Predsednik Saveza Srba iz regiona upozorava da nije reč o administrativnoj grešci, već o sistemskom mehanizmu kojim se, preko zakona i katastra, nastavlja progon preostalih pravoslavaca.
Krstovi na pravoslavnom groblju u Vrapčićima ne stoje na praznoj zemlji, već na sećanju, na imenima, na tišini koja pamti više nego što bi iko želeo. I baš tu, gde bi jedino merodavno trebalo da bude poštovanje prema upokojenima, Opštinski sud u Mostaru odlučio je da upiše državu Bosnu i Hercegovinu kao vlasnika parcele. Ta odluka, kako upozorava predsednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta, nije izolovan pravni slučaj, već još jedna karika u dugom lancu sistematskog potiskivanja srpskog prisustva sa prostora na kojima je ono vekovima postojalo.
Linta podseća da u opštinskom katastru jasno stoji da je kao posednik pravoslavnog groblja upisana Srpska pravoslavna crkvena opština. I to nije sve: sud u Mostaru doneo je još jednu odluku kojom se država upisuje kao vlasnik i druge parcele na kojoj se nalazi drugo pravoslavno groblje, kao i kapela Srpske pravoslavne crkve.
- To je skandal koji se ne može tumačiti drugačije nego kao nastavak procesa otimanja srpske imovine sa ciljem cementiranja etničkog čišćenja Srba sa njihovih vekovnih ognjišta - navodi se u njegovoj reakciji koju prenosi portal RT.
Nikola Mutic
Pravoslavno groblje, ilustracija
Grobovi i crkve na udaru administracije
Da bi se razumela pozadina ovakvih odluka, Linta ukazuje na proces koji u Federaciji BiH traje još od 2014. godine – takozvano usklađivanje zemljišnih knjiga. U praksi, to znači ažuriranje postojećih knjiga ili uspostavljanje novih tamo gde one nikada nisu ni postojale, kako bi se „poklopile“ sa stanjem u katastru. Problem je, međutim, što zemljišne knjige nisu postojale na čak 60 do 70 odsto teritorije Federacije BiH. Mnoge su uništene ili nestale tokom rata, a novi upisi se često oslanjaju na stare popise, čak iz 1951. godine, na avio-snimke ili na javna izlaganja koja su sprovodile pojedine opštine.
- Pri uspostavljanju novih zemljišnih knjiga mora se uzeti u obzir stvarno stanje u katastru, ali i realna situacija kod postojećih knjiga u kojima su podaci zastareli - naglašava Linta. Umesto toga, svedoci smo, kako kaže, masovnih pojava otimanja zemlje na osnovu lošeg Zakona o stvarnim pravima Federacije BiH, posebno zbog diskriminatorskog instituta državine iz člana 58.
Kako se tuđa zemlja "legalno" prepisuje
Taj član propisuje da, ukoliko zemljište umesto stvarnog vlasnika neprekidno koristi drugo lice deset ili dvadeset godina, ono stiče pravo na tu nekretninu. U prevodu na stvarnost u kojoj mnogi Srbi nisu mogli da se vrate na svoja imanja: ako se vlasnik ne javi po pozivu objavljenom u „Službenom glasniku“ ili u listu „Dnevni avaz“, zemlja prelazi na državu ili na uzurpatora.
- To je jedan od mehanizama preko kojih se danas otima srpska zemlja - upozorava Linta.
Zato on smatra da Srbija ne sme da ostane po strani i da Vlada treba da pokrene ozbiljnu i upornu pravnu borbu, oslanjajući se na međunarodno pravo, pre svega na Ugovor o pitanjima sukcesije potpisan u Beču 2001. godine, koji je stupio na snagu 2004. godine.
