Turski izvori Privinu Glavu pominju sredinom 16. veka i to pod imenom "Pribiglava", a navedeno je i da je u pitanju bogat manastir sa vinogradima, njivama i velikim zemljišnim posedom.
U Privinu Glavu vernici su vekovima dolazili da potraže utehu, čuju savet ili olakšaju neku svoju muku. Manastir se nalazi na zapadnim obroncima Fruške gore, na oko pet kilometara severoistočno od Šida i spada u red najstarijih svetinja ne samo na ovoj planini, već i u dobrom delu Srbije, jer se po predanju njegov nastanak vezuje za 12. vek.
O tome, istina, nema pouzdanih istorijskih zapisa, ali i legende iz ovog kraja dovoljno su živopisne i mnogobrojne, da mogu da objasne nastanak, razvoj, ali i pomalo neobično ime ovog značajnog mesta, javlja "Istorijski Zabavnik"
Svetinja neobičnog imena
Wikipedia/Vanilica
Sačuvane su dve legende koje opisuju kako je ovaj manastir dobio ime. Po jednoj, “kumovao” mu je lokalni vlastelin Priba ili Priva koji je na ovom mestu u 12. veku podigao prvobitnu crkvu. Kako krstaški pohodi nisu mimoišli ni ove krajeve, u nekom od njih proterano je ili ubijeno i ovdašnje monaštvo i stanovništvo. Prema legendi, kada su ljudi počeli da se vraćaju na svoja spaljena ognjišta, na kapiji manastira zatekli su glavu koja je progovorila i rekla: „Ja sam Priva“.
Po drugoj legendi, koju ovdašnje sestrinstvo mnogo više voli, neobično ime manastir ipak duguje despotu Vuku Brankoviću Grgureviću, poznatijem pod nadimkom Zmaj Ognjeni Vuk. On je, prema predanju, ovde zidao crkvu, ali su majstori pokušali da ga prevare i pobegnu sa novcem. Junak ih je sustigao i kaznio, a od izraza „prebijena glava“ nastade ime - Privina Glava.
A šta kaže istorija?
Wikipedia/Vanilica
Manastir Privina Glava posvećen je Arhangelima Mihailu i Gavrilu. Najveći broj istoričara njegov nastanak vezuje za braću Jovana i Đorđa Brankovića koji su ovde, krajem 15. veka, na temeljima starijeg hrama, podigli novu crkvu nedaleko od Berkasova gde su imali dvor.
Turski izvori Privinu Glavu pominju sredinom 16. veka i to pod imenom "Pribiglava", a navedeno je i da je u pitanju bogat manastir sa vinogradima, njivama i velikim zemljišnim posedom.
Manastir “dvojnik” Novog Hopova
Printscreen/Youtube/AgroTV Srbija
Novo Hopovo
Kako su u minulim vremenima mnoge vojske prolazile ovim krajevima, Privina Glava je više puta pustošena i pljačkana, ali je uvek iznova obnavljana, dograđivana i proširivana. Najstarija manastirska crkva koja danas postoji potiče iz 18. veka i podignuta je zahvaljujući prilozima imućnih građana.
Zidana je od kamena i opeke i po uzoru na Novo Hopovo, a njena unutrašnja dekoracija i freskopis smatraju se jednim od najranijih primera baroknog crkvenog slikarstva na našim prostorima.
Najveće blago srednjovekovne Srbije
wikipedia
Za Privinu Glavu vezan je još jedan kuriozitet - sve do XVII veka ovde je čuvan takozvani “Minhenski psaltir”, jedna od najznačajnijih i najraskošnijih srpskih knjiga iz Srednjeg veka.
Reč je o crkvenom molitveniku koji najverovatnije potiče iz 14. veka i koji, osim duhovne, ima i ogromnu materijalnu vrednost, jer je preko 140 strana u njemu pisano čistim zlatom. Psaltir je najverovatnije rađen za kneza Lazara ili njegovog sina Stefana, a zna se da je bio deo biblioteke Đurđa Brankovića u Smederevu odakle ga je verovatno neki od despotovih potomaka preneo u Privinu Glavu gde se dugo čuvao.
