Samozvani „arhiepiskop“ Nikola Džufka pokušava da prisvoji crkvu u Rakitnici, dok stručnjaci upozoravaju da istorijski tragovi potvrđuju njenu vezu sa vremenom kneza Lazara i srpskim nasleđem.
U selu Rakitnica kod Podujeva već godinama traje pokušaj prisvajanja crkve Svetog arhangela Mihaila, drevnog pravoslavnog hrama koji se povezuje sa vremenom kneza Lazara. Samozvani „arhiepiskop“ Nikola Džufka, koji predvodi nepriznatu versku zajednicu koju naziva „Pravoslavna crkva Kosova“, u ovom hramu organizuje obrede i predstavlja ga kao deo navodnog „albanskog manastirskog kompleksa“.
Stručnjaci upozoravaju da je reč o pokušaju prekrajanja istorijskog nasleđa i prisvajanja pravoslavne svetinje koja pripada kulturnom i duhovnom nasleđu Srpske pravoslavne crkve.
Istoričarka umetnosti Jasmina Ćirić navodi da crkva Svetog arhangela Mihaila u Rakitnici predstavlja važan spomenik srednjovekovne sakralne arhitekture i da se najdirektnije vezuje za period kneza Lazara.
- Reč je o objektu iz druge polovine 14. veka koji se najneposrednije vezuje za vreme kneza Lazara. Hram je obnavljan u 16. i 17. veku, dok se sredinom 19. veka gube tragovi koji bi se vezivali za veće prisustvo srpskog stanovništva na tom prostoru - navela je Ćirić za RTS.
Ona ističe da arhitektura i sačuvani materijalni tragovi jasno ukazuju na srednjovekovno poreklo ovog hrama.
- Na osnovu materijalnih ostataka i izgleda samog hrama možemo da potvrdimo da je reč o jednobrodnoj crkvi koja pripada bočnim tokovima arhitekture iz vremena kneza Lazara, što potvrđuje i sama toponimija mesta - objasnila je Ćirić.
Značaj crkve dodatno potvrđuje i lokalno predanje. Kako navodi novinar i književnik Živojin Rakočević, lokalni Albanci su pre sukoba 1999. godine ovaj hram nazivali „Lazareva crkva“, verujući da je na tom mestu prenoćilo telo kneza Lazara nakon Kosovskog boja.
Govoreći o istorijskom sloju prostora Kosova i Metohije, Jasmina Ćirić ukazuje da brojni toponimi svedoče o srpskom srednjovekovnom prisustvu.
- Većina toponima, kada pogledamo kartu prostora Kosova i Metohije, apsolutno je srpskog porekla. Bilo da govorimo o Rakitnici, Bistrici, Dečanima, Podujevu ili Peći. Oni su vremenom albanizovani i prilagođeni njihovom jezičkom području. Svi ti nazivi vezuju se za srpsko srednjovekovno nasleđe i kulturu koja se može pratiti još od vremena Simeona Nemanje - navodi Ćirić.
Prema njenim rečima, pokušaji promene istorijskog identiteta nekog prostora često počinju upravo prisvajanjem kulturnih i materijalnih tragova prošlosti.
Govoreći o Nikoli Džufki, Ćirić ocenjuje da je krajnji cilj stvaranje nove verske strukture koja bi se predstavljala kao pravoslavna, ali koja nema istorijsko ni kanonsko uporište.
- Prvo se prisvajaju materijalni tragovi. Ako imate simulakrum u vidu države, onda stvarate i simulakrum u vidu kulturnog nasleđa, a nakon toga sledi uspostavljanje nove crkve koja nema nikakve veze sa kanonskim poretkom SPC - upozorava istoričarka umetnosti.
Ona podseća da je prema Rezoluciji 1244 Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija Srpska pravoslavna crkva jedini legitimni nosilac verske i duhovne baštine na Kosovu i Metohiji.
- Jasno je da je cilj uspostavljanje nove pravoslavne crkve, što je i sam Džufka naznačio u svojim objavama - ističe Ćirić.
Posebnu zabrinutost, prema njenim rečima, izaziva ćutanje međunarodnih organizacija zaduženih za zaštitu kulturnog nasleđa.
- Zabrinjava odsustvo reakcije Uneska. Imamo građevine koje su direktno upisane na listu svetske baštine kao objekti od značaja za čovečanstvo, kao što su Dečani, Gračanica i Pećka patrijaršija - kaže Ćirić.
Ona upozorava da postoje pokušaji promene istorijskog tumačenja porekla pojedinih pravoslavnih svetinja.
