KRŠTENJE, VENČANJE I SAHRANA POD LUPOM CRKVE: Nije vera sve ono što narod radi

Rođenje deteta, venčanje i oproštaj od bliske osobe pripadaju trenucima koji menjaju čovekov pogled na život. U njima se prepliću najdublja osećanja: radost zbog novog početka, odgovornost prema drugome i suočavanje sa prolaznošću ljudskog života. Od najranijih vremena ljudi su ove životne prekretnice pratili obredima, molitvama i običajima koji su se prenosili kroz generacije. U pravoslavnom predanju krštenje, venčanje i opelo nisu samo porodični događaji, već sveti činovi kroz koje čovek potvrđuje svoju vezu sa Bogom.

Uz crkvene obrede vremenom su se razvila i brojna narodna verovanja. Neka su ostala deo kulturnog nasleđa, dok su se druga udaljila od izvornog duhovnog značenja. Zato je važno razlikovati crkveno učenje od običaja koji su nastali kroz iskustvo naroda.

Krštenje - početak života u Crkvi

Krštenje je jedna od najvažnijih svetih tajni u pravoslavlju. Kroz njega čovek postaje član crkvene zajednice i započinje novi život u Hristu. Ovaj čin nije samo davanje krštenog imena detetu niti povod za porodično slavlje, već duhovni početak i ulazak u život Crkve.

- Prava zaštita je, zapravo, jedino moguća kada svešteno lice pročita molitvu znamenja po rođenju prvog i osmog dana, ujedno i blagoslovenom vodom, prinova, to jest dete, se okupa i priprema po navršenju 40 dana za krštenje, a majci deteta molitvom u priprati hrama čita molitva očišćenja nečistote po porođaju - govorio je vladika Nikolaj Velimirović, naglašavajući važnost pravilnog redosleda crkvenih obreda.

shutterstock.com

 

Posebno mesto u srpskoj tradiciji ima kumstvo. Kum učestvuje u krštenju i svedoči veru deteta, ali verovanje da kumstvo samo po sebi donosi sreću ili određuje sudbinu nije deo crkvenog učenja. Njegova suština je duhovna veza i odgovornost prema kumčetu.

U pravoslavnoj tradiciji ime nije samo oznaka, već podsećanje na svetitelja čiji život može biti primer verniku. Ipak, verovanja da određeno ime samo po sebi određuje karakter, sreću ili životni put pripadaju narodnim predstavama, a ne učenju Crkve. Čoveka određuju njegova dela, osobine i odnos prema Bogu.

Shutterstock

 

Venčanje - zajednica ljubavi i odgovornosti

Pravoslavni brak nije samo pravni dogovor ili običaj, već sveta tajna u kojoj muškarac i žena stupaju u zajednicu ljubavi, vernosti i odgovornosti pred Bogom.

Svadbeni običaji, pesme i simbolični postupci deo su kulturnog nasleđa i čuvaju uspomene na prethodne generacije. Međutim, verovanje da određeni običaji vezani za venčanje mogu sami po sebi doneti sreću u braku ili predvideti budućnost nije deo crkvenog učenja.

Snaga bračne zajednice počiva na ljubavi, veri, poverenju, poštovanju i spremnosti supružnika da zajedno nose životne izazove.

Sahrana i opelo - vera u vaskrsenje

U pravoslavlju smrt nije samo trenutak rastanka i žalosti, već se posmatra kroz veru u vaskrsenje i život večni.

Opelo je molitva Crkve za preminulog i izraz nade da smrt nije kraj čovekovog postojanja.

Uz smrt su se vekovima vezivala različita narodna verovanja, često nastala iz potrebe ljudi da objasne nepoznato ili ublaže strah od gubitka. Takva shvatanja nisu deo pravoslavnog učenja.

- U nekim krajevima uz sahrane su se sačuvali običaji koji su nepotrebni, materijalno opterećuju porodicu, a ponekad su i suprotni duhu crkvenog učenja. Posebno se izdvajaju skupi venci, pokloni i velike gozbe posle sahrane, koje mogu da udalje pažnju od molitve i dostojanstvenog sećanja na pokojnika. Umesto nepotrebnih troškova, bolje je pomoći porodici koja snosi teret sahrane. Protiv ovakvih pojava, koje narušavaju smisao hrišćanskog ispraćaja, treba da se bore sveštenici i vernici - navodi jedan od eparhijskih sajtova SPC.

Dakle, Crkva poziva vernike da smrt ne posmatraju kroz strah od znakova i predskazanja, već kroz molitvu, sećanje i nadu u Božju ljubav, a od svih običaja važniji su opelo, molitva za pokoj duše preminulog, sveća i koljivo. Sve ostalo je sporedno.

Foto: Eparhija zvorničko-tuzlanska

 

Kada tradicija čuva veru, a kada je zamenjuje

Krštenje, venčanje i sahrana obeležavaju najvažnije promene u čovekovom životu, pa su zato vekovima bili praćeni običajima koji nose porodične uspomene i kulturnu vrednost.

Ipak, smisao nije samo u spoljašnjoj formi, već u duhovnoj poruci koju ona nosi. Krštenje nije samo slavlje, venčanje nije samo svečanost, a sahrana nije samo oproštaj od pokojnika.

Tradicija čuva način na koji ljudi izražavaju osećanja i prenose uspomene, dok vera tim trenucima daje dublji smisao. Običaji imaju pravu vrednost kada pomažu čoveku da razume veru iz koje su nastali.

Zato Crkva ne odbacuje tradiciju, već poziva na njeno razumevanje. Suština crkvenih obreda nije u strahu od nepoznatog, već u veri u Boga i poverenju da ljudski život ima smisao koji prevazilazi prolaznost.

Ostavite komentar

Пошаљи коментар

Vaš komentar je uspešno snimljen i biće vidljiv nakon verifikacije administratora portala.

0 Komentara