U ovom manastiru se čuvaju mošti Svetog Lazara: I dalje ima trepavice na kapcima
Knjigu je u 17. veku u manastiru pronašao patrijarh Pajsije i koji ju je povezao, ukoričio i prepisao. Nažalost, Privina glava je tokom Velikog bečkog rata 1688. opljačkana, a tom prilikom je neki bavarski oficir uzeo psaltir i poneo ga sa sobom. Delo je zatim prelazilo iz jednog katoličnog manastira u drugi, a od 1810. godine se nalazi u Bavarskoj državnoj biblioteci, pa odatle i njegovo sadašnje ime - Minhenski psaltir.
Smatra se da je ovo najskuplja srednjovekovna knjiga ikada izneta iz Srbije.
Obnova koja ne prestaje
Wikipedia/Mickey Mystique
Tokom Drugog svetskog rata Privina Glava je opljačkana, manastirska biblioteka zapaljena, a monasi rasterani. Ipak, kao nekim proviđenjem, izbegnuto je rušenje, tako čest scenario koji nije zaobišao druge fruškogorske svetinje. Zahvaljujući ovoj srećnoj okolnosti, prvi monasi vratili su se u Privinu Glavu već 1945.
Prvi radovi na rekonstrukciji izvedeni su tokom pedesetih godina, ali je ozbiljnija obnova započela 1987. Od tada pa do danas na ovom mestu radovi ne prestaju! Stara bogomolja je popravljena, a u međuvremenu su sazidane i nove, pa danas kompleks čini pet crkava - pored hrama Svetih Arhangela Mihaila i Gavrila, tu su još i crkve Pokrova Presvete Bogorodice, Svetog velikomučenika Georgija, Istočnog petka, kao i „Gornji manastir“ - hram posvećen Podizanju Časnog Krsta koji se nalazi na uzvišenju nasuprot manastirskog kompleksa i koji zbog svog neobičnog položaja često privlači veliku pažnju posetilaca.
Duhovni mir vratio se u Privinu glavu
Wikipedia/Vanilica
Privina glava je danas ženski manastir sa jednim od najbrojnijih sestrinstva na Fruškoj gori. Pod drevnim svodovima svetinje u kojoj molitva nikada ne prestaje, čuvaju se delovi moštiju dvanaest optinskih svetitelja, kao i nadaleko poznata kopija ikone Bogorodice Trojeručice.
Mir kojim odiše Privina Glava i spokoj koji nude njeni zidovi duhovna su hrana koliko za srca, toliko i za duše vernika koji ovde ponovo dolaze sa svih strana… baš kao što su to činili i u minulim vekovima.
BONUS VIDEO: Popadija Višnja Kostić o životu pod lupom Crkve i Boga!
U manastiru za koji mnogi nikada nisu čuli, iako vekovima postoji, na praznik Svetog Kirila Aleksandrijskog zbili su se duhovni trenuci koji svedoče o neprekidnosti monaškog predanja i otvaraju novo poglavlje ove skrivene svetinje.
Za razliku od većine fruškogorskih svetinja, koje već vekovima postoje i žive u skladu sa prirodom i u neodvojivom spoju sa njom, manastir Vavedenja Presvete Bogorodice nalazi se u centru grada! Ipak, ova neobična okolnost nikako nije umanjila njegovu vrednost. Naprotiv!
Jedan od najvećih ruskih duhovnika upozoravao je da čovek lako može da postane zarobljenik sopstvenih briga, pretpostavki i neprestanog preispitivanja, a izlaz je video u jednostavnom životu sa Bogom.
Tokom poslednje obnove Bešanova, otkriveni su rimski grobovi iz 1. veka, što sugeriše da je ovo mesto bilo sveto još u vreme najranijeg hrišćanstva, a smatra se da je upravo zbog toga Dragutin odlučio da ovde podigne manastir.