TANJUG/JADRANKA ILIĆ
Miodrag Linta
Šta kaže međunarodno pravo i Bečki sporazum
U Aneksu G tog sporazuma, pod nazivom „Privatna svojina i stečena prava“, jasno stoji da svim građanima i pravnim licima mora biti priznata, zaštićena i vraćena imovina koju su imali na dan 31. decembra 1990. godine na teritoriji neke od država naslednica bivše SFRJ. Takođe, precizira se da je svako oduzimanje imovine učinjeno pod pritiscima i pretnjama posle tog datuma – ništavno.
Linta podseća i na još jednu ključnu činjenicu: po međunarodnom pravu i po ustavima država naslednica, Bečki sporazum o sukcesiji ima jaču pravnu snagu od domaćih zakona. Drugim rečima, nijedna lokalna administrativna ili sudska odluka ne bi smela da bude iznad obaveze koja je preuzeta pred međunarodnom zajednicom.
Priča o groblju u Vrapčićima zato prevazilazi pitanje jedne parcele. Ona govori o odnosu prema pamćenju, prema pravu i prema ljudima koji su sa tih prostora proterani, ali nisu prestali da postoje. Jer ako se danas bez zazora prepisuju grobovi i svetinje, postavlja se pitanje šta će sutra ostati od naroda koji je tu vekovima živeo - osim imena u kamenu, koje neko već pokušava da izbriše ili prepiše.
Natpisi "4. korpus" i "1981", ispisani na zidu uz sedište Eparhije zahumsko-hercegovačke i primorske, Generalni konzulat Srbije i kulturne institucije, izazvali su talas zabrinutosti i pozive da se počinioci što pre pronađu.
Izjava nekadašnjeg reis-ul-uleme Mustafe Cerića rasplamsava strasti u regionu, dok Episkop Sergije i Mitropolit Fotije upozoravaju na opasnost od političkih eksperimenta sa vekovnim crkvenim tradicijama i mir među narodima.
Posle poruka bivšeg reisu-l-uleme i ideje o takozvanoj „Bosanskoj pravoslavnoj crkvi“, episkop bihaćko-petrovački i rmanjski bez uvijanja govori o manipulacijama, prećutanim stratištima i opasnom prekrajanju istorije.
Sveti Otac tokom posete Španiji poručio da Crkva mora da čuje žrtve, prizna odgovornost i obezbedi obeštećenje, uz jačanje mera zaštite i prevencije zloupotreba.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Nekoliko dana pre počeo je egzodus Srba iz Mostara kada je ovaj grad i dolinu Neretve napustilo oko 30.000 Srba, dok je njih 431 stradalo u tim junskim danima.
Meštani naselja Raštani u Mostaru zatekli razbijene prozore, razbacane ikone i opljačkane svetinje u hramu koji su sami podigli pre dve godine – sveštenik očajan, a narod u suzama traži istinu i pravdu
Mitropolit zahumsko-hercegovački Dimitrije predvodio je na Duhove liturgijsko slavlje i čin rukopoloženja u obnovljenom svetilištu, podstičući mnogobrojni okupljeni verni narod na jedinstvo i nadu.
Arhimandrit Jefrem poručio je da prisustvo Časnog Pojasa nije slučajno, govorio je o „milion poklonika“, zavetu kneza Lazara i duhovnoj vezi koja ostaje i posle odlaska svetinje u Vatoped.
Na Vračaru, pred odlazak Časnog pojasa Presvete Bogorodice, emotivni prizori i molitvena tišina obeležili su ispraćaj koji je, uz suze patrijarha i sabranost vernika, zatvorio 17 dana hodočašća kroz Hram Svetog Save.
Ne radi se samo o drugoj osobi, već o unutrašnjim lomovima, izbegnutim razgovorima i emocijama koje se dugo guraju pod tepih - sve dok odnos ne počne da se raspada iznutra.
Dok jedni u njemu vide teret i još jednu obavezu posle Velikog posta, drugi u ovom periodu prepoznaju priliku da preispitaju navike, ojačaju volju i pronađu unutrašnju ravnotežu kroz jednostavne, ali snažne duhovne korake.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
