Predsednik Saveza Srba iz regiona upozorava da nije reč o administrativnoj grešci, već o sistemskom mehanizmu kojim se, preko zakona i katastra, nastavlja progon preostalih pravoslavaca.
Krstovi na pravoslavnom groblju u Vrapčićima ne stoje na praznoj zemlji, već na sećanju, na imenima, na tišini koja pamti više nego što bi iko želeo. I baš tu, gde bi jedino merodavno trebalo da bude poštovanje prema upokojenima, Opštinski sud u Mostaru odlučio je da upiše državu Bosnu i Hercegovinu kao vlasnika parcele. Ta odluka, kako upozorava predsednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta, nije izolovan pravni slučaj, već još jedna karika u dugom lancu sistematskog potiskivanja srpskog prisustva sa prostora na kojima je ono vekovima postojalo.
Linta podseća da u opštinskom katastru jasno stoji da je kao posednik pravoslavnog groblja upisana Srpska pravoslavna crkvena opština. I to nije sve: sud u Mostaru doneo je još jednu odluku kojom se država upisuje kao vlasnik i druge parcele na kojoj se nalazi drugo pravoslavno groblje, kao i kapela Srpske pravoslavne crkve.
- To je skandal koji se ne može tumačiti drugačije nego kao nastavak procesa otimanja srpske imovine sa ciljem cementiranja etničkog čišćenja Srba sa njihovih vekovnih ognjišta - navodi se u njegovoj reakciji koju prenosi portal RT.
Nikola Mutic
Pravoslavno groblje, ilustracija
Grobovi i crkve na udaru administracije
Da bi se razumela pozadina ovakvih odluka, Linta ukazuje na proces koji u Federaciji BiH traje još od 2014. godine – takozvano usklađivanje zemljišnih knjiga. U praksi, to znači ažuriranje postojećih knjiga ili uspostavljanje novih tamo gde one nikada nisu ni postojale, kako bi se „poklopile“ sa stanjem u katastru. Problem je, međutim, što zemljišne knjige nisu postojale na čak 60 do 70 odsto teritorije Federacije BiH. Mnoge su uništene ili nestale tokom rata, a novi upisi se često oslanjaju na stare popise, čak iz 1951. godine, na avio-snimke ili na javna izlaganja koja su sprovodile pojedine opštine.
- Pri uspostavljanju novih zemljišnih knjiga mora se uzeti u obzir stvarno stanje u katastru, ali i realna situacija kod postojećih knjiga u kojima su podaci zastareli - naglašava Linta. Umesto toga, svedoci smo, kako kaže, masovnih pojava otimanja zemlje na osnovu lošeg Zakona o stvarnim pravima Federacije BiH, posebno zbog diskriminatorskog instituta državine iz člana 58.
Kako se tuđa zemlja "legalno" prepisuje
Taj član propisuje da, ukoliko zemljište umesto stvarnog vlasnika neprekidno koristi drugo lice deset ili dvadeset godina, ono stiče pravo na tu nekretninu. U prevodu na stvarnost u kojoj mnogi Srbi nisu mogli da se vrate na svoja imanja: ako se vlasnik ne javi po pozivu objavljenom u „Službenom glasniku“ ili u listu „Dnevni avaz“, zemlja prelazi na državu ili na uzurpatora.
- To je jedan od mehanizama preko kojih se danas otima srpska zemlja - upozorava Linta.
Zato on smatra da Srbija ne sme da ostane po strani i da Vlada treba da pokrene ozbiljnu i upornu pravnu borbu, oslanjajući se na međunarodno pravo, pre svega na Ugovor o pitanjima sukcesije potpisan u Beču 2001. godine, koji je stupio na snagu 2004. godine.
TANJUG/JADRANKA ILIĆ
Miodrag Linta
Šta kaže međunarodno pravo i Bečki sporazum
U Aneksu G tog sporazuma, pod nazivom „Privatna svojina i stečena prava“, jasno stoji da svim građanima i pravnim licima mora biti priznata, zaštićena i vraćena imovina koju su imali na dan 31. decembra 1990. godine na teritoriji neke od država naslednica bivše SFRJ. Takođe, precizira se da je svako oduzimanje imovine učinjeno pod pritiscima i pretnjama posle tog datuma – ništavno.
