Knez Duklje bio je zarobljenik, suprug Samuilove kćeri i pravedan vladar koji je stradao zbog prevare, a njegovo ime i danas okuplja hiljade vernika pred moštima i svetinjama koje se vezuju za njegov život.
Srpska pravoslavna crkva 4. juna proslavlja Svetog mučenika Jovana Vladimira, prvog srpskog svetitelja i vladara čije je ime vekovima ostalo simbol pravednosti, vere i istrajnosti pred nepravdom. Istoga dana Crkva molitveno proslavlja i Svetog mučenika Vasiliska, postradalog za Hrista početkom četvrtog veka, dok među srpskim svetiteljima posebno mesto zauzima upravo knez iz Duklje, čiji su život obeležili vladarska odgovornost i hrišćansko svedočenje.
Sveti Jovan Vladimir poticao je iz kneževske porodice iz Zahumlja. Njegov deda bio je Hvalimir, a otac Petrislav. Na čelu Duklje, najznačajnije srpske kneževine tog vremena, nalazio se od početka 11. veka, u periodu kada su balkanske zemlje bile zahvaćene sukobima između Vizantije i moćnog Samuilovog carstva.
Iako je bio saveznik Vizantije, nije uspeo da sačuva svoju zemlju od Samuilovog prodora. Duklja je osvojena oko 1009. ili 1010. godine, a knez Jovan Vladimir odveden je u zarobljeništvo u Prespu. Upravo tamo nastala je priča koja se vekovima prenosila među hrišćanima. Prema predanju zabeleženom u Ljetopisu popa Dukljanina, Samuilova kćerka Teodora Kosara zavolela je zarobljenog kneza i zamolila oca da joj dopusti da se uda za njega. Samuilo je pristao, a potom svog zeta vratio na dukljanski presto i poverio mu upravu nad delom oblasti Drača.
Za razliku od mnogih vladara svog vremena, Jovan Vladimir nije težio osvajanjima niti je slavu tražio na bojnom polju. Narodno predanje i crkveni izvori opisuju ga kao pobožnog, pravednog i milostivog vladara koji je nastojao da svojim narodom upravlja u miru. Dok su se oko njega vodile velike borbe za prevlast, ostao je upamćen po veri, blagosti i brizi za ljude.
Posle Samuilove smrti političke prilike naglo su se promenile. Vlast je najpre preuzeo njegov sin Radomir, ali ga je ubrzo ubio rođak Jovan Vladislav, koji je 1015. godine postao novi vladar. U nameri da ukloni moguće protivnike, Vladislav je pozvao Jovana Vladimira u Prespu, zaklinjući se da mu se neće dogoditi nikakvo zlo. Knez je poverovao datoj reči i krenuo na put.
Prema predanju, pre polaska je uzeo krst u ruke i sa njim došao pred crkvu u Prespi. Tamo je, po naređenju Jovana Vladislava, podmuklo ubijen 22. maja 1016. godine. Postradao je kao mučenik, a predanje kaže da je do poslednjeg trenutka držao krst u rukama, kao simbol svoje vere i nade u Hrista.
Nedugo posle smrti narod je počeo da ga poštuje kao svetitelja. Njegove mošti najpre su počivale u Prespi, zatim su prenete u Duklju, a kasnije u Drač. Tokom vekova čuvane su na različitim mestima, da bi krajem 20. veka bile prenete u Sabornu crkvu u Tirani, gde se i danas nalaze. Vernici iz raznih krajeva Balkana dolaze da im se poklone, naročito na dan njegovog praznika.
Posebno mesto u narodnom sećanju zauzima krst koji je Sveti Jovan Vladimir držao prilikom pogubljenja. Ova dragocena relikvija vekovima se čuva u porodici Andrović iz Veljih Mikulića kod Bara. Svake godine, na praznik Silaska Svetog Duha na apostole, krst se u svečanoj litiji iznosi na vrh Rumije, planine koja je postala jedno od najprepoznatljivijih mesta povezanih sa poštovanjem ovog svetitelja.
Sveti Jovan Vladimir smatra se nebeskim zaštitnikom Bara. Na ikonama se najčešće prikazuje u vladarskoj odeždi, sa krunom na glavi, krstom u jednoj ruci i svojom odsečenom glavom u drugoj, što simbolično svedoči o njegovom mučeničkom stradanju za veru.
Njegov život pokazuje da se svetost ne meri snagom vojske niti veličinom države, već vernošću Hristu i spremnošću da se istina brani čak i kada to zahteva najveću žrtvu. Zato se Sveti Jovan Vladimir i danas poštuje kao uzor hrišćanskog vladara, čoveka koji je zemaljsku vlast podredio Božjoj volji i postao prvi srpski svetac čije se ime poštuje više od hiljadu godina.
Uprkos teškim mučenjima, ostao je veran svojim uverenjima, dok je njegov sudija ubrzo doživeo iznenadnu kaznu, koja je šokirala vojni vrh.