Nevini mališani, žrtve ustaških logora smrti u Jastrebarskom i Sisku, upisani su u diptih svetih Srpske pravoslavne crkve, kao svedoci vere, stradanja i istine.
Potomci Aronovih sinova vekovima čuvaju drevnu tradiciju, imaju posebne počasti u bogoslužbenom životu judaizma, ali i stroga pravila koja ih razlikuju od drugih vernika.
U besedi za ponedeljak 7. sedmice po Duhovima, Sveti Nikolaj Ohridski i Žički poziva hrišćane da na gnev, nerazumevanje i neprijateljstvo odgovore delima ljubavi, jer se čovek najlakše pridobija dobrotom.
Posle 15 godina postupka, Strazbur je utvrdio da je Turska prekršila prava klirika i osporio tumačenje Lozanskog sporazuma, što može uticati i na druge slučajeve u Istanbulu.
Kimberli Gilfojl, nekadašnja voditeljka i tužiteljka, primila je svetinju sa Atosa u gestu koji je u prvi plan stavio duhovnu simboliku, a ne protokol i funkciju.
Poslednji ispraćaj 12-godišnjeg sina protojereja Ostoje Kneževića i popadije Viktorije duboko potresa vernike i bližnje, ostavljajući porodicu u tišini, molitvi i najtežem iskušenju koje jedan dom može da doživi.
Porodica, sveštenstvo i verni narod oprostili su se od sina sveštenika Ostoje Kneževića, dok je mitropolit crnogorsko-primorski u besedi poručio da se bol nosi krstom Hristovim, a da se duša čistote sabira u večnom životu.
Na sahrani dvanaestogodišnjaka koji je tragično preminuo, mitropolit Dimitrije govorio o veri, večnom životu i susretu bez rastanka, dok su porodica i vernici u tišini slušali poruke utehe i nade.
Tokom poslednje obnove Bešanova, otkriveni su rimski grobovi iz 1. veka, što sugeriše da je ovo mesto bilo sveto još u vreme najranijeg hrišćanstva, a smatra se da je upravo zbog toga Dragutin odlučio da ovde podigne manastir.
Manastir na padinama Fruške gore zatekle su u ruinama monahinje, nakon čega su odlučile da svetinju podignu od temelja i načine je funkcionalnom za bogosluženje.
Tokom poslednje obnove Bešanova, otkriveni su rimski grobovi iz 1. veka, što sugeriše da je ovo mesto bilo sveto još u vreme najranijeg hrišćanstva, a smatra se da je upravo zbog toga Dragutin odlučio da ovde podigne manastir.
Između Brankovića i Dositeja, između fresaka i moštiju svetitelja, Novo Hopovo čuva priču o vekovima u kojima su se vera, umetnost i istorija ispisivale na istom mestu i još uvek traju u tišini fruškogorskih padina.
Devojčica sa porodicom otkriva da se najlepši dar za veliki praznik svetih apostola Petra i Pavla ne krije u stvarima, već u ljubavi, dobroti i malim delima učinjenim od srca.
Neočekivani susret na ulici postao je povod da iguman Manastira Podmaine progovori o iskušenjima, veri i načinu na koji hrišćanin treba da odgovori na neprijatnosti.
Na praznik Rođenja Svetog Jovana Krstitelja vernici pletu venčiće od ivanjskog cveća. Saznajte šta oni simbolizuju u pravoslavnoj tradiciji i zašto ih Crkva smatra lepim izrazom narodne pobožnosti.
Na kongresu u Atini mitropolit aleksandrupoljski govorio o veštačkoj inteligenciji, digitalnoj besmrtnosti i granicama tehnološkog razvoja u očuvanju čovekove duše i identiteta.
Poglavar Srpske pravoslavne crkve pridružio se humanitarnoj akciji na Vračaru i pozvao vernike da svojim darom pomognu onima kojima je krv najpotrebnija.
Dodaj Religija kao željeni izvor na Googlu