Linta podseća i na još jednu ključnu činjenicu: po međunarodnom pravu i po ustavima država naslednica, Bečki sporazum o sukcesiji ima jaču pravnu snagu od domaćih zakona. Drugim rečima, nijedna lokalna administrativna ili sudska odluka ne bi smela da bude iznad obaveze koja je preuzeta pred međunarodnom zajednicom.
Priča o groblju u Vrapčićima zato prevazilazi pitanje jedne parcele. Ona govori o odnosu prema pamćenju, prema pravu i prema ljudima koji su sa tih prostora proterani, ali nisu prestali da postoje. Jer ako se danas bez zazora prepisuju grobovi i svetinje, postavlja se pitanje šta će sutra ostati od naroda koji je tu vekovima živeo - osim imena u kamenu, koje neko već pokušava da izbriše ili prepiše.
Natpisi "4. korpus" i "1981", ispisani na zidu uz sedište Eparhije zahumsko-hercegovačke i primorske, Generalni konzulat Srbije i kulturne institucije, izazvali su talas zabrinutosti i pozive da se počinioci što pre pronađu.
Izjava nekadašnjeg reis-ul-uleme Mustafe Cerića rasplamsava strasti u regionu, dok Episkop Sergije i Mitropolit Fotije upozoravaju na opasnost od političkih eksperimenta sa vekovnim crkvenim tradicijama i mir među narodima.
Posle poruka bivšeg reisu-l-uleme i ideje o takozvanoj „Bosanskoj pravoslavnoj crkvi“, episkop bihaćko-petrovački i rmanjski bez uvijanja govori o manipulacijama, prećutanim stratištima i opasnom prekrajanju istorije.
Predsednik Saveza Srba iz regiona upozorava da nije reč o administrativnoj grešci, već o sistemskom mehanizmu kojim se, preko zakona i katastra, nastavlja progon preostalih pravoslavaca.
Predsednik SAD Donald Tramp uputio je poglavaru Rimokatoličke crkve poziv da se pridruži „Savetu za mir“, telu koje bi trebalo da oblikuje posleratni poredak u kriznim područjima sveta.
Selsko meso, staro jelo iz ruralnih krajeva, vraća se na trpeze kao simbol zajedništva, topline doma i prazničnih okupljanja — a tajna njegovog bogatog ukusa krije se u jednostavnim sastojcima i sporom, strpljivom krčkanju.
Pišinger je jednostavna, ali raskošna poslastica koja vekovima krasi slavske trpeze — savršena za sve koji vole spoj hrskavih oblandi i čokolade, uz miris doma i prazničnu toplinu.
Pripremite ove nežne kolačiće po receptu koji se čuva generacijama i otkrijte kako svaki zalogaj može da probudi sećanja, poveže porodicu i upotpuni praznično slavlje.
Nekoliko dana pre počeo je egzodus Srba iz Mostara kada je ovaj grad i dolinu Neretve napustilo oko 30.000 Srba, dok je njih 431 stradalo u tim junskim danima.
Meštani naselja Raštani u Mostaru zatekli razbijene prozore, razbacane ikone i opljačkane svetinje u hramu koji su sami podigli pre dve godine – sveštenik očajan, a narod u suzama traži istinu i pravdu
Mitropolit zahumsko-hercegovački Dimitrije predvodio je na Duhove liturgijsko slavlje i čin rukopoloženja u obnovljenom svetilištu, podstičući mnogobrojni okupljeni verni narod na jedinstvo i nadu.
Zašto tuga nije samo prolazno raspoloženje, kako prerasta u depresiju i duhovnu krizu i na koji način, po svedočanstvu Svetih otaca, čovek može ponovo da se uspravi.
Zavetni hram na Vračaru večeras je centar molitve i svetlosti, gde se kroz ikone, sveće i melodije proživljava Hristov prvi susret sa Zakonom, duhovno obrezanje srca i početak nove godine po julijanskom kalendaru – događaji koji ne ostavljaju nikog ravnodušnim.
Poglavar Srpske pravoslavne crkve poslao snažnu božićnu poruku o miru, srcu koje treba da se promeni i veri koja ne počinje od spoljašnje veličine, već iznutra.
U besedi za 55. četvrtak po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički objašnjava kako briga za druge nije samo moralna dužnost, već ključ spasenja i istinske sreće.
Ajet 2:256 iz sure El-Bekare jasno pokazuje da prava vera dolazi iz slobodnog srca i razuma – lekcija koja menja pogled na duhovni izbor i međuljudske odnose.