- Svedoci smo kontinuiranih pokušaja albanizacije i kosovarizacije tih objekata, pa čak i kroz organizovane školske ekskurzije na kojima se plasiraju lažni narativi i identiteti - navodi istoričarka umetnosti.
Crkva Svetog arhangela Mihaila u Rakitnici samo je jedna od brojnih manjih pravoslavnih svetinja na prostoru Kosova i Metohije koje nemaju stalnu fizičku zaštitu.
Ćirić objašnjava da su takve crkve posebno izložene zloupotrebama.
- Te manje crkve su metosi većih manastirskih celina. Podujevo je na neki način amblematsko mesto za zloupotrebu kulturnog nasleđa još od 1999. godine i martovskog pogroma 2004. godine - kaže ona.
Prema njenim rečima, upravo činjenica da su mnoge manje crkve bile metosi većih manastira predstavlja važan dokaz njihove istorijske i kanonske povezanosti sa SPC.
- Manje poznate crkve se lakše zloupotrebljavaju kako bi se pred međunarodnom zajednicom dokazivao lažni identitet. Ipak, činjenica da su ti objekti metosi, što i sam naziv Metohija potvrđuje, jasno dokazuje kanonsku ingerenciju SPC - zaključuje Ćirić.
Zaštita ovakvih svetinja, kako objašnjava Ćirić, zahteva stalno prisustvo stručnjaka, dokumentovanje postojećeg stanja i saradnju domaćih i međunarodnih institucija.
- Zaštita je s jedne strane vezana za prisustvo SPC, a s druge strane za zaštitu materijalnih ostataka, koja je povezana sa radom Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, u saradnji sa međunarodnom zajednicom i Uneskom - navodi ona.
Dodaje da je rad stručnjaka na terenu često otežan, ali da je njihov doprinos od ključnog značaja za očuvanje srpske kulturne baštine.
Crkva Svetog arhangela Mihaila u Rakitnici zato nije samo pitanje jednog crkvenog objekta. Ona je deo šire borbe za očuvanje istorijskog pamćenja, kulturnog kontinuiteta i pravoslavnog nasleđa Kosova i Metohije.
U razgovoru je bilo reči o zaštiti ljudskog dostojanstva i ulozi Crkve u pružanju pomoći onima kojima je ona najpotrebnija. Iz Eparhije poručuju da SPC nije izgubila spor sa Džufkom, da on nije pripadnik nijedne kanonske Pravoslavne crkve i upozoravaju na posledice njegovih izjava po bezbednost vernika i svetinja. Pravoslavni vernici u okolini Orahovca uznemireni zbog nestanka bogoslužbenog predmeta, dok Eparhija raško-prizrenska traži da se utvrdi da li slučaj ima elemente verske ili etničke netrpeljivosti. Odbijen zahtev za oslikavanje lika blaženopočivšeg poglavara SPC, uz obrazloženje da bi predstavljao verski simbol u javnom prostoru. Budi deo Religija.rs zajednice. Manastir Dajbabe kod Podgorice, u kojem počivaju mošti Svetog Simeona Dajbabskog, spolja izgleda kao skromna crkva uz planinu, dok se unutra kriju pećinski hodnici i freske naslikane na kamenu. U okviru pokloničkog putovanja, posetili smo manastir u podnožju Prokletija, poklonili se moštima Svetog kralja Stefana Dečanskog i upoznali se sa duhovnim i kulturnim nasleđem jedne od najznačajnijih srpskih zadužbina. U ovu svetinju na Kosovu i Metohiji svakodnevno stižu poklonici iz svih krajeva, a gostoljubivi domaćini poručuju da im ništa nam ne trebate, samo Srbi posećuju svetinje u što većem broju. Na Belom kamenu iznad metohijske ravnice čuva se priča o srednjovekovnom čudu, starim rukopisima koji su stigli do Sankt Peterburga, ikonama iz različitih epoha i monahinjama koje danas čuvaju ovu svetinju. Episkop Jerotej je u svom pozdravnom slovu zahvalio arhijerejima, sveštenstvu, sestrinstvu manastira, gostima i vernom narodu na radosti evharistijskog sabranja, a prazničnu besedu "proizneo" je vladika Heruvim. Za verni narod ovaj prizor je posebno bolan jer Crkva Svetog Nikole nije obična stara građevina. U ovu svetinju na Kosovu i Metohiji svakodnevno stižu poklonici iz svih krajeva, a gostoljubivi domaćini poručuju da im ništa nam ne trebate, samo Srbi posećuju svetinje u što većem broju. Zbog izgradnje Hidroelektrane „Mratinje“ svetinja iz 16. veka morala je da bude rastavljena i preneta na novu lokaciju, zajedno sa dragocenim freskama, riznicom i svedočanstvima o srpskoj duhovnoj baštini. Na jednom zapisu vidi se prilazak naoružanih uniformisanih lica, dok drugi beleži demoliranje ikonostasa i pucanje u svetinju. Sagrađen tamo gde se planinska reka gubi pod zemljom, a stena postaje zid crkve, manastir Crna Reka čuva mošti Svetog Petra Koriškog i jedinstveno nasleđe srpskog pećinskog monaštva.
