Dok su se jedan period u isto vreme slavila oba svetitelja, kasnije se u crkvenom bogoslužbenom kalendaru zadržao samo Sveti Stefan Dečanski, ali je narodni naziv opstao.
Međutim, iako je današnji datum u crkvenom kalendaru posvećen srpskom srednjovekovnom kralju, narodno ime praznika sačuvalo je trag ranohrišćanskog svetitelja koji se ranije slavio istog dana.
Stefan Dečanski se, naime, slavi kao Mratindan jer se nekada na današnji dan proslavljao Sveti Martin. Njegovo ime u narodu je vremenom izmenjeno u Mrata, pa je i dan njegovog praznika nazivan Mratindan ili Mratinje.
Otud i narodna izreka "Sveti Mrata, sneg na vrata", čime je narod 24. novembar obeležavao kao početak hladnog perioda.
Printscreen
Sveti Stefan Dečanski
Identična poklapanja su i u vezi Svetog Vida 15. juna ili Miholjdan. Miholjdan nema veze sa Svetim Kirijakom Otšelnikom no sa Mihailom.
Dok su se jedan period u isto vreme slavila oba svetitelja, kasnije se u crkvenom bogoslužbenom kalendaru zadržao samo Sveti Stefan Dečanski, ali je narodni naziv opstao, kao i brojni običaji koji prate ovaj datum.
Inače, Sveti Martin je hrišćanski svetitelj iz Nemačke čiji je kult među Srbima najverovatnije došao preko nemačkih rudara koji su u vreme Nemanjića dolazili u Srbiju da rade. .
Od detinjstva je bio pripreman za vojničku službu, ali je prema predanju njegov život dobio potpuno drugačiji tok nakon što je prosjaku poklonio deo svog vojničkog ogrtača.
Wikipedia
Sveti Martin Turski
U snu mu se tada javio Isus Hristos, što ga je navelo da napusti vojsku, krsti se i zamonaši u zajednici gde je živeo pod duhovnim vođstvom Svetog Ilarija Poatijskog. Protiv svoje želje izabran je za episkopa u gradu Turu, gde je posvećeno radio na suzbijanju paganskih običaja i arijanske jeresi. Upokojio se 397. godine.
Pre reforme kalendara u 16. veku, i pravoslavni i rimokatolički vernici koristili su julijanski kalendar, pa je tako dan Svetog Martina padao 11. novembra po starom računanju vremena. I nakon uvođenja gregorijanskog kalendara Srbi su nastavili da običajno proslavljaju taj datum, koji u današnjem kalendaru pada 24. novembra, i da ga nazivaju Mratindanom.
Kasnije je na isti dan upisano i crkveno obeležavanje Svetog Stefana Dečanskog, zavetnog svetitelja mnogih vernika, naročito onih koji se mole za ozdravljenje očiju.
Kada je oslepljen u hramu na Ovčem polju javio mu se Sveti Nikola, pokazao njegove oči i rekao: "Stefane, ne boj se, evo tvojih očiju na mome dlanu, u svoje vreme ja ću ti ih vratiti”.
Pravoslavnih hrišćana u svetu ima između 200 i 260 miliona, a najviše ih je u zemljama Balkana, Rusiji i Grčkoj, gde vera i tradicija i dalje žive punim plućima.
Veoma nas raduje što je došao trenutak da možemo javnosti predstaviti ovo prelepo filmsko ostvarenje, na kome smo vredno radili skoro tri godine, istakao je Zoran Ćirić.
Na današnji dan se sa poštovanjem sećamo Stefana Prvovenčanog – prvog srpskog kralja, ktitora, mirotvorca i sina svetitelja, koji je krunisao veru svoga naroda.
Dok jedni prvi put dolaze na Gazimestan, drugi mu se vraćaju godinama, a prizor stotina Srba koji u tišini i molitvi odaju počast knezu Lazaru i kosovskim junacima svedoči da sećanje na stradale ne bledi.
Mitropolit Siluan poručio je da dolazak poglavara Crkve okuplja duhovnu decu rasutu hiljadama kilometara od matice, dok su folkloraši u narodnim nošnjama uveličali svečani doček.
Pravoslavni vernici danas proslavljaju Svetu prvomučenicu Teklu po starom kalendaru, dok po novom obeležavaju Svete mučenike Sergija i Vakha. Katolička crkva obeležava Blaženu Devicu Mariju od Krunice, dok Jevreji i muslimani nemaju veliki praznik.
Pravoslavni vernici danas proslavljaju Začeće Svetog Jovana Preteče i Krstitelja po starom kalendaru, dok po novom obeležavaju Svetog apostola Tomu. Katolička crkva obeležava Svetog Bruna, Jevreji i muslimani nemaju veliki praznik.
Dok jedni prvi put dolaze na Gazimestan, drugi mu se vraćaju godinama, a prizor stotina Srba koji u tišini i molitvi odaju počast knezu Lazaru i kosovskim junacima svedoči da sećanje na stradale ne bledi.
Na Belom kamenu iznad metohijske ravnice čuva se priča o srednjovekovnom čudu, starim rukopisima koji su stigli do Sankt Peterburga, ikonama iz različitih epoha i monahinjama koje danas čuvaju ovu svetinju.
Liturgijskom sabranju u Himelstiru prisustvovali su brojni sveštenici, monaštvo i verni narod, kao i princ naslednik Filip Karađorđević sa princezom Danicom, dok je ktitor obnove Drago Vuković odlikovan Ordenom Svetog Save drugog stepena.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
