Na obali Zapadne Morave nalazi se sveto mesto gde su nevini potražili spas, a iza sebe ostavili svedočanstvo o veri koja je nadživela plamen i dim.
Gusta šuma podno Ovčara ne otkriva odmah svoju najdublju tajnu. Tek kada se stigne do desne obale reke Zapadne Morave i kada se pogleda u tamni otvor stene, postaje jasno da se tu ne ulazi samo u pećinu, već u tišinu koja pamti. Kađenica nije običan speleološki prostor – ona je jedina pećina-crkva u Srbiji i jedno od najpotresnijih mesta kolektivnog stradanja u novijoj srpskoj istoriji.
RINA
Sakrivena između planina Ovčar i Kablar, na obali reke Zapadne Morave, Kađenica i danas stoji kao nemi svedok tragedije iz 1815. godine, iz vremena Drugog srpskog ustanka. U nju je, tražeći spas od turske potere, ušlo oko tri stotine žena, dece i staraca. Za sve njih, ovo utočište postalo je poslednje.
Zbeg koji se pretvorio u grobnicu
-Tokom 1815. godine, kada se vodila bitka na Ljubiću, Turci su poslali svoje vojnike da haraju po srpskim selima na planinama Ovčar i Kablar. Uplašeni za svoje živote, meštani su se masovno skupljali u zbegove i bežali od neprijatelja. Tako su pronašli i ovu pećinu u koju su se sakrili misleći da su bezbedni. Međutim, majka sa detetom izašla je ispred pećine, Turci su čuli plač bebe, prejahali tada plitku Moravu i pronašli odbegle Srbe - rekli su za RINU u TO Čačak.
RINA
Kosti stradalih Srba sahranjene su u dva kamena sarkofaga, a u središtu pećine podignuta je oltarska apsida
Prema svedočenjima koja se i danas prenose, sudbina je zapečaćena u trenutku kada je jedna majka sa detetom izašla ispred ulaza. Plač bebe odjeknuo je preko tada plitke Morave. Turci su prejahali reku, pronašli zbeg i pozvali ljude da se predaju. Sećanja na ono što je čekalo zarobljene bila su jača od straha – niko nije izašao.
Reakcija je bila surova. Slama je nagomilana na ulazu, vatra je zapaljena, a dim je ispunio pećinu. Procene govore o oko 300 ugušenih, dok pojedini istorijski izvori navode da je broj stradalih bio i veći. Otuda i ime Kađenica – od turske reči „kad“, što znači dim.
Kada je stradanje dobilo oltar
Posmrtni ostaci stradalih ležali su decenijama, prekriveni čađi i prašinom, sve do 1936. godine. Tada je, po blagoslovu i nalogu vladike žičkog Nikolaja Velimirovića, pećina uređena kako bi se sačuvalo makar materijalno svedočanstvo o ovom stradanju. Kosti su sahranjene u dva kamena sarkofaga, a u središtu pećine podignuta je oltarska apsida.
Time je Kađenica dobila i jasno liturgijsko obeležje – postala je crkva bez zvona i ikonostasa, ali sa oltarom i mučeničkom tišinom koja snažnije govori od svake reči. Uoči Drugog svetskog rata uređen je i pristupni put, a ispred ulaza postavljen je drveni krst, visok više od 50 metara, kao znak stradanja i nade u vaskrsenje.
Pećina je skromna, bez pećinskog nakita koji privlači radoznale poglede. Njena vrednost nije u prirodnoj lepoti, već u pamćenju koje čuva.
Mesto do kog se ne dolazi slučajno
Danas Kađenica nije masovno posećena. Prilaz je težak i zahtevan. Put preko Zapadne Morave vodi preko dotrajalog mosta čiji se prelazak ne preporučuje, dok su planinarske staze preko Debele Gore naporne i dostupne samo iskusnijima. Kao da i sama priroda traži trud i nameru od onih koji žele da dođu.
RINA
Prilaz Kađenici je prilično nepristupačan
Upravo zato, svaki dolazak ima težinu hodočašća. Svakog Vidovdana u Kađenici se služi parastos za postradale, da njihova žrtva ne ostane tek fusnota u istoriji. U toj pećini, gde su se dim i molitva spojili u jedno, pravoslavno sećanje dobilo je svoj kameni oltar – tih, ali nepokolebljiv.