SPC/eparhija raško-prizrenska
Prisvajanje svetinje kao deo pokušaja stvaranja nove crkvene strukture
Izostanak reakcije međunarodnih institucija izaziva zabrinutost
Foto: Tanjug
Male crkve na Kosovu i Metohiji posebno su ugrožene
Dokumentovanje i stručni rad ključni za očuvanje baštine
VAŽAN SUSRET U PATRIJARŠIJI: Patrijarh Porfirije upoznao predstavnicu Ujedinjenih nacija sa teškim položajem Srba na Kosovu i Metohiji
“TO JE APSOLUTNA NEISTINA”: Eparhija raško-prizrenska oštro odgovorila Nikoli Džufki i otkrila istinu o sudskom sporu oko crkve u Rakitnici
SVETOGRĐE NA DAN CRKVENE SLAVE: Ukradeno zvono sa hrama kod Orahovca, Eparhija zahteva hitnu istragu
LIK PATRIJARHA PAVLA IM NEPOŽELJAN: Prištinske vlasti zabranile izradu murala čoveka koji je ljude učio ljubavi i praštanju
Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.
CRKVA U OBLIKU KRSTA SKRIVENA U STENI: Svetitelj je u pećini stvorio jednu od najneverovatnijih pravoslavnih svetinja na Balkanu (FOTO)
HRVATSKI VOJNICI ČUVAJU VISOKE DEČANE: Portal Religija.rs posetio zadužbinu Svetog Stefana Dečanskog (FOTO, VIDEO)
U GRAČANICI SE PRIČESTI VIŠE VERNIKA NEGO U DVOMILIONSKOM BEOGRADU: Religija.rs u zadužbini kralja Milutina, meštani imaju samo jednu molbu (FOTO, VIDEO)
KADA MU JE ČUDOM BOŽJIM SVETI NIKOLA VRATIO VID, STEFAN DEČANSKI MU JE POSVETIO OVU SVETINJU: Posetili smo manastir Gorioč koji čuva brojne tajne (VIDEO)
VELIKO CRKVENO-NARODNO SABRANJE KOD LOZNICE: U manastiru Tronoša svečano obeležen praznik Svetog Stefana Tronoškog! (FOTO, VIDEO)
NA NAJVULGARNIJI NAČIN OSKRNAVLJENA JEDNA OD NAJPOZNATIJIH PRAVOSLAVNIH SVETINJA U REGIONU: Polunage turistkinje izazvale buru među vernicima (FOTO, VIDEO)
U GRAČANICI SE PRIČESTI VIŠE VERNIKA NEGO U DVOMILIONSKOM BEOGRADU: Religija.rs u zadužbini kralja Milutina, meštani imaju samo jednu molbu (FOTO, VIDEO)
SVETINJA KOJU SU 13 GODINA SELILI KAMEN PO KAMEN: Trebalo je da nestane pod vodom, a danas je čudo pravoslavne vere
PUCALI SU U KRST - NOVI DOKAZI O RUŠENJU HRAMA U JASENICI: Snimci pokazuju hronologiju uništenja srpske crkve iz 1885. godine (VIDEO)
SKRIVENI MANASTIR KOJI PRIRODA ČUVA OD SVETA: Najveće srpske svetinje, 12. deo
Pravoslavni vernici danas proslavljaju Svete mučenike Taraha, Prova i Andronika po starom kalendaru, dok po novom obeležavaju Svete mučenike Markijana i Martirija. Katolička crkva obeležava spomen na Blaženu Katarinu Kotromanić, dok Jevreji i muslimani danas nemaju veći verski praznik.
Svetogorski starac otkriva koje osobine su najvažnije za hrišćanski život
Nisu se odrekli Hrista ni pred najtežim mukama, a njihovo stradanje za vreme cara Dioklecijana obeležio je događaj koji je mnoge naveo da poveruju u Hrista.
