"ISPOD STUBA SE NALAZI NOJEVA SEKIRA, DEO ISUSOVOG KRSTA I MNOGE SVETE RELIKVIJE": Ovo je najneobičnija građevina za koju se vezuje VELIKA legenda

Stub Konstantina bio je jedno od najvažnijih spomenika vizantijskog Carigrada i danas je gotovo jedini sačuvani trag njegovog osnivača, cara Konstantina Velikog. Iako je danas vidljiv samo deo, nekada je na vrhu ovog stuba stajala ogromna statua Konstantina. Podignut posle Konstantinove pobede i dolaska na vlast 324. godine, stub je vekovima imao centralno mesto u životu Carigrada.

Stub Konstantina nalazio se u samom središtu grada, duž glavne ulice Mese, na drugom po visini brežuljku carigradske poluostrvske teritorije.

Wikipedia

Bio je vidljiv sa mnogih tačaka, a imao je i značaj u carskoj ideologiji: svečane carske povorke, koje su kretale od Zlatne kapije ka Velikoj palati, prolazile su upravo ovuda. Stub i Konstantinova statua postali su jedan od simbola Carigrada, što pokazuje i čuvena antička mapa Tabula Peutingeriana.

Stub je izrađen od egipatskog porfira, skupocenog ljubičastog kamena, rezervisanog za članove carske porodice. Danas je visok oko 35 metara, ali nekada je verovatno bio viši, oko 37 metara. Sastavljen je od više cilindričnih blokova (druma), koji su povezani metalnim obručima u obliku lovorovog venca, kako bi spojevi bili neprimetni. Tokom požara 1779. godine stub je dodatno ojačan, a metalne obruče dodali su Osmanlije u 16. veku zbog čestih zemljotresa. Tada je stub i dobio svoje tursko ime – Çemberlitaş ("kameni stub sa obručima").

Za vreme vladavine Aleksija I Komnina, 1106. godine, vetar je oborio Konstantinovu statuu, izazivši ljudske žrtve. Stub je kasnije popravio car Manojlo I Komnin, koji je na njegovo čelo postavio krst i postavio natpis: "Manojlo, pobožni vladar, obnovi ovo Božje delo koje uništi vreme." Krst je uklonjen nakon pada Carigrada 1453. godine.

Rainer Hackenberg / akg-images / Profimedia

 

Stub je u osmansko doba smatran jednim od gradskih "talismanâ". Putopisac Evliya Čelebi beleži predanje da je Konstantin na vrh stuba postavio amajliju u obliku čvorka, koji bi jednom godišnje mahao krilima i okupljao ptice koje bi donosile masline.

Konstantinova statua

Statua Konstantina bila je ogromna i predstavljala cara na način koji je odražavao i svetovnu i božansku vlast. Iako su pojedinosti diskutabilne, zna se da je verovatno bila inspirisana prikazima boga Sunca – Sol Invictusa – omiljenog božanstva Konstantina pre njegovog preobraćenja u hrišćanstvo. Statua je gledala ka istoku, ka izlasku sunca. Prikazana je kao obnažena ili u vojnoj opremi, sa zračnom krunom na glavi, kopljem ili žezlom u jednoj, a globusom u drugoj ruci, sa pobedonosnom boginjom Viktorijom ili krstom na vrhu.

Ova predstava pokazuje da Konstantin, čak i posle usvajanja hrišćanstva, nije u potpunosti odbacio ranije carsku simboliku i da su njegovo hrišćanstvo i carsku božansku predstavu pokušali da pomire u novom duhovnom i političkom poretku.

Stub i osnivanje Carigrada

Oleksii Chumachenko / Zuma Press / Profimedia

 

Stub i statua imali su ključnu ulogu u ceremoniji osnivanja Konstantinopolja. Godine 330. organizovana je svečana povorka koja je krenula glavnom ulicom Mese do Foruma Konstantina, gde su stub i sveta relikvija postavljeni. Vernici, predvođeni sveštenicima, pevali su himne i molili se Bogu da zaštiti novi carski grad.

Sutradan, 11. maja 330. godine, u hipodromu je održana pompa circensis – svečana trka kočija. Pozlaćena drvena statua, verovatno kopija Konstantinove statue, svečano je prenesena u kočiji pred carem i okupljenim narodom. Car je prilikom prolaska statue ustajao i klanjao se u znak poštovanja.

Relikvije u stubu

Stub Konstantina bio je i svojevrsna riznica svetih relikvija. Predanja navode da je ispod njega položen čuveni Paladijum iz Troje i Rima, simbol zaštite grada.

Kasnija hrišćanska predanja tvrde da su tu bile sačuvane: delovi Časnog Krsta, korpe sa čudesa umnoženja hleba, sekira Noja iz vremena pravljenja barke, kamen iz kojeg je izbio izvor po Mojsijevoj molitvi, ekseri sa Hristovog raspeća i drvo krstova dvojice razbojnika.

Stub je vremenom stekao svet karakter: verovalo se da Carigrad neće pasti sve dok stub stoji i čuva relikvije.

Ostavite komentar

Пошаљи коментар

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

0 Komentara