Judaizam 21.07.2025 | 09:30

VREMENSKA KAPSULA U TEMELJU BEOGRADSKE BOGOMOLJE: Sadrži tekst stariji od 100 godina - poznato i šta piše na pergamentu

Slika Autora
Izvor: religija.rs
Autor: Miloš Škrbić
0
VREMENSKA KAPSULA U TEMELJU BEOGRADSKE BOGOMOLJE: Sadrži tekst stariji od 100 godina - poznato i šta piše na pergamentu
Dario Lo Presti/Shutterstock,TANJUG/ DIMITRIJE GOLL

Sukat Šalom "Koliba mira" je sinagoga jevrejske zajednice Beograda.

Različiti jevrejski i nejevrejski izvori svedoče da je Jevreja u Beogradu bilo i pre otomanskog osvajanja. Iako je u formalnom smislu prva jevrejska zajednica u Beogradu osnovana 1866. godine, bila je to sefardska opština čiji je zvanični naziv bio Crkveno-školska jevrejska opština, sinagoge u Beogradu datiraju iz perioda sredine XVII veka.

Istorijske nedaće koje su pratile Jevreje kroz vekove nisu zaobišle ni njihove hramove.

TANJUG/ DIMITRIJE GOLL
Unutrašnjost sinagoge Sukat Šalom

 

Sukat Šalom je šesta sinagoga koju su jevrejske zajednice u Beogradu gradile kroz svoju istoriju.

Pročitajte još...

Wikipedia
 

Kamen temeljac sinagoge položen je u nedelju 15. juna 1924. godine. Zgrada je završena 1. novembra 1925. godine, a svečano osvećenje je obavljeno u leto 1926. godine, kada je okončano unutrašnje uređenje hrama. Reč je o hramu aškenaskog obreda u čijim temeljima je uzidana dvojezična, hebrejsko-srpska povelja koju su potpisali rabin Šlang, kralj Aleksandar Karađorđević i kraljica Marija.

Vremenska kapsula

Dvojezična povelja na pergamentu je položena u hermetički zatvoren mesingani cilindar i uzidana u temelj zgrade. Rabin Šlang je svojeručno napisao hebrejski tekst, a rabinov sin Izidor Šlang je ispisao staroslovenskom ćirilicom tekst na srpskom jeziku.

Povelju su potpisali kralj Aleksandar i kraljica Marija i ona je položena u temelje sinagoge 15. juna 1924. godine.

Tekst na srpskom glasi:

Srcem punim zahvalnosti prema milostivom Bogu Izrailja, u temelju ovoga doma ovekovečujemo da je u četvrtoj godini vladavine Njegovog Veličanstva Aleksandra I, kralja Srba, Hrvata i Slovenaca iz narodne dinastije Karađorđevića na dan 15. juna 1924. godine, 13. sivana 5684. položen kamen temeljac zgradi Srpsko-jevrejske crkvene opštine Eškenaskog obreda u Beogradu, u kome će biti smeštene sinagoga, škola, kancelarije, ritualno kupatilo i stanovi za opštinske nameštenike po priloženom nacrtu, prenosi "Beogradska sinagoga".

Nedaleko od ove sinagoge nalazila se stara aškenaska sinagoga koja je bila smeštena u nekadašnjoj zgradi Narodnog pozorišta i bila u upotrebi od 1869. do 1925. godine.

Printscreen/Youtube/СРБИЈА НЕКАД И САД
Kralj Aleksandar i kraljica Marija Karađorđević

 

Ispred sinagoge nalazi se veliko i lepo dvorište. Nekada je u prizemlju bilo smešteno Mikve, obredno kupatilo, studentska menza, gimnastička sala i stanovi za šoheta i šamaša. Na spratovima su bili stanovi rabina, učitelja i hazana, a u potkrovlju su bile prostorije škole za časove veronauke. Sinagoga je na prvom spratu imala 300 sedišta, a na galeriji, ezrat našim, bilo je 180 mesta.

Nepune dve decenije po izgradnji, tokom nacističke okupacije 1941-1944 hram je oskrnavljen. Služio je kao javna kuća nemačkim vojnicima. Neposredno po završetku rata je osveštan. Tužnoj svečanosti obnavljanja hrama prisustvovao je mali broj beogradskih Jevreja koji su preživeli Holokaust. S obzirom na tu činjenicu, danas su članovi sinagoge malobrojni kako Aškenazi tako i Sefardi.

Pročitajte još...

Schutterstock/Smolll
 

Naziv Sukat Šalom, Koliba mira, sinagoga je dobila 2002. godine i ona danas služi kao jedini hram u Beogradu, ali i u užoj Srbiji.

BONUS VIDEO: Ovo je jedino kupatilo u Srbiji sa "živom vodom": Ljudi su zbog toga putovali u Mađarsku

 

Povezane vesti

Tagovi:

Sinagoga Sukat Šalom Sukat Šalom Beograd Jevreji u Beogradu Beogradski Jevreji Istorijat Aškenazi Sefardi Kralj Aleksandar Karađorđević Kraljica Marija Karađorđević

Ostavite komentar

0 Komentara