Nakon što je arhiepiskop Elpidofor poklonio predsedniku Sjedinjenih Američkih Država zlatni simbol hrišćanstva i uporedio ga sa Svetim carem Konstantinom, usledila je oštra reakcija iz Turske – od zahteva za oduzimanje pasoša do poziva na progon.
Kada je nedavno arhiepiskop Amerike Elpidofor, arhijerej Carigradske patrijaršije, u Beloj kući predsedniku Donaldu Trampu darovao zlatni krst, izgovorio je reči koje su odjeknule širom sveta:
- Krst je simbol mira i ovim želim da doneseš mir svetu i učiniš Ameriku snažnijom.
Vidno dirnut, Tramp je odgovorio:
- Nisam ovo očekivao, ali prihvatam.
Tanjug/AP Photo/Jacquelyn Martin
Vladika Elpidofor i Donald Tramp na prijemu u Beloj kući
Usledio je govor u kojem je arhiepiskop Elpidofor američkog predsednika nazvao „vođom sveta, mira i slobode“, praveći paralele sa Svetim carem Konstantinom.
- Predsedniče, podsećate me na Svetog cara Konstantina - rekao je arhiepiskop, što su mnogi smatrali preteranim poređenjem.
Slike arhiepiskopa Elpidofora i Donalda Trampa koji drži zlatni krst obišle su svet, ali su u pojedinim krugovima izazvale oštru reakciju. Među prvima je reagovala Ankara, preko Erola Kare, poznatog turskog novinara i pisca bliskog revizionističkoj doktrini „Plava domovina“, prenosi grčki portal vimaorthodoxias.gr.
Poziv na progon arhiepiskopa
Kara je javno zatražio da se arhiepiskopu Elpidoforu oduzme turski pasoš i zabrani ulazak u Tursku, iako je on još uvek njen državljanin. Njegov napad nije bio samo politički, već je poprimio ideološki, verski i istorijski karakter.
Tanjug/AP Photo/Jacquelyn Martin
Vladika Elpidofor
Posebno mu je zasmetalo to što je arhiepiskop Elpidofor u svom govoru u Beloj kući pomenuo kiparski problem i grčke nacionalne teme, kao i što je patrijarha Vartolomeja nazvao „Carigradskim“, a ne „Patrijarhom Romeja“, kako to nalaže zvaničan stav turske države. Takođe, kao provokaciju je protumačio i to što je Elpidofor Carigrad nazvao njegovim istorijskim imenom, umesto da koristi tursku verziju.
Dublji sukob i istorijski kontekst
Iza ovog napada, smatraju analitičari, stoji Džihat Jajdži, tvorac doktrine „Plava domovina“ i zagovornik proterivanja Carigradske patrijaršije iz Turske. Jajdži i njemu slični vide Vaseljensku patrijaršiju kao smetnju i pretnju turskoj nacionalnoj bezbednosti, što je deo šire politike potiskivanja pravoslavnog nasleđa iz nekadašnje vizantijske prestonice.
Ovaj poziv na progon arhiepiskopa Elpidofora zapravo je nastavak dugogodišnjeg pritiska na Vaseljensku patrijaršiju, instituciju koja već vekovima opstaje u Carigradu uprkos mnogim izazovima. Turska vlast ne gleda blagonaklono na prisustvo pravoslavlja na svojoj teritoriji i često pribegava administrativnim i pravnim potezima kako bi oslabila njegov uticaj.
Tanjug/AP Photo/Jacquelyn Martin
Vladika Elpidofor i Donald Tramp
Verske slobode na udaru
Napadi na arhiepiskopa Elpidofora poprimili su karakter organizovane kampanje, što su mnogi prepoznali kao deo šire politike suzbijanja verskih sloboda i istorijske istine. Turska je već više puta kritikovana u izveštajima međunarodnih organizacija zbog odnosa prema Vaseljenskoj patrijaršiji i pravoslavnim vernicima.
Ipak, uprkos pritiscima, Carigradska patrijaršija ostaje duhovni stub pravoslavlja, dok arhiepiskop Elpidofor uživa veliki ugled u crkvenim i diplomatskim krugovima. Njegova uloga u Americi snaži glas Vaseljenske patrijaršije u svetu, što je, čini se, upravo ono što smeta određenim političkim krugovima.
