiče na izbor naslednika upokojenog patrijarha gruzijskog. Poglavar Ruske pravoslavne crkve u Moskvi govorio je o podelama u pravoslavlju i porastu napetosti među crkvenim centrima, uz poruku da je za izlazak iz krize neophodan povratak kanonskom poretku i dijalogu. Odlazak bugarskog arhijereja iz hrama Svetog Đorđa u Carigradu, nakon odluke o učešću predstavnika drugih crkava u službi, razotkrio je napetosti koje su se već danima gomilale iza svečanog poretka vaskršnje službe.
OZAN KOSE / AFP / Profimedia
Duhovna riznica
18:28 | 11.03.2026
STIGLA TUŽBA U CARIGRADSKU PATRIJARŠIJU: Pravoslavni svet u šoku zbog presedana
Duhovna riznica
22:47 | 31.03.2026
RUSI OTKRILI DETALJE O PLANOVIMA PATRIJARHA VARTOLOMEJA ZA NOVE RASKOLE U PRAVOSLAVLJU: Sada na meti Gruzija, a pominje se i Srbija
Duhovna riznica
23:25 | 23.04.2026
PATRIJARH KIRIL OSPORIO PATRIJARHU VARTOLOMEJU PRVENSTVO VLASTI NAD CELIM PRAVOSLAVLJEM: Rasprava koja odjekuje širom pravoslavnog sveta
Duhovna riznica
21:08 | 25.04.2026
SKANDAL U CARIGRADSKOJ PATRIJARŠIJI: Bugarski vladika Isak napustio liturgiju zbog jeresi
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
Crkva poziva vernike da budu pažljivi u rečima, blagi u sudovima i istrajni u molitvi, jer se samo kroz smirenje i ljubav čuva zajedništvo među ljudima.
Jednostavan, mirisan i ukusan obrok od nekoliko skromnih sastojaka vraća toplinu porodične trpeze i donosi rešenje za sve one dane kada ne znamo šta da kuvamo.
Iako se projekat ne nalazi na manastirskom zemljištu, planirani kompleks otvorio je pitanje očuvanja ambijenta, pogleda i duhovnog doživljaja puta ka mestu gde počivaju mošti Svetog Vasilija Ostroškog.
Dvanaestogodišnji dečak iz Donje Kamenice kod Zvornika danas se poštuje kao Sveti novomučenik Slobodan Donjokamenički, a njegovo ime ostalo je simbol nevinog stradanja i vere.
U besedi za ponedeljak 9. sedmice po Duhovima, veliki srpski duhovnik govori o veri kao najčvršćem osloncu duše, koja se ne čuva bekstvom od iskušenja, već kroz stradanja postaje čvršća i snažnija u zajednici sa Hristom.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Sarajevo, Zagreb i Podgorica pojavljuju se kao tačke istog pritiska, dok profesor Bogoslovskog fakulteta u Foči, protojerej-stavrofor Darko Đogo, objašnjava da iza naizgled nepovezanih inicijativa stoji dugoročna strategija razbijanja identiteta.
Svetogorski monasi upozoravaju da oni ne smeju biti uvučeni u crkvene sukobe, dok ukrajinski mitropolit Epifanije traži međunarodnu i panpravoslavnu potvrdu svog položaja.
Ruski mediji tvrde da Milatovićev susret sa patrijarhom carigradskim Vartolomejom nije bio samo protokolaran već da ima za cilj vršenje pritiska na Srpsku pravoslavnu crkvu i moguću legitimaciju raskolničkih struktura u Crnoj Gori,
Trodnevni boravak carigradskog patrijarha u Letoniji, susreti sa državnim vrhom i oštre poruke protiv Moskve, prema oceni analitičara, stvaraju uslove za novu veliku krizu u pravoslavnom svetu.
Crkva poziva vernike da budu pažljivi u rečima, blagi u sudovima i istrajni u molitvi, jer se samo kroz smirenje i ljubav čuva zajedništvo među ljudima.
Iako se projekat ne nalazi na manastirskom zemljištu, planirani kompleks otvorio je pitanje očuvanja ambijenta, pogleda i duhovnog doživljaja puta ka mestu gde počivaju mošti Svetog Vasilija Ostroškog.
U besedi za ponedeljak 9. sedmice po Duhovima, veliki srpski duhovnik govori o veri kao najčvršćem osloncu duše, koja se ne čuva bekstvom od iskušenja, već kroz stradanja postaje čvršća i snažnija u zajednici sa Hristom.
Ava Justin Popović je na Saboru Svetog arhangela Gavrila 1965. godine govorio o snazi molitve i pozvao vernike da u trenucima pada i velikih nevolja prizovu pomoć nebeskih zaštitnika.
Na mestu gde je Stefan Uroš IV Dušan Nemanjić prvobitno sahranjen, nakon manastirske slave služen je parastos prvom srpskom caru.
U porti manastira, nakon svete arhijerejske liturgije episkopa Teodosija, održan je program posvećen srpskoj kulturi i tradiciji, a umetnici su pesmom podsetili na duhovno nasleđe Kosova i Metohije.
Episkopa raško-prizrenskog Teodosija u drevnoj zadužbini cara Dušana dočekali su iguman Mihailo sa bratstvom i vernim narodom, nakon čega je počela sveta arhijerejska liturgija.
Posle dugog iščekivanja i brojnih iskušenja, supružnici su u svetinji pronašli utehu i nadu, a vest koju su ubrzo dobili zauvek im je promenila život.
U Hramu Svetog velikomučenika Georgija priređen je svečani doček ikone, dok se završava izgradnja kapele posvećene svetiteljki čiji životni podvig vere, molitve i ljubavi vekovima nadahnjuje vernike širom sveta.
Odakle potiče strah da će se dogoditi nešto loše ako se radi na praznik i šta je zapravo najvažnije tog dana prema učenju Crkve.
Na mestu gde je Stefan Uroš IV Dušan Nemanjić prvobitno sahranjen, nakon manastirske slave služen je parastos prvom srpskom caru.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
