DA LI SVETO ULJE ZAISTA ISCELJUJE, ILI SMO POGREŠNO RAZUMELI CRKVU: Sveštenici objašnjavaju šta je i kako se služi jeleosvećenje

U iskustvu mnogih vernika ulje zauzima posebno mesto: čuva se u kući, često se odnosi u hramove na osvećenje kada se osvećuje hrana, a iz manastira se donose i male bočice svetog ulja ili ulja iz kandila koje gori pored ikone ili moštiju nekog svetitelja, i vrlo često se koristi u trenucima bolesti i neizvesnosti. Oko njega su se, kroz vreme, isplela različita tumačenja - od duboko crkvenih do onih koja mu pripisuju samostalnu, gotovo automatsku moć. Upravo tu se otvara pitanje koje je važno razdvojiti: šta je sveto ulje u crkvenom razumevanju, a šta pripada narodnim predstavama koje ga izdvajaju iz konteksta molitve i Svete tajne.

Ulje u Bibliji i crkvenoj tradiciji

Ulje se u Svetom pismu javlja kao znak posvećenja, milosti i Božjeg izbora. Proroci, carevi i sveštenici bivali su pomazivani uljem kao spoljašnji znak da su izdvojeni za službu Bogu. U tom simboličkom jeziku ulje nije „sila po sebi“, nego vidljivi znak nevidljive blagodati.

U Novom zavetu, posebno u Poslanici apostola Jakova, jasno se govori o molitvi za bolesne i pomazanju uljem: „Boluje li ko među vama, neka dozove prezvitere crkvene, i neka se mole nad njim, pomazavši ga uljem u ime Gospodnje…“ (Jak 5,14–15)

Ovaj apostolski opis postaje temelj onoga što Crkva kasnije oblikuje kao Svetu tajnu jeleosvećenja.

Shutterstock/galka3250

 

Šta je Sveta tajna jeleosvećenja

Sveta tajna jeleosvećenja jeste molitvena služba u kojoj Crkva priziva Božju milost za isceljenje duše i tela čoveka.

U punijem liturgijskom obliku, ovu svetu tajnu obično vrši više sveštenika, kroz niz molitava, čitanja i pomazanja vernika osvećenim uljem. Taj zajednički karakter pokazuje da se ne radi o privatnom ritualu, nego o sabranju Crkve oko bolesnog čoveka.

„Tajna Jeleosvećenja nam je poznata pod drugim imenom - Soborovanje. Tako se zove jer ga vrši sabor prezvitera, odnosno više sveštenika. U Tajni Jeleosvećenja, prilikom pomazanja tela uljem, na bolesnika se priziva blagodat Božija koja isceljuje nemoći duhovne i telesne. Osnova za vršenje ove tajne su tekstovi iz Svetog Pisma“, kaže sveštenik Jovan Dvorjadkin.

Važno razdvajanje: Sveta tajna i osvećeno ulje u praksi

U savremenoj crkvenoj praksi postoji i osvećeno ulje koje vernici mogu poneti iz manastira i crkava, najčešće nakon bogosluženja ili molitvenih činova. Ono se koristi u kućnoj pobožnosti, uz molitvu, kao znak blagoslova i podsećanje na crkveni život.

Međutim, to ulje nije isto što i Sveta tajna Jeleosvećenja. Crkva jasno razlikuje jeleosvećenje kao Svetu tajnu u kojoj se molitveno priziva isceljujuća blagodat nad bolesnim čovekom i osvećeno ulje iz crkava i manastira, koje vernici koriste kao pomoćno sredstvo, ali ne kao zamenu za Svetu tajnu niti kao „automatski lek“

Ova razlika je važna upravo zato što se u narodnoj praksi ta dva pojma često stapaju, pa se ulju pripisuju značenja koja Crkva ne uči.

Smisao isceljenja u crkvenom učenju

Crkva ne razdvaja čoveka na telo i dušu kao odvojene svetove. U jeleosvećenju molitva obuhvata celinu čovekovog života: njegovo zdravlje, unutrašnji mir, pokajanje i odnos sa Bogom.

Isceljenje ne znači uvek trenutno uklanjanje bolesti, već i snagu da se ona nosi, mir koji dolazi kroz veru i promenu unutrašnjeg stanja čoveka. Zato se ova sveta tajna ne razume kao obećanje mehaničkog izlečenja, nego kao molitveni susret čoveka i Boga u trenutku slabosti.

Granica između vere i magijskog shvatanja

Kada se ulje posmatra kao predmet koji sam po sebi „garantuje rezultat“, tada se gubi njegov crkveni smisao. U pravoslavnom razumevanju, blagoslov nije stvar fizičkog trajanja u materiji, nego odnosa sa Bogom.

Zato se ni osvećeno ulje iz crkava i manastira, ni ulje iz Jeleosvećenja ne posmatraju kao amajlije, već kao znaci molitve i blagoslova koji imaju smisao samo u veri. Bolest ostaje jedan od najtežih trenutaka ljudskog života, jer menja ritam svakodnevice i suočava čoveka sa sopstvenom nemoći. Upravo zato Crkva kroz Svetu tajnu Jeleosvećenja naglašava zajedničku molitvu i prisustvo Crkve uz bolesnog čoveka.

Ostavite komentar

Пошаљи коментар

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

0 Komentara