Širi značaj i simbolika događaja
Gest darivanja zlatnog krsta Donaldu Trampu u Beloj kući dobio je dublju dimenziju. Ono što je počelo kao simboličan čin postalo je deo političkih i verskih sukoba, u kojima se prelamaju odnosi velikih sila i stare istorijske nesuglasice. Kako će se ova priča dalje razvijati i da li će međunarodna zajednica reagovati na pokušaje gušenja verskih sloboda, ostaje da se vidi.
Na svečanosti posvećenoj grčkoj istoriji i pravoslavlju, američki predsednik od arhiepiskopa Elpidofora dobio je zlatni krst, ali i priznanje koje je iznenadilo mnoge. Da li je ovakvo poređenje primer mudrosti ili političke pristrasnosti?
Hiljadu godina nakon Velike šizme, Carigradska patrijaršija i katolička crkva ponovo se približavaju. Mitropolit zborničko-tuzlanski u svom autorskom tekstu objašnjava kako Pashalna unija otvara pitanje budućnosti pravoslavlja, crkvene politike i uticaja Vatikana na Istok.
Bivši državni tužilac Arizone i novoimenovani ambasador SAD u Srbiji primio je blagoslov episkopa losanđeleskog i zapadnoameričkog pred početak diplomatske misije - emotivan susret u Finiksu ispunjen duhovnim i narodnim jedinstvom.
Posle više od milion poklonika, brojnih tumačenja i optužbi u javnosti, Srpska pravoslavna crkva iznela je tri ključne činjenice o dolasku svetinje, ulozi manastira Vatopeda i prilozima vernika.
U manastiru Vatoped vekovima se čuvaju brojna svedočanstva bračnih parova koji su, posle dugogodišnje borbe za potomstvo, dobili decu moleći se pred ovom svetinjom.
Jednostavan recept iz rerne koji spaja blage začine i pun ukus, idealan za dane posta na ulju i brz, zdrav obrok koji se lako uvodi u svakodnevnu trpezu.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Poglavar Carigradske patrijaršije stiže u Vašington i Njujork, gde će razgovarati o slobodi vere, zaštiti prirode i ulozi Pravoslavlja u savremenom svetu, ali i večerati sa najmoćnijim ljudima američke diplomatije.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Mark Linč kritikovao je američku spoljnopolitičku pasivnost, najavljujući zakonodavne i ekonomske mere prema Turskoj dok ne dođe do promene statusa Aja Sofije.
Bivši turski zvaničnik optužuje patrijaršiju za „nezakonite aktivnosti“ oko grčkih ostrva i Bogoslovske škole na Halkiju, dok Ankara ćuti i međunarodna pažnja raste.
U manastiru Vatoped vekovima se čuvaju brojna svedočanstva bračnih parova koji su, posle dugogodišnje borbe za potomstvo, dobili decu moleći se pred ovom svetinjom.
Protojerej-stavrofor Vojislav Bilbija opisuje susret sa starcem na Svetoj gori, u kojem su bol, upozorenja i neobični događaji oblikovali jedno od najintenzivnijih sećanja u njegovom životu.
U besedi za utorak 2. sedmice po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički govori o bezbrojnim preobraženim dušama, skrivenim podvizima i svetosti koja je ostala nepoznata svetu, ali nije ostala sakrivena pred Bogom.
Arhimandrit Jefrem poručio je da prisustvo Časnog Pojasa nije slučajno, govorio je o „milion poklonika“, zavetu kneza Lazara i duhovnoj vezi koja ostaje i posle odlaska svetinje u Vatoped.
Na Vračaru, pred odlazak Časnog pojasa Presvete Bogorodice, emotivni prizori i molitvena tišina obeležili su ispraćaj koji je, uz suze patrijarha i sabranost vernika, zatvorio 17 dana hodočašća kroz Hram Svetog Save.
Od Svetog Save i Stefana Nemanje preko Trojeručice i rukopisa do požara koji umalo nije promenio sudbinu - priča o svetom mestu koje više od osam vekova traje između istorije, vere i monaškog života.
U besedi za utorak 2. sedmice po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički govori o bezbrojnim preobraženim dušama, skrivenim podvizima i svetosti koja je ostala nepoznata svetu, ali nije ostala sakrivena pred Bogom.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