Sveti oci različito tumače šta će se dogoditi sa celokupnom tvorevinom u večnosti. Pitanje da li životinje imaju mesto u budućem životu povezano je i sa učenjem o ljudskoj duši, molitvi i odnosu prema Božjim stvorenjima.
Hrskave spolja, nežne iznutra i pune bogatog krema, ove starinske poslastice vraćaju ukus mrsnih slava kakve pamtimo.
Izmenama svešteničke zakletve zabranjeno je javno istupanje u ime Crkve bez blagoslova vladike, uz nova ograničenja za izjave u medijima i na društvenim mrežama.
Sa nežnom korom, žutom glazurom i bogatim filom od čokolade i oraha, ovaj provereni recept donosi ukus kolača koji je nekada krasio svečane trpeze.
Bog vidi i ono što mi ne možemo.
Na video-snimcima vidi se evakuacija monahinja, dok se u blizini svetinje vatrogasci bore sa vatrenom stihijom.
Dom ima dubok duhovni značaj, jer se u njemu uči ljubavi, praštanju, strpljenju i požrtvovanosti.
Jedan od najpoštovanijih svetitelja novijeg doba ostavio je duboku pouku o blagorodnosti kao najvišem obliku unutrašnje lepote duše.
Otkrijte kako se priprema raskošna torta od beze kora, oraha i čokolade koja je obeležila generacije i svečane trenutke u našim domovima.
Od bogoslovskih dela i knjiga o svetiteljima do naslova posvećenih istoriji i kulturi, posetioci mogu da otkriju bogatstvo pravoslavne duhovne baštine.
Patrijarh Porfirije i iguman Jefrem saopštili su radosnu vest tokom razgovora koji su hiljade vernika pratile uživo.
Brak u pravoslavnoj crkvi ima mnogo dublje značenje od samog ozvaničenja ljubavne veze.
Poglavar Srpske pravosalvne crkve pozvao vernike u Sidneju da čuvaju zajedništvo, praštaju i ne dozvole da ih mržnja razdvoji.
Manastir Dajbabe kod Podgorice, u kojem počivaju mošti Svetog Simeona Dajbabskog, spolja izgleda kao skromna crkva uz planinu, dok se unutra kriju pećinski hodnici i freske naslikane na kamenu.
U okviru pokloničkog putovanja, posetili smo manastir u podnožju Prokletija, poklonili se moštima Svetog kralja Stefana Dečanskog i upoznali se sa duhovnim i kulturnim nasleđem jedne od najznačajnijih srpskih zadužbina.
U ovu svetinju na Kosovu i Metohiji svakodnevno stižu poklonici iz svih krajeva, a gostoljubivi domaćini poručuju da im ništa nam ne trebate, samo Srbi posećuju svetinje u što većem broju.
Na Belom kamenu iznad metohijske ravnice čuva se priča o srednjovekovnom čudu, starim rukopisima koji su stigli do Sankt Peterburga, ikonama iz različitih epoha i monahinjama koje danas čuvaju ovu svetinju.
U okviru pokloničkog putovanja, posetili smo manastir u podnožju Prokletija, poklonili se moštima Svetog kralja Stefana Dečanskog i upoznali se sa duhovnim i kulturnim nasleđem jedne od najznačajnijih srpskih zadužbina.
Na praznik Svetog apostola Tome, Teodora i Luka kreću u neobičnu avanturu koja će ih naučiti da iza tuđeg ćutanja ponekad stoji priča koju ne smemo da prekinemo pre nego što je saslušamo.
U ovu svetinju na Kosovu i Metohiji svakodnevno stižu poklonici iz svih krajeva, a gostoljubivi domaćini poručuju da im ništa nam ne trebate, samo Srbi posećuju svetinje u što većem broju.
Na Miholjdan su Vuk, Teodora i Lazar krenuli tragom neobičnog pisma, a susret sa usamljenim starcem i zapuštenim voćnjakom naučio ih je da se najveće bogatstvo krije u dobroti, prijateljstvu i delima ljubavi.
Prema pravoslavlju, roditeljska uloga ne svodi se samo na pružanje ljubavi i zaštite, već obuhvata i odgovornost da se dete usmerava, uči samokontroli i razvija osećaj za granice.
Od bogoslovskih dela i knjiga o svetiteljima do naslova posvećenih istoriji i kulturi, posetioci mogu da otkriju bogatstvo pravoslavne duhovne baštine.
Podsećajući na čuda iz Svetog pisma, veliki srpski duhovnik objašnjava šta znači glas Gospodnji na vodama i zašto su apostoli i svetitelji primer poslušnosti koju bi svaki hrišćanin trebalo da sledi.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
Google News