Kao mladić, tajno je napustio porodicu i otišao među monahe, a ono što se potom dogodilo njegovoj majci i bratu ostalo je upamćeno u pravoslavnom predanju vekovima.
Srodnik Svetog Pavla i jedan od Sedamdesetorice, upamćen je kao misionar koji je Jevanđelje nosio kroz rimske provincije, rušio paganske hramove i zajedno sa Svetom Junijom svedočio veru kroz propoved, čudesa i mučeništvo.
Na dan kada je suočen sa pretnjom stradanja u vreloj vodi, Sveti Patrikije ostaje nepokolebljiv u veri, a zajedno sa svojim saborcima završava život kao mučenik, ne odričući se Hrista.
Pouka gruzijskog duhovnika o tome da večnost počinje u čovekovom srcu i da smrt samo otkriva ono što je već u nama.
U gradu koji vekovima nosi ime poslednjeg vladara iz dinastije Nemanjića pokrenuta je peticija za promenu naziva u Ferizaj, prema Ferizu Šasivariju, trgovcu i vlasniku hotela iz osmanskog perioda.
Srednjovekovni rukopis Srpske pravoslavne crkve, koji se više od šest vekova koristi u liturgiji, našao se u središtu spora nakon odluke Komisije BiH da ga proglasi državnom baštinom.
U čestitki povodom Obretenja moštiju Prepodobnog Sergija Radonješkog, patrijarh srpski istakao je njegov značaj kao duhovnog uzora i pozvao na jedinstvo, ljubav i prevazilaženje podela.
Na praznik Prepodobnog Sisoja Velikog, vernici mu se mole za zaštitu dece, duhovnu snagu i pomoć u životnim iskušenjima.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Kao pustinjak proveo je šest decenija u molitvi i podvigu, a iza sebe ostavio pouke o veri, poverenju u Boga i putu ka unutrašnjem miru.
Na dan njegovog praznika vernici se sećaju svetitelja koji je kroz molitvu, smirenje i istrajnost osnovao Veliku Lavru na Svetoj Gori i ostavio neizbrisiv trag u istoriji pravoslavnog monaštva.
Život ovog velikog učitelja Crkve obeležili su nepokolebljiva odbrana pravoslavne vere, brojna duhovna dela i Veliki kanon, koji i danas vernike vodi putem iskrenog pokajanja i susreta sa Hristom.
Kada je car Trajan tražio da se odrekne Hrista, ostao je veran veri i zbog toga pretrpeo mučenje i tamnicu.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Prepodobnog Sisoja Velikog po starom, dok po novom kalendaru obeležavaju Prepodobnu Makrinu. Katolička crkva obeležava spomendan Blaženog Hermana iz Rajhenaua, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Kao pustinjak proveo je šest decenija u molitvi i podvigu, a iza sebe ostavio pouke o veri, poverenju u Boga i putu ka unutrašnjem miru.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Prepodobnog Atanasija Atonskog po starom, dok se po novom kalendaru obeležava Sveti mučenik Emilijan. Katolička crkva obeležava spomendan Svetog Bruna iz Segnija, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Na dan njegovog praznika vernici se sećaju svetitelja koji je kroz molitvu, smirenje i istrajnost osnovao Veliku Lavru na Svetoj Gori i ostavio neizbrisiv trag u istoriji pravoslavnog monaštva.
Istoričar Boris Stojkovski i osnivač fondacije Lazarica Aleksandar Avramov svedoče o tragovima pisanog nasleđa ostroškog čudotvorca u vatikanskim arhivima, dok pitanje njihove dostupnosti i dalje nema zvaničan odgovor.
Devojčica sa porodicom otkriva da se najlepši dar za veliki praznik svetih apostola Petra i Pavla ne krije u stvarima, već u ljubavi, dobroti i malim delima učinjenim od srca.
Neočekivani susret na ulici postao je povod da iguman Manastira Podmaine progovori o iskušenjima, veri i načinu na koji hrišćanin treba da odgovori na neprijatnosti.
Na praznik Rođenja Svetog Jovana Krstitelja vernici pletu venčiće od ivanjskog cveća. Saznajte šta oni simbolizuju u pravoslavnoj tradiciji i zašto ih Crkva smatra lepim izrazom narodne pobožnosti.
Grčki duhovnik ostavio je snažnu pouku o važnosti tihovanja, molitve i pažljivog izbora društva, upozoravajući da čovek treba da čuva svoju dušu od svega što ga udaljava od Boga i unutrašnjeg mira.
Kao pustinjak proveo je šest decenija u molitvi i podvigu, a iza sebe ostavio pouke o veri, poverenju u Boga i putu ka unutrašnjem miru.
Nastao u manastiru Esfigmenu kao izraz otpora prema crkvenim promenama, ovaj slogan je tokom decenija dobio nova značenja i postao predmet brojnih rasprava.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