Srpska pravoslavna crkva kroz molitvu i sećanje obeležava jedno od najpotresnijih poglavlja naše istorije — trenutak kada su turski osvajači mislili da će ognjem ugasiti veru, a zapravo su probudili večnu nadu naroda u vaskrsenje slobode i duhovnog identiteta.
Na isti dan kada pravoslavni vernici slave Vaznesenje Gospodnje, Srpska pravoslavna crkva tiho obeležava i spomen na Svetog Teodora Vršačkog – episkopa koji je podigao ustanak pod zastavama sa likom Svetog Save i stradao mučeničkom smrću zbog vere i naroda.
Dok Srpska pravoslavna crkva 3. juna slavi Svetog cara Konstantina i caricu Jelenu, tiho i dostojanstveno slavi se i sveta podvižnica iz Dečana - kćerka kralja Milutina i sestra Svetog Stefana Dečanskog, čije su svete mošti vekovima svedočile čuda i čuvale svetinju od zla.
Ugledni islamski učenjak i filozof otvoreno kritikuje osmansku prošlost i današnje političke igre, ističući potrebu za savezom muslimana i hrišćana u očuvanju istinske vere i mira.
U besedi u Sabornom hramu Svetog Jovana Vladimira, sveštenik Igor Vujisić govorio je o Gospojinskom postu, pokajanju i praštanju, pozivajući vernike da najpre sagledaju sopstvene slabosti.
Tumačeći proročke reči Isaije, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički upozorava da zabluda vođa slabi čitavu zajednicu i odvodi je sa puta istine, dok je povratak Bogu jedini put ka duhovnom ozdravljenju.
Probajte pire sa prelivom od pečuraka po receptu iz „Pravoslavnog posnog kuvara“, pročitajte molitvu Presvetoj Bogorodici za ponedeljak i duhovno se nadahnite poukom Prepodobnog Jovana Aleksejeva Valamskog.
Pravoslavni vernici danas obeležavaju Svetih sedam mučenika u Efesu po starom, dok se po novom kalendaru obeležava Sveti mučenik Miron. Katolička crkva obeležava spomendan Svetog Hijacinta iz Krakova, dok muslimani i Jevreji nemaju univerzalno priznat veliki praznik.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
U unutrašnjosti monumentalnog hrasta lužnjaka nalazi se mali hram posvećen Svetoj Trojici, koji lokalni vernici čuvaju kao najveću svetinju, dok se oko njega i danas prepliću predanja.
Zbog izgradnje Hidroelektrane „Mratinje“ svetinja iz 16. veka morala je da bude rastavljena i preneta na novu lokaciju, zajedno sa dragocenim freskama, riznicom i svedočanstvima o srpskoj duhovnoj baštini.
Samozvani „arhiepiskop“ Nikola Džufka pokušava da prisvoji crkvu u Rakitnici, dok stručnjaci upozoravaju da istorijski tragovi potvrđuju njenu vezu sa vremenom kneza Lazara i srpskim nasleđem.
Sagrađen tamo gde se planinska reka gubi pod zemljom, a stena postaje zid crkve, manastir Crna Reka čuva mošti Svetog Petra Koriškog i jedinstveno nasleđe srpskog pećinskog monaštva.
Pevačica je tokom privatne posete manastiru Varlam provela tri sata, upoznala se sa monaškim životom i zatražila savet o duhovnim pitanjima od starešine ovog drevnog središta Pravoslavne crkve.
Kada su se Mihajlo i Ana izgubili u šumi, neobičan drveni krstić i zvuk crkvenog zvona poveli su ih putem na kojem su otkrili da pomoć ponekad stiže onda kada joj se najmanje nadamo.
Posle novih tvrdnji o navodnom izdvajanju Boke Kotorske iz sastava Mitropolije crnogorsko-primorske, poglavar Srpske pravoslavne crkve otvoreno je govorio o celoj priči i upozorio na posledice širenja neproverenih informacija među pravoslavnim vernicima.
Pevačica je tokom privatne posete manastiru Varlam provela tri sata, upoznala se sa monaškim životom i zatražila savet o duhovnim pitanjima od starešine ovog drevnog središta Pravoslavne crkve.
Kada su se Mihajlo i Ana izgubili u šumi, neobičan drveni krstić i zvuk crkvenog zvona poveli su ih putem na kojem su otkrili da pomoć ponekad stiže onda kada joj se najmanje nadamo.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
